İçeriğe geç
Giriş yap
Fatma Aliye Topuz
Görsel: Unknown authorUnknown author · Public domain · Wikimedia Commons
Şahsiyet1862 – 1936

Fatma Aliye Topuz

Fatma Aliye Topuz veya Fatma Aliye Hanım, Osmanlı Türkü yazar, çevirmen ve aktivist. Tanzimat'tan İkinci Meşrutiyet'e uzanan süreçte roman, felsefe, İslam, kadın hakları ve tarih üzerine eserler vermiştir.

Hakkında

Fatma Aliye Topuz veya Fatma Aliye Hanım, Osmanlı Türkü yazar, çevirmen ve aktivist. Tanzimat'tan İkinci Meşrutiyet'e uzanan süreçte roman, felsefe, İslam, kadın hakları ve tarih üzerine eserler vermiştir. Zafer Hanım'ın 1877 yılında yayımladığı Aşk-ı Vatan adlı bir roman mevcut olsa da, yazarın tek romanı olduğu için Zafer Hanım değil, beş roman yayımlayan Fatma Aliye Hanım ilk kadın romancı unvanını aldı. 2009 yılında 50 Türk lirasının arkasında portresine yer verildi.

Kadın haklarına aile çerçevesinden baksa da radikal feminist düşüncelere sahip değildir. Ancak Fatma Aliye, kadın haklarına dönemine kıyasla sorgulayıcı yaklaşmıştır. Fatma Aliye, kadınların gelişiminin önündeki en önemli engeli erkekler olarak görmüş, Kadın haklarını İslamî bakış açısından kopmadan savunmuş, çok eşliliğe karşı çıkmış ve kadınların boşanma hakkını savunmuştur. Kadınların eğitimini önemsemiştir.

Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

Kısa hayat çizelgesi

  1. Doğdu
  2. Mecelle (1869–1876): Ahmed Cevdet Paşa ve İslam hukukunun ilk resmî kanunlaştırılması
  3. Ahmed Midhat Efendi: Tercüman-ı Hakikat, yüzlerce kitap ve halka okuma alışkanlığı kazandıran kalem
  4. Osmanlı kadın dernekleri (1908–1918): Teali-i Nisvan'dan Müdafaa-i Hukuk-ı Nisvan'a
  5. Öldü

Aynı yıllarda dünya 1862–1936

Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.

  1. 1863 1 yaşındaRobert Kolej (1863-1938): Rumelihisarı'ndaki Amerikan okulu ve Cumhuriyet'in laik okul düzeniTarih Notları
  2. 1864 2 yaşındaSancakbeyi: sancağın askerî ve idari amiri, şehzade sancakları ve livadan mutasarrıflığa geçişDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  3. 1865 3 yaşındaBeylerbeyi Sarayı: Abdülaziz'in Boğaz yazlığı, imparatorların konağı, Abdülhamid'in son durağıŞehirler ve Mimari
  4. 1867 5 yaşındaAbdülaziz'in Avrupa seyahati (1867): Paris Sergisi, Londra, Viyana ve bir padişahın ilkleriPadişahlar
  5. 1868 6 yaşındaMekteb-i Sultanî'den Galatasaray Lisesi'ne (1868-1927): Tanzimat'ın Fransızca okulu ve CumhuriyetTarih Notları
  6. 1869 7 yaşındaSüveyş Kanalı'nın açılışı (17 Kasım 1869): Osmanlı Mısır'ında dünya ticaretini değiştiren yolEkonomi ve Maliye
  7. 1870 8 yaşındaBulgar Eksarhlığı: 1870 fermanı, Rum Patrikhanesi ile kopuş ve Haliç kıyısındaki Demir KiliseToplum ve Günlük Hayat
  8. 1871 9 yaşındaÇırağan Sarayı (1863–1910): Abdülaziz'in sarayı, V. Murad'ın sürgünü, Ali Suavi ve büyük yangınŞehirler ve Mimari
  9. 1873 11 yaşındaKaşgar'daki Yakub Bey ve Osmanlı: Doğu Türkistan'a giden toplar, subaylar ve İngiliz-Rus raporlarıDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  10. 1875 13 yaşındaTünel (1875): Karaköy ile Beyoğlu arasındaki 573 metrelik yeraltı füniküleriŞehirler ve Mimari
  11. 1876 14 yaşında"Türkiye'nin ilk anayasası 1921 Teşkilât-ı Esasiye'dir" doğru mu? 1876 Kanun-i Esasi'nin ömrüYanlış Bilinenler
  12. 1877 15 yaşındaGazi Osman Paşa (1832–1900): Tokat'tan Plevne'ye, esaretten seraskerliğe bir askerOrdu ve Donanma
  13. 1878 16 yaşındaDobruca 1878 ve 'Romanya Osmanlı arşivini satın aldı' iddiası: 1931 belge satışının gerçek alıcısıYanlış Bilinenler
  14. 1881 19 yaşındaSelanik'te doğan çocuk: Atatürk'ün doğduğu ev ve mahallesiHayatı
  15. 1882 20 yaşındaOsman Hamdi Bey ve Sanayi-i Nefise: Paris, Sayda kazısı ve Kaplumbağa TerbiyecisiKültür, Sanat ve Bilim
  16. 1883 21 yaşındaReji: tütün tekeli, kolcular ve kaçakçılar, Cibali fabrikası ve 1925'te Tekel'e geçişEkonomi ve Maliye
  17. 1885 23 yaşındaMakbule Atadan (1885-1956): Selanik'ten Camlı Köşk'e, Atatürk'ün hayatta kalan tek kardeşiHayatı
  18. 1886 24 yaşındaAnkara Atatürk Lisesi: Taş Mektep'ten Ankara Sultanisi'ne, 30 Aralık 1919 ziyareti, Kayseri'ye nakilTarih Notları
  19. 1888 26 yaşındaAhmet Emin Yalman (1888-1972): hocanın oğlu, Vatan'ın kapanışı ve Tan'la dönüşTarih Notları
  20. 1889 27 yaşındaİttihat ve Terakki Cemiyeti (1889–1918): Askerî Tıbbiye'deki gizli örgütten iktidar partisineYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  21. 1890 28 yaşındaMehmet Fuat Köprülü: Darülfünun'da 23 yaşında müderris, Atatürk'ün isteğiyle Türkiyat EnstitüsüHayatı
  22. 1891 29 yaşındaHamidiye Alayları: II. Abdülhamid'in aşiret süvarileri, Aşiret Mektebi ve tartışmalı mirasıOrdu ve Donanma
  23. 1893 31 yaşında"Kemal" adını ona kim verdi? Üç ayrı anlatımHayatı
  24. 1894 32 yaşında10 Temmuz 1894 İstanbul depremi: çöken Kapalıçarşı, Marmara'da dalga ve Eginitis'in raporuToplum ve Günlük Hayat
  25. 1896 34 yaşındaAli Fethi Okyar: Manastır'dan arkadaş, Minber'in ortağı, Malta sürgünü, iki kez başbakanHayatı
  26. 1897 35 yaşındaMehmet Emin Yurdakul (1869-1944): "Cenge Giderken"den Büyük Millet Meclisi'ne, "Türk Şairi"Tarih Notları
  27. 1899 37 yaşındaAli Fuat Cebesoy: Harbiye'deki sınıf arkadaşı, Moskova Antlaşması'nın imzacısıHayatı
  28. 1900 38 yaşındaNuri Conker: Atatürk'e "Kemal" ve "sen" diye hitap eden arkadaş, Conkbayırı'ndan gelen soyadıHayatı
  29. 1901 39 yaşındaŞemseddin Sami: Kamus-ı Türkî, ilk Türkçe roman denemesi ve Arnavutluk'un da andığı bir sözlükçüKültür, Sanat ve Bilim
  30. 1902 40 yaşındaMülazımdan Müşire: Mustafa Kemal'in rütbeleri ve Bey, Paşa, Gazi unvanları tarih sırasıylaTarih Notları
  31. 1903 41 yaşındaBağdat Demiryolu: Deutsche Bank, kilometre garantisi, Toros tünelleri ve HaydarpaşaEkonomi ve Maliye
  32. 1905 43 yaşındaŞam yılları ve Vatan ve Hürriyet Cemiyeti (1905-1907)Hayatı
  33. 1906 44 yaşında1906 Paris Salonu: Osman Hamdi'nin 'Kaplumbağa Terbiyecisi' ve bitmeyen yorumlarıTarih Notları
  34. 1908 46 yaşındaTakımın Muharebe Talimi Atatürk'ün kendi kitabı mı? Litzmann çevirisi, Cumalı OrdugâhıYanlış Bilinenler
  35. 1909 47 yaşında1909 Hareket Ordusu: Kolağası Mustafa Kemal'in verdiği ad, yazdığı beyanname ve ordu-siyaset ayrımıHayatı
  36. 1910 48 yaşındaKolağası Mustafa Kemal Fransa'da: 1910 Picardie manevraları, uçaklar ve Foch'un yemeğiHayatı
  37. 1911 49 yaşındaAyn Zara Muharebesi (4 Aralık 1911): Trablus'un güneyindeki tahkimli vahanın kaybıSavaşlar
  38. 1912 50 yaşındaLüleburgaz-Pınarhisar Muharebesi (Ekim-Kasım 1912): Balkan Savaşı'nın en kanlı çarpışmasıSavaşlar
  39. 1913 51 yaşındaİşkodra Müdafaası (1912-1913): Hasan Rıza Paşa'nın altı aylık direnişi, karanlık bir suikastSavaşlar
  40. 1914 52 yaşında"Kapitülasyonları Lozan kaldırdı" mı, "1914'te zaten kaldırılmıştı" mı? 8 Eylül 1914 kararıYanlış Bilinenler
  41. 1915 53 yaşındaYanlış bilinen: "Seyit Onbaşı 276 kiloluk mermiyi kaldırıp Ocean'ı batırdı"Yanlış Bilinenler
  42. 1916 54 yaşındaYanlış bilinen: "Çanakkale'de 250 bin şehit verdik" — kayıp ile ölü arasındaki farkYanlış Bilinenler
  43. 1917 55 yaşındaYıldırım Orduları Grubu: Falkenhayn'ın kurduğu ordular grubu ve Mustafa Kemal'in komutanlığıSavaşlar
  44. 1918 56 yaşındaWilson Prensipleri Cemiyeti: iki ay yaşayan dernek, 9 maddelik muhtıraYanlış Bilinenler
  45. 1919 57 yaşındaRefet Bele: Bandırma'daki yolcu, Sivas'taki manda konuşması, İstanbul'u teslim alan paşaHayatı
  46. 1920 58 yaşındaSevr Antlaşması (10 Ağustos 1920): 433 madde, imzalanan ama uygulanamayan barışDış Politika ve Ekonomi
  47. 1921 59 yaşındaLondra Konferansı (Şubat-Mart 1921): Ankara'nın Avrupa masasına ilk oturuşuMilli Mücadele
  48. 1922 60 yaşındaRauf Orbay: Hamidiye Kahramanı, Mondros'un imzacısı, Amasya Genelgesi'nin ortağıHayatı
  49. 1923 61 yaşındaLozan Antlaşması: Beau-Rivage Palace, 24 Temmuz 1923Dış Politika ve Ekonomi
  50. 1924 62 yaşındaDemiryollarının millîleştirilmesi (1924–1937): 506 sayılı kanundan Rumeli hattının satın alınmasınaDevrimler
  51. 1925 63 yaşındaTevfik Rüştü Aras: Beyrut'ta okuyan doktordan on üç yıllık dışişleri bakanına (1925-1938)Dış Politika ve Ekonomi
  52. 1926 64 yaşındaSarayburnu Anıtı ilk Atatürk heykeli mi? Bornova'daki büst, Abidin Bey'in telgrafıYanlış Bilinenler
  53. 1927 65 yaşında"17 Aralık 1927" tarihli tekke-zaviye konuşması Atatürk'e ait değilYanlış Bilinenler
  54. 1928 66 yaşında"Samsun'a üçüncü defadır geliyorum": Mantıka Palas'taki not defteri (16 Eylül 1928), Gazi MüzesiSözler ve Mektuplar
  55. 1929 67 yaşındaBriand-Kellogg Paktı ve Türkiye: 27 Ağustos 1928'de Paris'te imzalanan pakta 1929'da katılımDış Politika ve Ekonomi
  56. 1930 68 yaşındaKadınların siyasi hakları: 1930 belediye, 1933 muhtarlık, 1934 milletvekilliğiDevrimler
  57. 1931 69 yaşındaIrak Kralı I. Faysal Ankara'da (6-14 Temmuz 1931): Çankaya görüşmesi ve ticaret müzakereleriDış Politika ve Ekonomi
  58. 1932 70 yaşındaArapça ezanı Atatürk kanunla mı yasakladı? 1932 Diyanet genelgesi, 1941 ceza maddesiYanlış Bilinenler
  59. 1933 71 yaşında"Saldırganın tarifi antlaşması": 1 Kasım 1933 Meclis açış konuşmasında Yunanistan ile İçten AnlaşmaDış Politika ve Ekonomi
  60. 1934 72 yaşında"Atatürk Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi" doğru mu? Venizelos'un 1934 önerisiYanlış Bilinenler

Kaynaklar

Okuma yolu

Bu maddeyi ve en çok birlikte anıldığı maddeleri en yoğun işleyen 5 konu, olay sırasına göre. Okuduklarınız yalnız bu tarayıcıda işaretlenir.

  1. Mecelle (1869–1876): Ahmed Cevdet Paşa ve İslam hukukunun ilk resmî kanunlaştırılması 1869
  2. Ahmed Midhat Efendi: Tercüman-ı Hakikat, yüzlerce kitap ve halka okuma alışkanlığı kazandıran kalem 1878
  3. Osmanlı kadın dernekleri (1908–1918): Teali-i Nisvan'dan Müdafaa-i Hukuk-ı Nisvan'a 1913

İlişki ağı 22

Bir düğüme dokunun: önizleme kartı açılır. Çizgi kalınlığı, iki maddenin birlikte geçtiği konu sayısını gösterir.

Yer ve zaman haritası 22

Bu maddeyle aynı konularda geçen yerler. Zaman çubuğunu kaydırın: o yıla kadar anlatılan olayların yerleri haritada belirir.

İki madde arası yol

Başka bir madde seçin: Fatma Aliye Topuz ile o madde arasındaki en kısa bağlantı zinciri, her adımı birleştiren konuyla gösterilir.

Geçtiği konular 3