Hakkında
İoannis veya Yannis Metaksas, 1936'dan 1941'deki ölümüne kadar Yunanistan Başbakanı olarak görev yapan bir Yunan subayı ve politikacıydı. Görev süresinin ilk dört ayı boyunca anayasal olarak ülkeyi yönetti ve daha sonra Kral II. George tarafından atanmasının ardından 4 Ağustos Rejimi'nin diktatör lideri olarak ölümüne kadar yönetimde kaldı.
1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'na katıldıktan sonra, askerî eğitim görmek üzere Almanya'ya gitti. Balkan Savaşları sırasında gösterdiği başarılarla adını duyurdu. 1913 yılında kurmay başkanı, 1915 yılında genelkurmay başkanı, 1916 yılında da general oldu. I. Dünya Savaşı sırasında Yunanistan'ın tarafsızlığını koruması gerektiğini savundu ve Başbakan Elefterios Venizelos'un Batı Anadolu'yu ele geçirme planlarına karşı çıktı. 1917 yılında Kral Konstantin'in tahttan indirilmesinden sonra ülkeyi terk ettiyse de 1920 yılında kralın tahta çıkarılması üzerine geri döndü. Aynı yıl Kralcı Liberal Parti'yi kurdu ve Nikolaos Plastiras hükûmetine karşı kralcı bir darbe girişiminde bulundu. Başarılı olamaması ve krallığın devrilmesi üzerine ikinci kez sürgüne gönderildi. Yunanistan'da cumhuriyetin ilanından sonra, 1928 yılında ülkesine geri döndü ve bakanlık yaptı.
Daha sonra kral yanlısı küçük bir partinin başkanlığını üstlenerek hükûmete karşı sert bir muhalefet yürüttü. 1935 yılında krallığın kurulmasından kısa süre sonra Nisan 1936 tarihinde, Kral II. Georgios tarafından başbakanlık, savaş bakanlığı ve parlamento başkanlığı görevlerine atandı. Mayıs ayında güçlü ve anti-komünist bir rejimin kurulması amacıyla sıkıyönetim ilan etti. Yunanistan Komünist Partisi yasa dışı ilan edildi ve solculara karşı yaygın tutuklama ve sürgünler yaşandı.
4 Ağustos 1936 tarihinde parlamentoyu dağıtıp bütün siyasal partileri kapatarak ülkede tam bir dikta yönetimi kurdu. Bununla birlikte bazı ekonomik ve toplumsal reformlar yaptı. Ekim 1937 tarihinde Türkiye'ye giderek Ankara'da Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ü ziyaret etti. Dış politikada önce Almanya ve İtalya'ya yaklaştı. Almanlar, Yunan ekonomisini düzeltmek için Dr. Schacht'ı görevlendirdi. Nisan 1939 tarihinde İtalyanların Arnavutluk'u işgal etmeleri üzerine Mussolini'nin Yunanistan için kötü emellerini anlayınca Büyük Britanya saflarına geçti. Ekim 1940 tarihinde Benito Mussolini'nin Yunanistan toprakları üzerindeki isteklerini içeren ültimatomunu geri çevirdi. 1940 yılında Yunanistan İtalyan işgaline uğradığında ülkeyi başarıyla savundu ve İtalyan kuvvetlerini ülkeden çıkardı. 29 Ocak 1941 tarihindeki ölümüne değin iktidarda kaldı.
Ölümünden sonra, Alman işgali sırasında Kuzey Yunanistan'da Metaksas tarafından yaptırılan tahkimat zinciri yerinde kaldı. Bu tahkimat zinciri Bulgar sınırı boyunca inşa edilmişti ve Metaksas Hattı olarak biliniyordu. Günümüzde, Yunan tarihinin son derece tartışmalı bir figür olmaya devam etmektedir. Bazıları tarafından kurduğu diktatörlükteki halkçı politikaları, yurtseverliği ve saldırganlığa meydan okuması, başkaları tarafından ise İtalya'ya karşı askerî zaferi takdir edilmektedir.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Kısa hayat çizelgesi
- Doğdu
- Yenice Muharebesi ve Selanik'in teslimi (1912): Mustafa Kemal'in doğduğu şehrin kaybı
- Balkan Antantı (9 Şubat 1934): 1930 Türk-Yunan yakınlaşmasından Selanik Anlaşması'na
- Yannis Metaksas (1871-1941): Anadolu seferine karşı çıkan general ve 28 Ekim 1940
- Öldü
Aynı yıllarda dünya 1871–1941
Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.
- 1871 0 yaşındaÇırağan Sarayı (1863–1910): Abdülaziz'in sarayı, V. Murad'ın sürgünü, Ali Suavi ve büyük yangınŞehirler ve Mimari
- 1873 2 yaşındaKaşgar'daki Yakub Bey ve Osmanlı: Doğu Türkistan'a giden toplar, subaylar ve İngiliz-Rus raporlarıDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1875 4 yaşındaTünel (1875): Karaköy ile Beyoğlu arasındaki 573 metrelik yeraltı füniküleriŞehirler ve Mimari
- 1876 5 yaşında"Türkiye'nin ilk anayasası 1921 Teşkilât-ı Esasiye'dir" doğru mu? 1876 Kanun-i Esasi'nin ömrüYanlış Bilinenler
- 1877 6 yaşındaMeclis-i Mebusan (19 Mart 1877): Dolmabahçe'de açılan ilk Osmanlı parlamentosuDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1878 7 yaşındaBergama Sunağı Berlin'e nasıl gitti? Carl Humann'ın kazısı ve Osmanlı izinleri (1878)Belgeler ve Fermanlar
- 1881 10 yaşındaSelanik'te doğan çocuk: Atatürk'ün doğduğu ev ve mahallesiHayatı
- 1882 11 yaşındaOsman Hamdi Bey ve Sanayi-i Nefise: Paris, Sayda kazısı ve Kaplumbağa TerbiyecisiKültür, Sanat ve Bilim
- 1883 12 yaşındaReji: tütün tekeli, kolcular ve kaçakçılar, Cibali fabrikası ve 1925'te Tekel'e geçişEkonomi ve Maliye
- 1885 14 yaşındaMakbule Atadan (1885-1956): Selanik'ten Camlı Köşk'e, Atatürk'ün hayatta kalan tek kardeşiHayatı
- 1886 15 yaşındaAnkara Atatürk Lisesi: Taş Mektep'ten Ankara Sultanisi'ne, 30 Aralık 1919 ziyareti, Kayseri'ye nakilTarih Notları
- 1888 17 yaşındaAhmet Emin Yalman (1888-1972): hocanın oğlu, Vatan'ın kapanışı ve Tan'la dönüşTarih Notları
- 1889 18 yaşındaİttihat ve Terakki Cemiyeti (1889–1918): Askerî Tıbbiye'deki gizli örgütten iktidar partisineYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1890 19 yaşındaMehmet Fuat Köprülü: Darülfünun'da 23 yaşında müderris, Atatürk'ün isteğiyle Türkiyat EnstitüsüHayatı
- 1891 20 yaşındaHamidiye Alayları: II. Abdülhamid'in aşiret süvarileri, Aşiret Mektebi ve tartışmalı mirasıOrdu ve Donanma
- 1893 22 yaşında"Kemal" adını ona kim verdi? Üç ayrı anlatımHayatı
- 1894 23 yaşında10 Temmuz 1894 İstanbul depremi: çöken Kapalıçarşı, Marmara'da dalga ve Eginitis'in raporuToplum ve Günlük Hayat
- 1896 25 yaşındaAli Fethi Okyar: Manastır'dan arkadaş, Minber'in ortağı, Malta sürgünü, iki kez başbakanHayatı
- 1897 26 yaşındaMehmet Emin Yurdakul (1869-1944): "Cenge Giderken"den Büyük Millet Meclisi'ne, "Türk Şairi"Tarih Notları
- 1899 28 yaşındaAli Fuat Cebesoy: Harbiye'deki sınıf arkadaşı, Moskova Antlaşması'nın imzacısıHayatı
- 1900 29 yaşındaNuri Conker: Atatürk'e "Kemal" ve "sen" diye hitap eden arkadaş, Conkbayırı'ndan gelen soyadıHayatı
- 1901 30 yaşındaŞemseddin Sami: Kamus-ı Türkî, ilk Türkçe roman denemesi ve Arnavutluk'un da andığı bir sözlükçüKültür, Sanat ve Bilim
- 1902 31 yaşındaMülazımdan Müşire: Mustafa Kemal'in rütbeleri ve Bey, Paşa, Gazi unvanları tarih sırasıylaTarih Notları
- 1903 32 yaşındaBağdat Demiryolu: Deutsche Bank, kilometre garantisi, Toros tünelleri ve HaydarpaşaEkonomi ve Maliye
- 1905 34 yaşındaŞam yılları ve Vatan ve Hürriyet Cemiyeti (1905-1907)Hayatı
- 1906 35 yaşında1906 Paris Salonu: Osman Hamdi'nin 'Kaplumbağa Terbiyecisi' ve bitmeyen yorumlarıTarih Notları
- 1908 37 yaşındaTakımın Muharebe Talimi Atatürk'ün kendi kitabı mı? Litzmann çevirisi, Cumalı OrdugâhıYanlış Bilinenler
- 1909 38 yaşında1909 Hareket Ordusu: Kolağası Mustafa Kemal'in verdiği ad, yazdığı beyanname ve ordu-siyaset ayrımıHayatı
- 1910 39 yaşındaKolağası Mustafa Kemal Fransa'da: 1910 Picardie manevraları, uçaklar ve Foch'un yemeğiHayatı
- 1911 40 yaşındaAyn Zara Muharebesi (4 Aralık 1911): Trablus'un güneyindeki tahkimli vahanın kaybıSavaşlar
- 1912 41 yaşındaLüleburgaz-Pınarhisar Muharebesi (Ekim-Kasım 1912): Balkan Savaşı'nın en kanlı çarpışmasıSavaşlar
- 1913 42 yaşındaBizani ve Yanya'nın düşüşü (Mart 1913): Goltz'un tahkimatı, Esat Paşa'nın savunması ve Epir'in kaybıSavaşlar
- 1914 43 yaşında"Kapitülasyonları Lozan kaldırdı" mı, "1914'te zaten kaldırılmıştı" mı? 8 Eylül 1914 kararıYanlış Bilinenler
- 1915 44 yaşındaYanlış bilinen: "Seyit Onbaşı 276 kiloluk mermiyi kaldırıp Ocean'ı batırdı"Yanlış Bilinenler
- 1916 45 yaşındaYanlış bilinen: "Çanakkale'de 250 bin şehit verdik" — kayıp ile ölü arasındaki farkYanlış Bilinenler
- 1917 46 yaşındaYıldırım Orduları Grubu: Falkenhayn'ın kurduğu ordular grubu ve Mustafa Kemal'in komutanlığıSavaşlar
- 1918 47 yaşındaWilson Prensipleri Cemiyeti: iki ay yaşayan dernek, 9 maddelik muhtıraYanlış Bilinenler
- 1919 48 yaşındaRefet Bele: Bandırma'daki yolcu, Sivas'taki manda konuşması, İstanbul'u teslim alan paşaHayatı
- 1920 49 yaşındaSevr Antlaşması (10 Ağustos 1920): 433 madde, imzalanan ama uygulanamayan barışDış Politika ve Ekonomi
- 1921 50 yaşındaLondra Konferansı (Şubat-Mart 1921): Ankara'nın Avrupa masasına ilk oturuşuMilli Mücadele
- 1922 51 yaşındaRauf Orbay: Hamidiye Kahramanı, Mondros'un imzacısı, Amasya Genelgesi'nin ortağıHayatı
- 1923 52 yaşındaLozan Antlaşması: Beau-Rivage Palace, 24 Temmuz 1923Dış Politika ve Ekonomi
- 1924 53 yaşındaDemiryollarının millîleştirilmesi (1924–1937): 506 sayılı kanundan Rumeli hattının satın alınmasınaDevrimler
- 1925 54 yaşındaTevfik Rüştü Aras: Beyrut'ta okuyan doktordan on üç yıllık dışişleri bakanına (1925-1938)Dış Politika ve Ekonomi
- 1926 55 yaşındaSarayburnu Anıtı ilk Atatürk heykeli mi? Bornova'daki büst, Abidin Bey'in telgrafıYanlış Bilinenler
- 1927 56 yaşında"17 Aralık 1927" tarihli tekke-zaviye konuşması Atatürk'e ait değilYanlış Bilinenler
- 1928 57 yaşında"Samsun'a üçüncü defadır geliyorum": Mantıka Palas'taki not defteri (16 Eylül 1928), Gazi MüzesiSözler ve Mektuplar
- 1929 58 yaşındaBriand-Kellogg Paktı ve Türkiye: 27 Ağustos 1928'de Paris'te imzalanan pakta 1929'da katılımDış Politika ve Ekonomi
- 1930 59 yaşındaKadınların siyasi hakları: 1930 belediye, 1933 muhtarlık, 1934 milletvekilliğiDevrimler
- 1931 60 yaşındaIrak Kralı I. Faysal Ankara'da (6-14 Temmuz 1931): Çankaya görüşmesi ve ticaret müzakereleriDış Politika ve Ekonomi
- 1932 61 yaşındaArapça ezanı Atatürk kanunla mı yasakladı? 1932 Diyanet genelgesi, 1941 ceza maddesiYanlış Bilinenler
- 1933 62 yaşında"Saldırganın tarifi antlaşması": 1 Kasım 1933 Meclis açış konuşmasında Yunanistan ile İçten AnlaşmaDış Politika ve Ekonomi
- 1934 63 yaşında"Atatürk Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi" doğru mu? Venizelos'un 1934 önerisiYanlış Bilinenler
- 1935 64 yaşındaYusuf Akçura (1876-1935): Simbirsk'ten Fizan sürgününe, "Üç Tarz-ı Siyâset"Hayatı
- 1936 65 yaşındaGüneş-Dil Teorisi'ni Atatürk mü uydurdu? Kvergić'in tezi, 1935 Ulus yazılarıYanlış Bilinenler
- 1937 66 yaşındaYanlış bilinen: "Sabiha Gökçen, dünyada savaş uçağı kullanan ilk kadındır" — Guinness kaydıYanlış Bilinenler
- 1938 67 yaşındaAbdülhalik Renda: Yanya'dan İzmir'in ilk Cumhuriyet valiliğine, on bir yıllık Meclis başkanlığıHayatı
- 1939 68 yaşındaAnıtkabir nasıl yapıldı? Rasattepe'den 1953'eHayatı
- 1940 69 yaşındaHasan Âli Yücel ve Tercüme Bürosu: Dünya klasiklerini Türkçeye kazandıran bakanDevrimler
- 1941 70 yaşındaİzmir Atatürk Müzesi: Kordon'daki halıcı konağından Naim Palas oteline, 1926'da Atatürk'e armağanSözler ve Mektuplar
Kaynaklar
- Vikipedi: İoannis Metaksas CC BY-SA 4.0
- Wikidata Q189139 CC0

