Serasker

Osmanlı Devleti'nde 1826'da kurulan ve bugünkü Millî Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığına denk gelen devlet kurumu. 1880 yılında Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Riyasetinin (günümüz Genelkurmay Başkanlığı) kurulması ile görevlerinin bir kısmını bu kuruma devretmiştir.

"Baş" anlamındaki Farsça sözcük "ser" ile, Arapça "asker" sözcüklerinin birleştirilmesinden oluşturulan bu sözcük, "askerlerin başı, baş asker" anlamına gelmektedir. Fâtih Kanunnâmesi'nde serasker terimi kullanılmamakla beraber o devirde de harplerde ordu komutanlarına serasker unvanı verildiği görülmektedir. Genelde ilk defa Kanûnî Sultan Süleyman döneminde İbrâhim Paşa'ya vezîriâzamlık yanında geniş yetkilerle seraskerlik unvanının tevcih edildiği belirtilir.

Yeniçeri Ocağının 1826 yılında II. Mahmud tarafından ortadan kaldırılmasından sonra orduyu Avrupa standartlarında modernize çalışmaları doğrultusunda padişah tarafından seraskerlik makamının oluşturulmasına karar verilmiş ve 15 Haziran 1826 tarihinde Rusçuklu Ağa Hüseyin Paşa ilk serasker olarak Bakanlar Kuruluna dâhil olmuştur.

Bu bakan protokolde sadrazam ve şeyhülislamdan sonra üçüncü sırada geliyordu. Görev sahasına bugünkü Millî Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve askerî okullar girmekteydi. Deniz kuvvetleri ile başta topçu ve istihkâm imalathaneleri olmak üzere askerî fabrikalar ise bu bakanlığın görev alanına dâhil değildi. 1879-1884 yılları arasında Seraskerlik makamının adı Harbiye Nezareti olarak değiştirilmişse de daha sonra tekrar seraskerlik yapılmıştır.