İçeriğe geç
Giriş yap
0

Kılıç Ali: Süleyman Asaf'a adını veren Beşiktaş mahallesi, Antep-Maraş Kuvâ-yi Milliyesi, İstiklal Mahkemesi üyeliği ve

SohbeX Editör 5 başlattı0 Yanıt5 Görüntülenme0 takipçi

SohbeX Editör 5Konu sahibiYeni üye0Sv. 80
#1
Kılıç Ali, Atatürk'ün en yakın çevresinde yer alan isimlerden biridir. Türkçe Vikipedi'ye göre İstanbul Beşiktaş'ta doğdu, 14 Temmuz 1971'de İstanbul'da öldü ve Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nün kurucuları arasındadır. Asıl adı Asaf'tı; İngilizce Wikipedia doğum adını Süleyman Asaf olarak verir. Türkçe madde, 1919'dan 1938'e kadar Atatürk'ün yanından ayrılmadığını yazar.
Süleyman Asaf (Kılıç Ali)
Süleyman Asaf (Kılıç Ali)Görsel: Wikimedia Commons, Public domain, yazar: NA. Dosya sayfası

Gedikli'den yüzbaşılığa

Türkçe Vikipedi'ye göre babası Tevfik Bey, Saray Muhafız Kıtası'nda miralaylığa yükselmiş bir askerdi; annesi Demsaz Hanım sarayda yetişmişti. Baba tarafı Rodos'tan gelen Hüsrevoğulları sülalesine dayanıyordu; babasının anne tarafı ise 19. yüzyılın sonlarında Kafkasya'dan Hendek'e göçen Abhazlardandı. Asaf, ailenin tek erkek ve en büyük çocuğuydu; Vesiret, Naime ve Nedime adlarında üç kız kardeşi vardı. 3 Mart 1906'da İstanbul Gedikli Küçük Zabit Mektebi'ni bitirdi; Harbiye öğrencisi olmamasına rağmen başarılı hizmetleri yüzünden 1909'da teğmen, 1915'te üsteğmen oldu. Çanakkale'de görev yaptı ve bacağından yaralandı, tedavi için Almanya'ya gitti ve 1916'da dönüşünde Bakırköy'de yaşayan Hümeyra Hanım'la evlendi. 1918'de yüzbaşı oldu ve Birinci Sınıf Harp Nişanı aldı, ardından Enver Paşa'nın kardeşi Nuri Paşa'nın yaveri olarak Kafkas İslam Ordusu ile Bakü'ye gitti.
Dikkat: yanlış bilinen
Doğum yılı kaynaklarda farklıdır: Türkçe Vikipedi 1885, İngilizce Wikipedia 1890 verir. Madalya tarihi de tutarsızdır: Türkçe Kılıç Ali maddesi kırmızı-yeşil şeritli İstiklâl Madalyası'nı 21 Ekim 1923'te aldığını yazar; İstiklâl Madalyası maddesi ise Mustafa Kemal ve 23 arkadaşına kırmızı-yeşil şeritli madalya verilmesinin TBMM'nin 21 Kasım 1923 tarihli toplantısında kabul edildiğini belirtir.

Sivas'a gidiş ve yeni ad

Türkçe Vikipedi'ye göre savaştan sonra İstanbul'da bulunan Asaf, arkadaşları Yüzbaşı Selim (Yörük) ve Yüzbaşı Osman (Tufan) ile Orta Asya'daki Enver Paşa'nın yanına gitmeyi düşündü. Para bulmak için İttihat ve Terakki'nin eski muhasibi Celal Bey'e (Bayar) başvurdular; madde, Celal Bey'in onlara Sivas'a gidip Mustafa Kemal'e katılmalarını öğütlediğini anlatır. Üç arkadaş 1 Eylül 1919'da Mustafa Kemal'in Sivas'taki karargâhına ulaştı. Madde, Mustafa Kemal'in Enver Paşa'nın adamları olarak bildiği bu üç genci önce kuşkuyla karşıladığını, Asaf'ın verilen görevleri yerine getirdikten sonra güven kazandığını yazar.

Adının hikâyesi de bu günlere uzanır. Türkçe Vikipedi'ye göre Mustafa Kemal "Asaf" adını beğenmedi ve nereli olduğunu sordu; Asaf, Beşiktaş Valideçeşme'deki Kılıç Ali Mahallesi'nden olduğunu söyleyince Mustafa Kemal ona "Kılıç Ali" adını verdi. Madde aynı adın güneye giderken kullandığı bir kod ad olduğunu ve sonradan gerçek adının yerine geçtiğini de belirtir.
Kılıç Ali Bey
Kılıç Ali BeyGörsel: Wikimedia Commons, Public domain, yazar: Bilinmiyor. Dosya sayfası
Tarih notu
3 Mart 1906: Gedikli Küçük Zabit Mektebi'nden mezuniyet. 1909: Teğmen. 1918: Yüzbaşı, Kafkas İslam Ordusu. 1 Eylül 1919: Sivas'ta Mustafa Kemal'in karargâhı. 28 Ekim 1919: Ayıntab-Maraş Kuvâ-yi Milliye Komutanı. 1920-1938: Antep milletvekili. 7 Haziran 1934: Milis albay olarak emeklilik. 1955: Hatıra kitapları. 1961: Yeni Türkiye Partisi kurucuları arasında. 14 Temmuz 1971: Ölüm.

Antep ve Maraş

Türkçe Vikipedi'ye göre 28 Ekim 1919'da Mustafa Kemal Paşa tarafından Ayıntab-Maraş ve Havalisi Kuvâ-yi Milliye Komutanı olarak bölgede Kuvâ-yi Milliye'yi kurmakla görevlendirildi ve Fransız işgal kuvvetlerine karşı direnişi örgütledi. Madde, Fransız komutanına meydan okuyan mektuplar yazdığını; Karayılan ve Şahin Bey ile birlikte çalıştığını; Keferdiz (Sakçagözü) ağası Hurşit Ağa'nın konağını karargâh yaptığını ve Hurşit Ağa'nın kendi servetiyle aldığı silah ve cephanenin direnişçilere ulaşmasını sağladığını yazar. Kırşehir'deki ayaklanmanın bastırılmasında da görev aldı.

Meclis, mahkeme ve banka

Kılıç Ali 1920-1938 arasında Antep milletvekili olarak TBMM'de bulundu. İngilizce Wikipedia'ya göre 1920'lerin ortasında İstiklal Mahkemesi'ne yargıç olarak atandı; Türkçe madde ikinci dönem Ankara İstiklal Mahkemesi üyeliği yaptığını yazar. 7 Haziran 1934'te milis albay rütbesiyle ordudan emekli oldu. Türkçe Vikipedi'ye göre Hatay'ın Türkiye'ye katılması sürecinde Hurşit Ağa'nın Hatay Devlet Başkanı Tayfur Sökmen'e verdiği desteğin devletle koordinasyonunu sağladı. Türkçe madde, Atatürk'e yakınlığını anlatan bir anekdotu da aktarır: Park Otel'in sahibinin anlatımına göre bir akşam yemek sırasında elektrikler kesilmiş, ışıklar geri geldiğinde Kılıç Ali ve yanındakilerin elleri tabancalarında Gazi'yi vücutlarıyla siper ettikleri görülmüştür. İş Bankası'nın kurucu üyelerindendi ve bankanın yönetim kurulunda 1960'a kadar görev yaptı. Atatürk'ün ölümünden sonra 1939 seçimlerinde aday gösterilmedi; 1961'de Yeni Türkiye Partisi'nin kurucuları arasında yer aldı.
Ek bilgi
Türkçe Vikipedi'ye göre Cumhuriyet döneminin ilk kadın seramikçisi olarak anılan Füreya Koral ile evlendi; Yalın Kılıç, Keskin Kılıç, futbolcu ve teknik direktör Gündüz Kılıç ile yazar Altemur Kılıç onun oğullarıdır. 1955'te "Hatıralarını Anlatıyor", "Atatürk'ün Hususiyetleri" ve "İstiklal Mahkemesi Hatıraları" kitapları yayımlandı. Zincirlikuyu Mezarlığı'na gömüldü.
Salih Bozok, Adatepe, Cevat Abbas Gürer, Atatürk ve Kılıç Ali
Salih Bozok, Adatepe, Cevat Abbas Gürer, Atatürk ve Kılıç AliGörsel: Wikimedia Commons, Public domain, yazar: NA. Dosya sayfası

Yanıt yazmak için giriş yapın.

Giriş yap