İçeriğe geç
Giriş yap
Kavram

Mebus

Osmanlı ve erken cumhuriyet döneminde milletvekili karşılığı unvan.

Hakkında

Mebus, 'gönderilen' anlamına gelen Arapça bir sözdür ve Osmanlı Devleti'nde halk tarafından seçilen meclis üyelerine verilen addır; bugünkü milletvekili karşılığıdır. İlk mebuslar 1877'de toplanan Meclis-i Mebusan'da görev aldı. 1908'de II. Meşrutiyet'in ilanından sonra yapılan seçimlerle meclis yeniden açıldı.

Son Osmanlı Mebusan Meclisi 1920 başında Misak-ı Milli'yi kabul etti; İstanbul'un 16 Mart 1920'de işgali sırasında bazı mebuslar tutuklanarak Malta'ya sürüldü. Ankara'ya geçebilen mebuslar 23 Nisan 1920'de açılan Büyük Millet Meclisi'ne katıldı. Cumhuriyetin ilk yıllarında da 'mebus' sözü kullanılmaya devam etti, sonradan milletvekili adı yerleşti.

Zaman çizelgesi

  1. İstanbul iki kez işgal edildi: 13 Kasım 1918 ve 16 Mart 1920
  2. Ayvalık, 29 Mayıs 1919: Yarbay Ali Bey'in (Çetinkaya) emre rağmen ateş açması
  3. Erzurum Kongresi: Kaç delege katıldı, 56 mı 62 mi?
  4. Heyet-i Temsiliye (1919-1920): Erzurum'daki dokuz kişiden Sivas'ta genişleyen kurula
  5. Mazhar Müfit Kansu: Bitlis valiliğinden Heyet-i Temsiliye'ye, Atatürk'ün yanında tuttuğu notlar
  6. 27 Aralık 1919: Heyet-i Temsiliye Ankara'ya geliyor
  7. Son Meclis-i Mebusan: 12 Ocak 1920'de açılan, 18 Mart'ta kürsüsüne siyah örtü serilen meclis
  8. Misak-ı Millî: "Türkiye" kelimesinin resmî metne girdiği bildiri
  9. 23 Nisan 1920: TBMM açılıyor, 120 oydan 110'u
  10. 24 Nisan 1920: Mustafa Kemal'in yeni Meclis'e Mütareke'den o güne olanları anlattığı konuşma
  11. Celalettin Arif: Son Mebusan reisinden TBMM'nin ilk ikinci reisine
  12. Yeşil Ordu Cemiyeti'ni Mustafa Kemal mi kurdurdu? Mayıs 1920'den 9 Mayıs 1921 kararına

Bağlı maddeler 8

Geçtiği konular 114