Fransa

Fransa, resmî adıyla Fransız Cumhuriyeti, Batı Avrupa'da yer alan bir ülkedir. Denizaşırı bölgeleri ve toprakları arasında Güney Amerika'daki Fransız Guyanası, Kuzey Atlantik'teki Saint Pierre ve Miquelon, Fransız Batı Hint Adaları ve Okyanusya ile Hint Okyanusu'ndaki birçok ada bulunmaktadır. Anakara Fransa, kuzeyde Belçika ve Lüksemburg; kuzeydoğuda Almanya; doğuda İsviçre; güneydoğuda İtalya ve Monako; güneyde Andorra ve İspanya; ve kuzeybatıda Birleşik Krallık ile deniz sınırı paylaşmaktadır. Anakara alanı Ren Nehri'nden Atlantik Okyanusu'na ve Akdeniz'den Manş Denizi ve Kuzey Denizi'ne kadar uzanmaktadır. Beş tanesi denizaşırı olmak üzere 18 bütünleşik bölgesi, toplam 632.702 km² (244.288 mil²) alanı kaplamakta ve 2026 yılında toplam nüfusunun 69,1 milyondan fazla olduğu tahmin edilmektedir. Başkenti, en büyük şehri ve ana kültürel ve ekonomik merkezi Paris'tir.

Fransa anakarası, Demir Çağı'nda Galyalılar olarak bilinen Kelt kabileleri tarafından yerleşilmiş ve MÖ 51'de Roma'nın bölgeyi ilhak etmesiyle kendine özgü bir Galya-Roma kültürü ortaya çıkmıştır. Erken Orta Çağ'da Franklar, Karolenj İmparatorluğu'nun kalbi haline gelen Frank Krallığı'nı kurmuşlardır. 843 tarihli Verdun Antlaşması imparatorluğu bölmüş ve Batı Frank Krallığı, Fransa Krallığı'na dönüşmüştür. Yüksek Orta Çağ'da Fransa, güçlü ancak merkezi olmayan bir feodal krallıktı, ancak 14. yüzyılın ortalarından 15. yüzyılın ortalarına kadar Fransa, Yüz Yıl Savaşları olarak bilinen İngiltere ile hanedanlık çatışmasına girmiştir. 16. yüzyılda Fransız Rönesansı sırasında Fransız kültürü gelişmiş ve bir Fransız sömürge imparatorluğu ortaya çıkmıştır. İçsel olarak Fransa, Habsburg Hanedanı ile olan çatışma ve Katolikler ile Huguenotlar arasındaki Fransız Din Savaşları'nın etkisi altında kalmıştır. Fransa, Otuz Yıl Savaşları'nda başarılı olmuş ve XIV. Louis döneminde etkisini daha da artırmıştır.

1789 Fransız Devrimi, Eski Rejimi devirdi ve günümüze kadar ulusun ideallerini ifade eden İnsan Hakları Bildirgesi'ni ortaya çıkardı. Fransa, 19. yüzyılın başlarında Napolyon Bonaparte yönetiminde siyasi ve askeri zirvesine ulaştı, kıta Avrupası'nın büyük bir bölümünü boyunduruk altına aldı ve Birinci Fransız İmparatorluğu'nu kurdu. Bu çöküş, Fransa'nın Bourbon Restorasyonu'nu yaşadığı ve ardından İkinci Fransız Cumhuriyeti'nin kurulduğu, III. Napolyon'un iktidara gelmesiyle İkinci Fransız İmparatorluğu'nun kurulduğu göreceli bir gerileme dönemini başlattı. İmparatorluk, 1870'te Fransa-Prusya Savaşı sırasında çöktü. Bu, Üçüncü Fransız Cumhuriyeti'nin kurulmasına ve Belle Époque olarak bilinen ekonomik refah, kültürel ve bilimsel gelişme dönemine yol açtı. Fransa, büyük insan ve ekonomik bedeller ödeyerek zafer kazandığı I. Dünya Savaşı'nın önemli katılımcılarından biriydi. II. Dünya Savaşı'nda Müttefikler arasındaydı, ancak 1940'ta teslim oldu ve Almanya tarafından işgal edildi. 1944'te kurtuluşunun ardından, kısa ömürlü Dördüncü Cumhuriyet kuruldu ve daha sonra Cezayir Savaşı sırasında dağıldı. Mevcut Beşinci Cumhuriyet, yarı başkanlık sistemiyle, 1958'de Charles de Gaulle tarafından kuruldu. Cezayir ve çoğu Fransız kolonisi 1960'larda bağımsızlığını kazandı ve çoğunluğu Fransa ile yakın ekonomik ve askeri bağlarını korudu.

Fransa, yüzyıllardır süregelen sanat, bilim, mutfak ve felsefe alanlarında küresel bir merkez olma statüsünü koruyor. Toplam 54 UNESCO Dünya Mirası Alanı ile dördüncü en fazla sayıda alana ev sahipliği yapıyor ve 2025 yılında 102 milyon yabancı ziyaretçi ağırlayarak dünyanın önde gelen turizm destinasyonu konumunda. Gelişmiş bir ülke olan Fransa, küresel olarak yüksek bir nominal kişi başına gelire sahip ve ekonomisi hem nominal GSYİH hem de satın alma gücü paritesi (PPP) düzeltilmiş GSYİH açısından dünyanın en büyükleri arasında yer alıyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinden biri ve resmi olarak nükleer silah sahibi bir devlet olması nedeniyle büyük bir güçtür. Ülke, birçok uluslararası kuruluş ve forumun üyesidir.