Hakkında
Türk Boğazları, Karadeniz'i Marmara Denizi üzerinden Ege Denizi'ne bağlayan İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı ile aradaki Marmara'yı kapsayan su yoludur. Tarih metinlerinde kısaca Boğazlar diye anılır.
Birinci Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri'nin Çanakkale'yi geçme girişimi 1915'te başarısız oldu. Mondros Mütarekesi'nin ilk maddesi Boğazların açılmasını öngördü ve İstanbul işgal edildi. Sevr Antlaşması Boğazları uluslararası bir komisyonun denetimine bırakıyordu; 1923 Lozan Antlaşması ile Boğazlar bölgesi askerden arındırılıp bir uluslararası komisyona bağlandı. 20 Temmuz 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye Boğazlar üzerinde tam egemenlik kazandı.
Zaman çizelgesi
- Küçük Kaynarca Antlaşması (1774): Kırım'ın bağımsızlığı, Karadeniz ve halifelik maddesi
- Edirne Antlaşması (1829): 1828–1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonu ve Yunan özerkliği
- Hünkâr İskelesi Antlaşması (1833): Osmanlı-Rus ittifakı ve Boğazlar'a dair gizli madde
- Sultan Abdülmecid (1839–1861): Tanzimat'ın padişahı, Kırım Savaşı ve Dolmabahçe
- Londra Antlaşması (1840): Avrupa'nın Mehmed Ali'ye karşı birleşmesi ve Akka'nın bombardımanı
- Londra Boğazlar Sözleşmesi (1841): Boğazların ilk uluslararası rejimi ve Montrö'ye uzanan yol
- Ayastefanos Antlaşması (3 Mart 1878): Yeşilköy'de imzalanan ve dört ay yaşayan barış
- Bolayır ve Şarköy: Balkan Savaşı'nda tutmayan kıskaç
- Sykes-Picot Anlaşması (16 Mayıs 1916): Osmanlı topraklarını paylaşan gizli harita
- 30 Ekim 1918 Mondros: Agamemnon zırhlısında imzalanan ateşkes
- İstanbul iki kez işgal edildi: 13 Kasım 1918 ve 16 Mart 1920
- Wilson Prensipleri Cemiyeti: iki ay yaşayan dernek, 9 maddelik muhtıra
