İçeriğe geç
Giriş yap
Mehmed Nâmık Paşa
Görsel: Unknown authorUnknown author · Public domain · Wikimedia Commons
Şahsiyet1804 – 1892

Mehmed Nâmık Paşa

Müşîr Mehmed Emin Nâmık Paşa, 19. yüzyılda yaşamış Osmanlı devlet adamıdır.

Hakkında

Müşîr Mehmed Emin Nâmık Paşa (1804, İstanbul – 1892, İstanbul), 19. yüzyılda yaşamış Osmanlı devlet adamıdır. Mekteb-i Harbiye'yi kurmuş, iki defa Bağdat Vâlisi olarak görev almış, Osmanlı Devleti'nin Londra Büyükelçisi olmuş, Serasker ve Şeyh-ül Vüzera unvanlarını elde etmiştir.

Nâmık Paşa 1804 yılında İstanbul'da doğdu. Babası Osmanlı Sarayı'nda müderris olan Halil Ramis Ağa'ydı. Dedesi Ümmeti Konevî, Antalya Akseki'nin Cevizli köyünden İstanbul'a gelmiştir. 14 yaşına kadar babası tarafından eğitim aldı. 1816 yılından sonra Dîvân-ı Hümâyun'da öğrenimine devam etti.

1834 yılında Ahmed Fevzi Paşa ile birlikte Sultan'ın emriyle Mekteb-i Harbiye'nin kurulmasına öncülük etti. Aynı yıl Osmanlı Devleti'nin Londra Büyükelçiliğine atandı. 1843'te vezir rütbesine yükseldi. Daha sonra Müşîr olarak Arabistan Ordusunun başına geçti. 1851 yılında Irak ve Hecaz orduların başındaki Müşir olarak atandı ve Bağdat Vâlisi oldu. Ancak bir yıl sonra İstanbul'a geri çağrıldı. İstanbul döndükten sonra 1852 yılında Tophâne Müşîri, 1853 yılında da Ticâret Nâzırı oldu.

Kırım Savaşı Osmanlı Devleti mâli açıdan zor durumunda bırakmıştı. Nâmık Paşa Ticâret Nâzırı olarak finansman aramak amacıyla Paris ve Londra'ya gitti. Ancak Avrupa devletlerin garantilerini vermeden bankacılar aşırı yüksek fâiz talep ettiler ve Nâmık Paşa bu finansmanı sağlayamadı. İngiltere seyahatine ait tuttuğu notlar Târih ve Hayat Mecmuâsı'nda 6 bölüm hâlinde yayınlanmıştır.

Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

Kısa hayat çizelgesi

  1. Doğdu
  2. Mekteb-i Harbiye (1834): Maçka'dan Pangaltı'ya, Osmanlı'nın harp okulu ve Kara Harp Okulu'nun kökü
  3. Öldü

Aynı yıllarda dünya 1804–1892

Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.

  1. 1804 0 yaşındaHalet Efendi'nin Paris elçiliği (1802–1806): Napolyon'un taç giyme töreninde bir OsmanlıYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  2. 1805 1 yaşındaKavalalı Mehmed Ali Paşa (1769–1849): Mısır valiliğinden İstanbul'u tehdit eden güceYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  3. 1806 2 yaşında1806–1812 Osmanlı-Rus Savaşı: voyvodalar krizi, İngiliz donanması ve Besarabya'nın kaybıSavaşlar ve Antlaşmalar
  4. 1807 3 yaşındaKabakçı Mustafa İsyanı (1807): Boğaz tabyalarından başlayan ayaklanma ve III. Selim'in düşüşüYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  5. 1808 4 yaşındaAlemdar Mustafa Paşa (1765–1808): Rusçuk ayanından sadrazamlığa, II. Mahmud'u tahta çıkaran paşaYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  6. 1812 8 yaşındaBükreş Antlaşması (1812): Prut sınırı, Besarabya'nın Rusya'ya bırakılması ve Sırplara afSavaşlar ve Antlaşmalar
  7. 1814 10 yaşındaFiliki Eterya (1814–1821): Odesa'da kurulan gizli cemiyet ve Eflak-Boğdan'daki başarısız harekâtYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  8. 1819 15 yaşındaAntoine Ignace Melling ve 'Voyage pittoresque' (1819): Hatice Sultan'ın mimarının Boğaziçi albümüŞehirler ve Mimari
  9. 1821 17 yaşındaKavala İmareti: Mehmed Ali Paşa'nın doğduğu şehre bıraktığı külliye ve bugünkü otelŞehirler ve Mimari
  10. 1822 18 yaşındaKaşıkçı Elması çöplükte mi bulundu? Üç kaşık efsanesi, Pigot iddiası ve belgelerin sessizliğiYanlış Bilinenler
  11. 1826 22 yaşındaSelanik'teki Beyaz Kule: Kanlı Kule'den şehrin simgesine bir Osmanlı tahkimatının dönüşümüŞehirler ve Mimari
  12. 1827 23 yaşındaHammer-Purgstall: Osmanlı tarihini on ciltte yazan Avusturyalı şarkiyatçı (1827)Belgeler ve Fermanlar
  13. 1828 24 yaşındaDonizetti Paşa ve Mızıka-i Hümayun: Osmanlı sarayında Batı müziğinin kurucusuKültür, Sanat ve Bilim
  14. 1829 25 yaşındaEdirne Antlaşması (1829): 1828–1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonu ve Yunan özerkliğiSavaşlar ve Antlaşmalar
  15. 1830 26 yaşındaKahire'de Mehmed Ali Paşa Camii: Kale'deki İstanbul usulü cami ve Paris'e giden dikilitaşın saatiŞehirler ve Mimari
  16. 1831 27 yaşında1831 Nüfus Sayımı: Osmanlı Devleti'nin ilk modern sayımı ve erkek nüfus defterleriDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  17. 1832 28 yaşındaKonya Muharebesi (1832): İbrahim Paşa'nın zaferi ve sadrazamın esir düşmesiSavaşlar ve Antlaşmalar
  18. 1833 29 yaşındaKütahya Antlaşması (1833): Suriye ve Adana'nın Mehmed Ali'ye bırakıldığı uzlaşmaSavaşlar ve Antlaşmalar
  19. 1834 30 yaşındaRedif Askerî Teşkilatı (1834): Osmanlı'nın yedek ordusu, taşradan cepheye uzanan yüz yıllık kurumOrdu ve Donanma
  20. 1837 33 yaşındaJohn Frederick Lewis ve Illustrations of Constantinople (1837): İstanbul'dan Kahire'yeŞehirler ve Mimari
  21. 1838 34 yaşındaThomas Allom'un İstanbul gravürleri (1838): Londra'da basılan romantik bir şehir albümüŞehirler ve Mimari
  22. 1839 35 yaşındaAvarız vergileri: olağanüstü savaş katkısından yıllık vergiye, avarız haneleri ve avarız vakıflarıEkonomi ve Maliye
  23. 1840 36 yaşındaKaime (1840): Osmanlı'nın ilk kâğıt parası, faizli tahvilden enflasyona uzanan hikâyeEkonomi ve Maliye
  24. 1841 37 yaşındaLondra Boğazlar Sözleşmesi (1841): Boğazların ilk uluslararası rejimi ve Montrö'ye uzanan yolSavaşlar ve Antlaşmalar
  25. 1842 38 yaşındaPolonezköy (Adampol): İstanbul'un ormanındaki Leh köyünün kuruluşu ve sürgün hafızasıToplum ve Günlük Hayat
  26. 1843 39 yaşında1843 ordu düzenlemesi: Nizamiye, redif ve beş ordu sistemiOrdu ve Donanma
  27. 1845 41 yaşındaAusten Henry Layard ve Nimrud kazıları: Osmanlı Musul'undan British Museum'a Asur kabartmalarıBelgeler ve Fermanlar
  28. 1846 42 yaşındaHammamîzâde İsmail Dede Efendi: Mevlevi âyinleri, saray musikisi ve Mekke yolunda bir ölümKültür, Sanat ve Bilim
  29. 1847 43 yaşındaSalname: 1847'de başlayan Osmanlı devlet yıllıkları, vilayet salnameleri ve tarihçiye sunduklarıBelgeler ve Fermanlar
  30. 1849 45 yaşında1849 Macar ve Leh mültecileri: Kossuth'u iade etmeyen Osmanlı ve Kütahya'daki sürgünYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  31. 1851 47 yaşındaŞirket-i Hayriye: ilk anonim şirket, Cevdet Paşa'nın nizamnamesi, numaralı vapurlar ve SuhuletYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  32. 1853 49 yaşındaSadık Paşa (Michał Czajkowski) ve Osmanlı Kazak Alayı: Kırım Savaşı'nda bir Leh yazarın komutasıOrdu ve Donanma
  33. 1854 50 yaşındaFlorence Nightingale ve Selimiye Kışlası: Üsküdar'da doğan modern hemşirelikKültür, Sanat ve Bilim
  34. 1855 51 yaşındaAdam Mickiewicz İstanbul'da: Polonya'nın milli şairinin Kırım Savaşı'ndaki son yolculuğuYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  35. 1856 52 yaşındaParis Antlaşması (30 Mart 1856): Kırım Savaşı'nın sonu ve Osmanlı'nın Avrupa ailesine kabulüSavaşlar ve Antlaşmalar
  36. 1857 53 yaşında1857 fermanı ve köle ticareti yasağı: Esir Pazarı'nın kapanışı, Hicaz istisnası ve İngiliz baskısıToplum ve Günlük Hayat
  37. 1858 54 yaşındaAmedeo Preziosi'nin Stamboul albümü (1858): Maltalı ressamın İstanbul sokaklarıŞehirler ve Mimari
  38. 1859 55 yaşındaKuleli Vakası (1859): Tanzimat'a karşı ilk örgütlü darbe girişimi ve padişahın affıYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  39. 1860 56 yaşındaTercüman-ı Ahval (1860): Agâh Efendi, Şinasi ve Türk özel gazeteciliğinin doğuşuKültür, Sanat ve Bilim
  40. 1861 57 yaşındaCebel-i Lübnan Mutasarrıflığı (1861): 1860 çatışmasından özel statülü bir yönetimeDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  41. 1863 59 yaşındaRobert Kolej (1863-1938): Rumelihisarı'ndaki Amerikan okulu ve Cumhuriyet'in laik okul düzeniTarih Notları
  42. 1864 60 yaşındaSancakbeyi: sancağın askerî ve idari amiri, şehzade sancakları ve livadan mutasarrıflığa geçişDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  43. 1865 61 yaşındaBeylerbeyi Sarayı: Abdülaziz'in Boğaz yazlığı, imparatorların konağı, Abdülhamid'in son durağıŞehirler ve Mimari
  44. 1867 63 yaşındaAbdülaziz'in Avrupa seyahati (1867): Paris Sergisi, Londra, Viyana ve bir padişahın ilkleriPadişahlar
  45. 1868 64 yaşındaMekteb-i Sultanî'den Galatasaray Lisesi'ne (1868-1927): Tanzimat'ın Fransızca okulu ve CumhuriyetTarih Notları
  46. 1869 65 yaşındaSüveyş Kanalı'nın açılışı (17 Kasım 1869): Osmanlı Mısır'ında dünya ticaretini değiştiren yolEkonomi ve Maliye
  47. 1870 66 yaşındaBulgar Eksarhlığı: 1870 fermanı, Rum Patrikhanesi ile kopuş ve Haliç kıyısındaki Demir KiliseToplum ve Günlük Hayat
  48. 1873 69 yaşındaKaşgar'daki Yakub Bey ve Osmanlı: Doğu Türkistan'a giden toplar, subaylar ve İngiliz-Rus raporlarıDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  49. 1875 71 yaşındaTünel (1875): Karaköy ile Beyoğlu arasındaki 573 metrelik yeraltı füniküleriŞehirler ve Mimari
  50. 1876 72 yaşında"Türkiye'nin ilk anayasası 1921 Teşkilât-ı Esasiye'dir" doğru mu? 1876 Kanun-i Esasi'nin ömrüYanlış Bilinenler
  51. 1877 73 yaşındaGazi Osman Paşa (1832–1900): Tokat'tan Plevne'ye, esaretten seraskerliğe bir askerOrdu ve Donanma
  52. 1878 74 yaşındaDobruca 1878 ve 'Romanya Osmanlı arşivini satın aldı' iddiası: 1931 belge satışının gerçek alıcısıYanlış Bilinenler
  53. 1881 77 yaşındaSelanik'te doğan çocuk: Atatürk'ün doğduğu ev ve mahallesiHayatı
  54. 1882 78 yaşındaOsman Hamdi Bey ve Sanayi-i Nefise: Paris, Sayda kazısı ve Kaplumbağa TerbiyecisiKültür, Sanat ve Bilim
  55. 1883 79 yaşındaReji: tütün tekeli, kolcular ve kaçakçılar, Cibali fabrikası ve 1925'te Tekel'e geçişEkonomi ve Maliye
  56. 1885 81 yaşındaMakbule Atadan (1885-1956): Selanik'ten Camlı Köşk'e, Atatürk'ün hayatta kalan tek kardeşiHayatı
  57. 1886 82 yaşındaAnkara Atatürk Lisesi: Taş Mektep'ten Ankara Sultanisi'ne, 30 Aralık 1919 ziyareti, Kayseri'ye nakilTarih Notları
  58. 1888 84 yaşındaAhmet Emin Yalman (1888-1972): hocanın oğlu, Vatan'ın kapanışı ve Tan'la dönüşTarih Notları
  59. 1890 86 yaşındaMehmet Fuat Köprülü: Darülfünun'da 23 yaşında müderris, Atatürk'ün isteğiyle Türkiyat EnstitüsüHayatı
  60. 1891 87 yaşındaMüze-i Hümayun: Aya İrini'den Osman Hamdi Bey'in Sayda lahitlerine İstanbul Arkeoloji MüzesiKültür, Sanat ve Bilim

Kaynaklar

İlişki ağı 17

Bir düğüme dokunun: önizleme kartı açılır. Çizgi kalınlığı, iki maddenin birlikte geçtiği konu sayısını gösterir.

Yer ve zaman haritası 9

Bu maddeyle aynı konularda geçen yerler. Zaman çubuğunu kaydırın: o yıla kadar anlatılan olayların yerleri haritada belirir.

İki madde arası yol

Başka bir madde seçin: Mehmed Nâmık Paşa ile o madde arasındaki en kısa bağlantı zinciri, her adımı birleştiren konuyla gösterilir.

Geçtiği konular 1