Hakkında
Paşa, Osmanlı Devleti'nde yüksek askerî rütbedeki komutanlara ve vezir, vali, beylerbeyi gibi büyük sivil görevlilere verilen bir unvandır. Unvan addan sonra kullanılırdı: Enver Paşa, Talat Paşa gibi. XIX. yüzyıl ordu düzeninde mirliva (tuğgeneral) rütbesi ve üstündeki ferik, birinci ferik ve müşir rütbelerindeki subaylar paşa diye anılırdı.
Sivil alanda vezir rütbesi verilen nazırlar ve valiler de paşa unvanı taşırdı. Kurtuluş Savaşı'nda Büyük Millet Meclisi, Mustafa Kemal'e Sakarya'dan sonra müşirlik rütbesi ve gazi unvanını verdi; Fevzi, İsmet ve Kâzım Karabekir gibi komutanlar da paşa olarak anıldı. 1934'te çıkarılan kanunla paşa, bey, efendi gibi lakap ve unvanlar kaldırıldı; askerde 'general' rütbe adları yerleşti.
Zaman çizelgesi
- Çimpe Kalesi (1352): Osmanlıların Rumeli yakasında yerleştiği ilk kale
- Gelibolu'nun alınması (1354): deprem, boşalan surlar ve Avrupa'daki ilk Osmanlı kenti
- Belgrad'ın fethi (1521): Tuna ile Sava'nın kavşağındaki kale
- Rodos Kuşatması (1522): Saint Jean Şövalyeleri adayı bırakıyor
- Irakeyn Seferi (1533–1536): Tebriz ve Bağdat'ın alınışı
- Malta Kuşatması (1565): Saint Elmo, Turgut Reis'in ölümü ve kuşatmanın kaldırılması
- Osmanlı-Safevî Savaşı (1578–1590): Çıldır'dan Tebriz'e on iki yıllık mücadele ve Ferhad Paşa Barışı
- Haçova Meydan Muharebesi (24–26 Ekim 1596): Eğri'den sonra Mezőkeresztes ovasında üç gün
- Celâlî isyanları: Şah Velî'den Kuyucu Murad Paşa'ya Anadolu'nun 'büyük kaçgun' çağı
- I. Ahmed (1590–1617): on dört yaşında taht, ekberiyet usulü ve Sultanahmet Camii
- Kuyucu Murad Paşa (1522?–1611): Haçova'dan Zitvatorok'a, Celâlî harekâtından Cülek'e
- Bağdat Seferi (1638): IV. Murad'ın kırk günlük kuşatması ve Irak'ın yeniden Osmanlı'ya geçişi
