İçeriğe geç
Giriş yap
Mehmed Emin Âlî Paşa
Görsel: Abdullah frères · Public domain · Wikimedia Commons
Şahsiyet1815 – 1871

Mehmed Emin Âlî Paşa

Mehmed Emin Âli Paşa, Osmanlı Devleti'nde Tanzimat döneminin Mustafa Reşid Paşa ve Keçecizade Fuat Paşa ile birlikte en önemli üç devlet adamından biridir.

Hakkında

Mehmed Emin Âli Paşa (d. 5 Mart 1815 - ö. 7 Eylül 1871), Osmanlı Devleti'nde Tanzimat döneminin Mustafa Reşid Paşa ve Keçecizade Fuat Paşa ile birlikte en önemli üç devlet adamından biridir. Abdülmecid ve Abdülaziz saltanatlarında beş defa olmak üzere toplam sekiz yıl üç ay sadrazamlık yapmıştır. Ayrıca Londra Büyükelçiliği, İzmir ve Bursa valiliği, Meclis-i Vala reisliği, Meclis-i Tanzimat reisliği ile birlikte toplam sekiz kez hariciye nazırlığı görevinde bulunmuştur. Âli Paşa, Tanzimat devrinde 1871'e kadar çeşitli mevkilerde Osmanlı idaresini ve dış siyasetini elinde tuttu. Bazen hariciye nazırı, bazen de sadrazam olarak devlet idaresinin en üst düzeyinde bulundu. Devlet idaresini senelerce elinde tutan Âli Paşa, her zaman için sultanın keyfî idaresine karşı koymaya çalıştı ve onun mutlak salahiyetini kısıtlamak amacını güttü.

Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

Kısa hayat çizelgesi

  1. Doğdu
  2. Mustafa Reşid Paşa (1800–1858): Londra ve Paris elçisi, Tanzimat'ın mimarı ve altı kez sadrazam
  3. Sultan Abdülmecid (1839–1861): Tanzimat'ın padişahı, Kırım Savaşı ve Dolmabahçe
  4. Tanzimat Fermanı (1839): Gülhane'de okunan ferman ve Osmanlı'da yeni dönemin başlangıcı
  5. Islahat Fermanı (18 Şubat 1856): Eşit tebaa fikri, vergiler, askerlik ve mahkemeler
  6. Paris Antlaşması (30 Mart 1856): Kırım Savaşı'nın sonu ve Osmanlı'nın Avrupa ailesine kabulü
  7. Tercüman-ı Ahval (1860): Agâh Efendi, Şinasi ve Türk özel gazeteciliğinin doğuşu
  8. Sultan Abdülaziz (1861–1876): Zırhlı donanma, Avrupa seyahati ve trajik bir son
  9. Yeni Osmanlılar (1865): Hürriyet, vatan ve meşrutiyet fikrinin ilk örgütlü savunucuları
  10. Mekteb-i Sultani (1868): Galatasaray'da Fransızca eğitim ve Osmanlıcılığın okulu
  11. Mecelle (1869–1876): Ahmed Cevdet Paşa ve İslam hukukunun ilk resmî kanunlaştırılması
  12. Darülfünun (1846–1900): Osmanlı'da üniversite kurma girişimleri ve İstanbul Üniversitesi'nin kökleri
  13. Mülkiye Ankara'ya taşınıyor (5 Kasım 1936): Haydarpaşa'dan özel tren, Egli'nin Cebeci binası
  14. Öldü

Aynı yıllarda dünya 1815–1871

Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.

  1. 1819 4 yaşındaAntoine Ignace Melling ve 'Voyage pittoresque' (1819): Hatice Sultan'ın mimarının Boğaziçi albümüŞehirler ve Mimari
  2. 1821 6 yaşındaKavala İmareti: Mehmed Ali Paşa'nın doğduğu şehre bıraktığı külliye ve bugünkü otelŞehirler ve Mimari
  3. 1821 Yunan İsyanı: Mora'dan bağımsız Yunan devletine uzanan on yılYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  4. 1822 7 yaşındaKaşıkçı Elması çöplükte mi bulundu? Üç kaşık efsanesi, Pigot iddiası ve belgelerin sessizliğiYanlış Bilinenler
  5. Tepedelenli Ali Paşa (1740?–1822): Yanya'da yarı bağımsız bir yönetim kuran vali ve sonuYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  6. 1826 11 yaşındaSelanik'teki Beyaz Kule: Kanlı Kule'den şehrin simgesine bir Osmanlı tahkimatının dönüşümüŞehirler ve Mimari
  7. Bektaşilik: Hacı Bektaş Veli'den Yeniçeri Ocağı'na, 1826 kapatılışına ve Tiran'a uzanan yolToplum ve Günlük Hayat
  8. 1827 12 yaşındaHammer-Purgstall: Osmanlı tarihini on ciltte yazan Avusturyalı şarkiyatçı (1827)Belgeler ve Fermanlar
  9. Tıphâne-i Âmire ve Mekteb-i Tıbbiye: 14 Mart 1827'den Haydarpaşa'ya Osmanlı'da modern tıp eğitimiKültür, Sanat ve Bilim
  10. 1828 13 yaşındaDonizetti Paşa ve Mızıka-i Hümayun: Osmanlı sarayında Batı müziğinin kurucusuKültür, Sanat ve Bilim
  11. 1829 14 yaşındaEdirne Antlaşması (1829): 1828–1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonu ve Yunan özerkliğiSavaşlar ve Antlaşmalar
  12. 1830 15 yaşındaKahire'de Mehmed Ali Paşa Camii: Kale'deki İstanbul usulü cami ve Paris'e giden dikilitaşın saatiŞehirler ve Mimari
  13. 1830 Osmanlı–ABD Antlaşması: Charles Rhind, reddedilen gizli madde ve NARA'daki nüshaBelgeler ve Fermanlar
  14. 1831 16 yaşında1831 Nüfus Sayımı: Osmanlı Devleti'nin ilk modern sayımı ve erkek nüfus defterleriDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  15. Takvîm-i Vekâyi (1831): Osmanlı Devleti'nin ilk resmî gazetesiKültür, Sanat ve Bilim
  16. 1832 17 yaşındaKonya Muharebesi (1832): İbrahim Paşa'nın zaferi ve sadrazamın esir düşmesiSavaşlar ve Antlaşmalar
  17. 1833 18 yaşındaHünkâr İskelesi Antlaşması (1833): Osmanlı-Rus ittifakı ve Boğazlar'a dair gizli maddeSavaşlar ve Antlaşmalar
  18. Kütahya Antlaşması (1833): Suriye ve Adana'nın Mehmed Ali'ye bırakıldığı uzlaşmaSavaşlar ve Antlaşmalar
  19. 1834 19 yaşındaMekteb-i Harbiye (1834): Maçka'dan Pangaltı'ya, Osmanlı'nın harp okulu ve Kara Harp Okulu'nun köküOrdu ve Donanma
  20. Redif Askerî Teşkilatı (1834): Osmanlı'nın yedek ordusu, taşradan cepheye uzanan yüz yıllık kurumOrdu ve Donanma
  21. 1837 22 yaşındaJohn Frederick Lewis ve Illustrations of Constantinople (1837): İstanbul'dan Kahire'yeŞehirler ve Mimari
  22. 1838 23 yaşındaThomas Allom'un İstanbul gravürleri (1838): Londra'da basılan romantik bir şehir albümüŞehirler ve Mimari
  23. 1838 karantinası: veba, kader tartışması, Kavak tahaffuzhanesi ve 1866 İstanbul sağlık konferansıToplum ve Günlük Hayat
  24. 1839 24 yaşındaAvarız vergileri: olağanüstü savaş katkısından yıllık vergiye, avarız haneleri ve avarız vakıflarıEkonomi ve Maliye
  25. Nizip Muharebesi (1839): Hafız Paşa'nın yenilgisi, Moltke'nin uyarıları ve donanmanın teslimiSavaşlar ve Antlaşmalar
  26. 1840 25 yaşındaLondra Antlaşması (1840): Avrupa'nın Mehmed Ali'ye karşı birleşmesi ve Akka'nın bombardımanıSavaşlar ve Antlaşmalar
  27. Kaime (1840): Osmanlı'nın ilk kâğıt parası, faizli tahvilden enflasyona uzanan hikâyeEkonomi ve Maliye
  28. 1841 26 yaşındaLondra Boğazlar Sözleşmesi (1841): Boğazların ilk uluslararası rejimi ve Montrö'ye uzanan yolSavaşlar ve Antlaşmalar
  29. 1842 27 yaşındaPolonezköy (Adampol): İstanbul'un ormanındaki Leh köyünün kuruluşu ve sürgün hafızasıToplum ve Günlük Hayat
  30. 1843 28 yaşında1843 ordu düzenlemesi: Nizamiye, redif ve beş ordu sistemiOrdu ve Donanma
  31. 1845 30 yaşındaAusten Henry Layard ve Nimrud kazıları: Osmanlı Musul'undan British Museum'a Asur kabartmalarıBelgeler ve Fermanlar
  32. 1846 31 yaşındaHammamîzâde İsmail Dede Efendi: Mevlevi âyinleri, saray musikisi ve Mekke yolunda bir ölümKültür, Sanat ve Bilim
  33. 1847 32 yaşındaSalname: 1847'de başlayan Osmanlı devlet yıllıkları, vilayet salnameleri ve tarihçiye sunduklarıBelgeler ve Fermanlar
  34. İrlanda Kıtlığı ve Osmanlı yardımı: 10.000 sterlin, gizli gemiler ve Drogheda iddiasıYanlış Bilinenler
  35. 1849 34 yaşında1849 Macar ve Leh mültecileri: Kossuth'u iade etmeyen Osmanlı ve Kütahya'daki sürgünYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  36. 1851 36 yaşındaŞirket-i Hayriye: ilk anonim şirket, Cevdet Paşa'nın nizamnamesi, numaralı vapurlar ve SuhuletYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  37. 1853 38 yaşındaWashington Anıtı'ndaki Osmanlı taşı (1853): Abdülmecid'in Amerika'ya gönderdiği dostluk yazıtıBelgeler ve Fermanlar
  38. Sadık Paşa (Michał Czajkowski) ve Osmanlı Kazak Alayı: Kırım Savaşı'nda bir Leh yazarın komutasıOrdu ve Donanma
  39. 1854 39 yaşında1854 ilk dış borç: Kırım Savaşı'nın masrafları ve Osmanlı maliyesinde yeni bir dönemEkonomi ve Maliye
  40. Florence Nightingale ve Selimiye Kışlası: Üsküdar'da doğan modern hemşirelikKültür, Sanat ve Bilim
  41. 1855 40 yaşındaAdam Mickiewicz İstanbul'da: Polonya'nın milli şairinin Kırım Savaşı'ndaki son yolculuğuYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  42. Osmanlı'da posta ve telgraf: Postahaneden tuğralı pullara, Kırım'dan Hicaz'a tellerYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  43. 1857 42 yaşında1857 fermanı ve köle ticareti yasağı: Esir Pazarı'nın kapanışı, Hicaz istisnası ve İngiliz baskısıToplum ve Günlük Hayat
  44. 1858 43 yaşındaAmedeo Preziosi'nin Stamboul albümü (1858): Maltalı ressamın İstanbul sokaklarıŞehirler ve Mimari
  45. Abdullah Biraderler: Beyazıt'taki stüdyodan 'Sultanın fotoğrafçıları'na, Mark Twain'den Kahire'yeKültür, Sanat ve Bilim
  46. 1859 44 yaşındaKuleli Vakası (1859): Tanzimat'a karşı ilk örgütlü darbe girişimi ve padişahın affıYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  47. 1861 46 yaşındaCebel-i Lübnan Mutasarrıflığı (1861): 1860 çatışmasından özel statülü bir yönetimeDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  48. 1863 48 yaşındaRobert Kolej (1863-1938): Rumelihisarı'ndaki Amerikan okulu ve Cumhuriyet'in laik okul düzeniTarih Notları
  49. Sergi-i Umumi-i Osmani (1863): Sultanahmet'te açılan ilk Osmanlı sergisi ve dünya fuarlarıKültür, Sanat ve Bilim
  50. 1864 49 yaşındaSancakbeyi: sancağın askerî ve idari amiri, şehzade sancakları ve livadan mutasarrıflığa geçişDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  51. Kafkas göçü (1864): Karadeniz kıyılarından Osmanlı topraklarına uzanan büyük sürgünToplum ve Günlük Hayat
  52. 1865 50 yaşındaBeylerbeyi Sarayı: Abdülaziz'in Boğaz yazlığı, imparatorların konağı, Abdülhamid'in son durağıŞehirler ve Mimari
  53. 1867 52 yaşındaAbdülaziz'in Avrupa seyahati (1867): Paris Sergisi, Londra, Viyana ve bir padişahın ilkleriPadişahlar
  54. 1868 53 yaşındaMekteb-i Sultanî'den Galatasaray Lisesi'ne (1868-1927): Tanzimat'ın Fransızca okulu ve CumhuriyetTarih Notları
  55. Şura-yı Devlet: 1868'de Midhat Paşa başkanlığında kurulan danıştay ve yasa hazırlama kuruluDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  56. 1869 54 yaşındaSüveyş Kanalı'nın açılışı (17 Kasım 1869): Osmanlı Mısır'ında dünya ticaretini değiştiren yolEkonomi ve Maliye
  57. 1870 55 yaşındaBulgar Eksarhlığı: 1870 fermanı, Rum Patrikhanesi ile kopuş ve Haliç kıyısındaki Demir KiliseToplum ve Günlük Hayat

Kaynaklar

Bağlı maddeler 6

İlişki ağı 22

Bir düğüme dokunun: önizleme kartı açılır. Çizgi kalınlığı, iki maddenin birlikte geçtiği konu sayısını gösterir.

Yer ve zaman haritası 60

Bu maddeyle aynı konularda geçen yerler. Zaman çubuğunu kaydırın: o yıla kadar anlatılan olayların yerleri haritada belirir.

İki madde arası yol

Başka bir madde seçin: Mehmed Emin Âlî Paşa ile o madde arasındaki en kısa bağlantı zinciri, her adımı birleştiren konuyla gösterilir.

Geçtiği konular 12