Yugoslavya

Yugoslavya (Sırp-Hırvatça: Jugoslavija, Југославија; Slovence: Jugoslavija; Makedonca: Југославија; Arnavutça: Jugosllavia; Macarca Jugoszlávia; Rusça: Югославия), Orta Avrupa ve Balkanlar'da 1918'den 1992'ye kadar varlığını sürdüren bir ülkeydi. I. Dünya Savaşı'ndan sonra Sırplar, Hırvatlar ve Slovenler Krallığı adı altında, Sırbistan Krallığı'nın Slovenler, Hırvatlar ve Sırplar Geçici Devleti ile birleşmesiyle ortaya çıktı, Osmanlı İmparatorluğu ve Habsburg Monarşisi altında bölge üzerinde yüzyıllarca süren yabancı egemenliğin ardından, Güney Slav halklarının egemen bir devlet olarak ilk birliğini oluşturdu.

Karađorđević Hanedanı'nın yönetimi altında, krallık 13 Temmuz 1922'de Paris'teki Büyükelçiler Konferansı'nda uluslararası tanınırlık kazandı ve 3 Ekim 1929'da Yugoslavya Krallığı olarak yeniden adlandırıldı. I. Petar, ülkenin ilk hükümdarıydı. Babasının 1921'deki ölümünün ardından I. Alexandar, 6 Ocak Diktatörlüğü ile sonuçlanan ve nihayetinde 1934'te suikasta uğradığı uzun bir siyasi kriz döneminde ülkeyi yönetti. Prens Paul, Mart 1941'deki Yugoslav darbesinin ardından oğlu II. Peter reşit ilan edilene kadar devleti prens naibi olarak yönetti. I. Alexander, üç Yugoslav hükümdarı arasında en uzun süre tahta kalan hükümdardı.

Krallık, Nisan 1941'de Mihver devletleri tarafından işgal edildi ve Yugoslavya'da II. Dünya Savaşı'nın başlangıcını işaret etti. Komünist liderliğindeki Partizan direnişi, Demokratik Federal Yugoslavya'yı ilan etti ve Kasım 1943'ün sonlarında Tahran Konferansı'nda Müttefiklerin desteğini aldı. 1944'te, o sırada sürgünde yaşayan Kral II. Petar, Yugoslavya Ulusal Kurtuluşu için Anti-Faşist Konseyi'ni meşru hükümet olarak tanıdı. Kasım 1945'te, savaşın sona ermesinin ardından, Kral tarafından atanan naiplik konseyi, Yugoslavya Kurucu Meclisi'ni kuran bir parlamento seçimi düzenledi. Kurucu Meclis, 29 Kasım 1945'te Yugoslavya'yı federal bir cumhuriyet ilan ederek monarşik yönetimi ortadan kaldırdı. Bu, ülkenin dört on yıl süren tartışmasız komünist parti yönetiminin başlangıcını işaret etti. Yeni ilan edilen Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti, İtalya'dan İstria, Rijeka ve Zadar topraklarını aldı. Partizan lider Josip Broz Tito, 1944'ten 1980'deki ölümüne kadar önce başbakan, daha sonra cumhurbaşkanı olarak ülkeyi yönetti. 1963'te ülke son kez Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti (SFRY) olarak yeniden adlandırıldı.

SFRY'yi oluşturan altı kurucu cumhuriyet, Bosna Hersek, Hırvatistan, Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Slovenya sosyalist cumhuriyetleriydi. Sırbistan içinde, 1974 Yugoslav Anayasası'nın kabul edilmesinin ardından federasyonun diğer üyeleriyle büyük ölçüde eşit olan Kosova ve Voyvodina adlı iki sosyalist özerk bölge bulunuyordu. Tito'nun ölümünün ardından yaşanan ekonomik ve siyasi kriz, milliyetçiliğin yükselişi ve etnik çatışmalar sonrasında, Yugoslavya, 1989 Devrimleri sırasında cumhuriyetlerinin sınırları boyunca parçalandı ve önce beş ülkeye bölündü; bu da Yugoslav Savaşlarına yol açtı. 1993'ten 2017'ye kadar, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, eski Yugoslavya'dan siyasi ve askeri liderleri savaş suçları, soykırım ve bu savaşlar sırasında işlenen diğer suçlardan yargıladı.

Parçalanmanın ardından, Karadağ ve Sırbistan cumhuriyetleri, daha küçük bir federal devlet olan Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'ni (FRY) kurdu. Bu devlet, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin tek yasal halefi olma statüsünü hedefliyordu, ancak bu iddialara diğer eski cumhuriyetler karşı çıktı. Sonunda, Badinter Tahkim Komitesi'nin ortak halefiyet hakkındaki görüşünü kabul etti ve 2003 yılında resmi adı Sırbistan ve Karadağ Devlet Birliği olarak değiştirildi. Bu devlet, Karadağ ve Sırbistan'ın 2006 yılında bağımsız devletler haline gelmesiyle dağıldı; Kosova'nın ise 2008'deki bağımsızlık ilanına ilişkin devam eden bir anlaşmazlığı bulunuyor.