Hakkında
Sadrazam ya da veziriazam, Osmanlı Devleti'nde padişahın mutlak vekili sayılan ve hükûmetin başında bulunan en yüksek görevlidir. Padişahın mührünü taşır, Divan-ı Hümayun'a başkanlık eder, savaşlarda çoğu zaman serdar-ı ekrem olarak orduya komuta ederdi. Görev yeri önce saray içinde iken XVII. yüzyıldan itibaren Babıâli olarak anılan Paşa Kapısı yönetimin merkezi oldu.
Tanzimat'tan sonra sadrazam, nazırlardan oluşan Meclis-i Vükelâ'nın başı hâline geldi; görev, kısa aralıklarla değişen kabinelerle bir başbakanlık niteliği kazandı. II. Meşrutiyet döneminde Said Paşa, Kâmil Paşa, Mahmud Şevket Paşa, Said Halim Paşa, Talat Paşa gibi isimler bu makamda bulundu. Son sadrazam Ahmed Tevfik Paşa'dır; makam, 1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasıyla sona erdi.
Zaman çizelgesi
- Ridâniye Muharebesi (22 Ocak 1517): Memlük Sultanlığı'nın sonu
- İstanbul Antlaşması (1533): Ferdinand'ın Macaristan iddiasından vazgeçtiği sözlü barış
- Şehzade Mustafa'nın İdamı (1553): Konya Ereğlisi'ndeki otağda yaşananlar ve kaynakların tartışması
- Sokullu Mehmed Paşa (1505–1579): Üç padişaha sadrazamlık eden Bosnalı devlet adamı
- III. Murad (1546–1595): Sokullu'nun gölgesinden Safevî ve Habsburg savaşlarına uzanan saltanat
- I. Ahmed (1590–1617): on dört yaşında taht, ekberiyet usulü ve Sultanahmet Camii
- Kuyucu Murad Paşa (1522?–1611): Haçova'dan Zitvatorok'a, Celâlî harekâtından Cülek'e
- Osmanlı-Safevî Savaşı (1623–1639): Bağdat'ın kaybından Revan ve Tebriz seferlerine
- Bağdat Seferi (1638): IV. Murad'ın kırk günlük kuşatması ve Irak'ın yeniden Osmanlı'ya geçişi
- Sultan İbrahim (1615–1648): kafesten tahta, Girit Savaşı ve trajik bir son
- IV. Mehmed (Avcı Mehmed, 1642–1693): altı yaşında tahta çıkan padişahın kırk yıllık saltanatı
- Kösem Sultan (y. 1589–1651): iki padişahın annesi, bir padişahın büyükannesi ve naibe
