İçeriğe geç
Giriş yap
Münir Ertegün
Görsel: Agence Rol. Agence photographique (commanditaire) · Public domain · Wikimedia Commons
Şahsiyet1883 – 1944

Münir Ertegün

Mehmet Münir Ertegün, Türk diplomat ve devlet adamıdır. Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti dönemlerinde görev yapmıştır.

Hakkında

Mehmet Münir Ertegün, Türk diplomat ve devlet adamıdır. Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti dönemlerinde görev yapmıştır.

Babası evkaf nazırlarından Mehmet Cemil Bey, annesi ise İstanbul Sultantepe'deki Özbekler Tekkesi Şeyhi İbrahim Edhem Efendi'nin kızı Ayşe Hamide Hanım'dır. Şirket-i Hayriye idarecilerinden Rüstem Bey'in kızı, Dâr'ül Muallimât'tan mezun Hayrünnisa Hanım ile evlendi. Bu evlilikten Nasuhî, Ahmet ve Selma adında üç çocukları oldu

Oğulları Ahmet Ertegün ve Nesuhi Ertegün dünyanın en büyük plak şirketlerinden olan Atlantic Records'un kurucularıdır.

1908 yılında İstanbul Darülfünûnu'nun "hukuk" bölümünden mezun oldu. Hâriciye Nezâreti'nde memur olarak göreve başladı. Sonrasında Bâb-ı Âli hükûmetinin hukuk danışmanlığına atandı. I. Dünya Savaşı sırasında İttifak Devletleri ile Rusya arasında yapılan Brest Litovsk Antlaşması'na katılan Osmanlı delegasyonunda yer aldı.

Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Mustafa Kemal Paşa'yla görüşmek üzere İstanbul Hükümeti'nce gönderilen Ahmed İzzet Paşa heyetinde görevlendirilerek Ankara'ya gittiyse de orada kalarak Türk Kurtuluş Savaşı'na katıldı. Dışişleri Bakanlığı baş hukuk danışmanlığına atandı. Lozan Antlaşması'na katılan Türk delegasyonunda hukuk danışmanı olarak bulundu.

Cumhuriyet döneminde Mustafa Kemal Atatürk tarafından Milletler Cemiyeti'ne Türk gözlemci ve aynı zamanda Bern ortaelçisi olarak İsviçre'ye gönderildi. Ardından Paris ve Londra'da büyükelçilik görevlerinde bulundu. 1934 yılında Washington, DC Büyükelçiliği görevine atandı ve 11 Kasım 1944 tarihinde kalp krizinden dolayı hayatını kaybedene kadar on yıl boyunca bu görevde kaldı.

ABD'de görev yaptığı sırada Başkan Franklin D. Roosevelt ile yakın dost oldu. Türkiye ile ABD arasında kuvvetli ilişkiler kurulmasını sağlayan, sevilen ve etkin bir büyükelçi oldu. Kendisine verilen değerin bir yansıması olarak, vefatından sonra naaşı 1946 yılında ünlü Missouri Zırhlısı ile Türkiye'ye getirildi.

Naaşı, İstanbul Üsküdar'da Özbekler Tekkesi, tekkenin son postnişîni dedesi İbrahim Edhem Efendi'nin de bulunduğu kabristana defnedildi.

Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

Kısa hayat çizelgesi

  1. Doğdu
  2. Lozan Antlaşması: Beau-Rivage Palace, 24 Temmuz 1923
  3. Erzurum'daki 52 gün ve Kayseri'deki iki gece: Vali konağından Atatürk Evi'ne
  4. Ahmet Muhtar Mollaoğlu (1870-1934): Hariciye vekili, Moskova elçisi ve ilk Washington büyükelçisi
  5. Irak Kralı I. Faysal Ankara'da (6-14 Temmuz 1931): Çankaya görüşmesi ve ticaret müzakereleri
  6. Münir Ertegün (1883-1944): Lozan'ın hukuk danışmanı, Washington büyükelçisi ve Missouri zırhlısı
  7. Öldü

Aynı yıllarda dünya 1883–1944

Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.

  1. 1883 0 yaşındaReji: tütün tekeli, kolcular ve kaçakçılar, Cibali fabrikası ve 1925'te Tekel'e geçişEkonomi ve Maliye
  2. 1885 2 yaşındaMakbule Atadan (1885-1956): Selanik'ten Camlı Köşk'e, Atatürk'ün hayatta kalan tek kardeşiHayatı
  3. 1886 3 yaşındaAnkara Atatürk Lisesi: Taş Mektep'ten Ankara Sultanisi'ne, 30 Aralık 1919 ziyareti, Kayseri'ye nakilTarih Notları
  4. 1888 5 yaşındaAhmet Emin Yalman (1888-1972): hocanın oğlu, Vatan'ın kapanışı ve Tan'la dönüşTarih Notları
  5. 1889 6 yaşındaİttihat ve Terakki Cemiyeti (1889–1918): Askerî Tıbbiye'deki gizli örgütten iktidar partisineYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  6. 1890 7 yaşındaMehmet Fuat Köprülü: Darülfünun'da 23 yaşında müderris, Atatürk'ün isteğiyle Türkiyat EnstitüsüHayatı
  7. 1891 8 yaşındaMüze-i Hümayun: Aya İrini'den Osman Hamdi Bey'in Sayda lahitlerine İstanbul Arkeoloji MüzesiKültür, Sanat ve Bilim
  8. 1893 10 yaşında"Kemal" adını ona kim verdi? Üç ayrı anlatımHayatı
  9. 1894 11 yaşında10 Temmuz 1894 İstanbul depremi: çöken Kapalıçarşı, Marmara'da dalga ve Eginitis'in raporuToplum ve Günlük Hayat
  10. 1896 13 yaşındaAli Fethi Okyar: Manastır'dan arkadaş, Minber'in ortağı, Malta sürgünü, iki kez başbakanHayatı
  11. 1897 14 yaşındaMehmet Emin Yurdakul (1869-1944): "Cenge Giderken"den Büyük Millet Meclisi'ne, "Türk Şairi"Tarih Notları
  12. 1899 16 yaşındaAli Fuat Cebesoy: Harbiye'deki sınıf arkadaşı, Moskova Antlaşması'nın imzacısıHayatı
  13. 1900 17 yaşındaNuri Conker: Atatürk'e "Kemal" ve "sen" diye hitap eden arkadaş, Conkbayırı'ndan gelen soyadıHayatı
  14. 1901 18 yaşındaŞemseddin Sami: Kamus-ı Türkî, ilk Türkçe roman denemesi ve Arnavutluk'un da andığı bir sözlükçüKültür, Sanat ve Bilim
  15. 1902 19 yaşındaMülazımdan Müşire: Mustafa Kemal'in rütbeleri ve Bey, Paşa, Gazi unvanları tarih sırasıylaTarih Notları
  16. 1903 20 yaşındaMşetta cephesi: II. Abdülhamid'in Kaiser II. Wilhelm'e hediyesi ve Berlin'deki Emevî sarayı (1903)Belgeler ve Fermanlar
  17. 1905 22 yaşındaŞam yılları ve Vatan ve Hürriyet Cemiyeti (1905-1907)Hayatı
  18. 1906 23 yaşında1906 Paris Salonu: Osman Hamdi'nin 'Kaplumbağa Terbiyecisi' ve bitmeyen yorumlarıTarih Notları
  19. 1908 25 yaşındaTakımın Muharebe Talimi Atatürk'ün kendi kitabı mı? Litzmann çevirisi, Cumalı OrdugâhıYanlış Bilinenler
  20. 1909 26 yaşında1909 Hareket Ordusu: Kolağası Mustafa Kemal'in verdiği ad, yazdığı beyanname ve ordu-siyaset ayrımıHayatı
  21. 1910 27 yaşındaKolağası Mustafa Kemal Fransa'da: 1910 Picardie manevraları, uçaklar ve Foch'un yemeğiHayatı
  22. 1911 28 yaşındaAyn Zara Muharebesi (4 Aralık 1911): Trablus'un güneyindeki tahkimli vahanın kaybıSavaşlar
  23. 1912 29 yaşındaLüleburgaz-Pınarhisar Muharebesi (Ekim-Kasım 1912): Balkan Savaşı'nın en kanlı çarpışmasıSavaşlar
  24. 1913 30 yaşındaSofya'da askerî ataşe: Yeniçeri kıyafetiyle baloHayatı
  25. 1914 31 yaşında"Kapitülasyonları Lozan kaldırdı" mı, "1914'te zaten kaldırılmıştı" mı? 8 Eylül 1914 kararıYanlış Bilinenler
  26. 1915 32 yaşındaYanlış bilinen: "Seyit Onbaşı 276 kiloluk mermiyi kaldırıp Ocean'ı batırdı"Yanlış Bilinenler
  27. 1916 33 yaşındaYanlış bilinen: "Çanakkale'de 250 bin şehit verdik" — kayıp ile ölü arasındaki farkYanlış Bilinenler
  28. 1917 34 yaşındaYıldırım Orduları Grubu: Falkenhayn'ın kurduğu ordular grubu ve Mustafa Kemal'in komutanlığıSavaşlar
  29. 1918 35 yaşındaWilson Prensipleri Cemiyeti: iki ay yaşayan dernek, 9 maddelik muhtıraYanlış Bilinenler
  30. 1919 36 yaşındaRefet Bele: Bandırma'daki yolcu, Sivas'taki manda konuşması, İstanbul'u teslim alan paşaHayatı
  31. 1920 37 yaşındaSevr Antlaşması (10 Ağustos 1920): 433 madde, imzalanan ama uygulanamayan barışDış Politika ve Ekonomi
  32. 1921 38 yaşındaLondra Konferansı (Şubat-Mart 1921): Ankara'nın Avrupa masasına ilk oturuşuMilli Mücadele
  33. 1922 39 yaşındaRauf Orbay: Hamidiye Kahramanı, Mondros'un imzacısı, Amasya Genelgesi'nin ortağıHayatı
  34. 1923 40 yaşındaChester İmtiyazı (9 Nisan 1923): Meclis'in onayladığı Amerikan demiryolu projesi neden düştü?Dış Politika ve Ekonomi
  35. 1924 41 yaşındaDemiryollarının millîleştirilmesi (1924–1937): 506 sayılı kanundan Rumeli hattının satın alınmasınaDevrimler
  36. 1925 42 yaşındaTevfik Rüştü Aras: Beyrut'ta okuyan doktordan on üç yıllık dışişleri bakanına (1925-1938)Dış Politika ve Ekonomi
  37. 1926 43 yaşındaSarayburnu Anıtı ilk Atatürk heykeli mi? Bornova'daki büst, Abidin Bey'in telgrafıYanlış Bilinenler
  38. 1927 44 yaşında"17 Aralık 1927" tarihli tekke-zaviye konuşması Atatürk'e ait değilYanlış Bilinenler
  39. 1928 45 yaşında"Samsun'a üçüncü defadır geliyorum": Mantıka Palas'taki not defteri (16 Eylül 1928), Gazi MüzesiSözler ve Mektuplar
  40. 1929 46 yaşındaBriand-Kellogg Paktı ve Türkiye: 27 Ağustos 1928'de Paris'te imzalanan pakta 1929'da katılımDış Politika ve Ekonomi
  41. 1930 47 yaşındaKadınların siyasi hakları: 1930 belediye, 1933 muhtarlık, 1934 milletvekilliğiDevrimler
  42. 1931 48 yaşındaDünya Ekonomik Buhranı yıllarında iki kısa Meclis konuşması (1931 ve 1932): vergi indirimiDış Politika ve Ekonomi
  43. 1932 49 yaşındaArapça ezanı Atatürk kanunla mı yasakladı? 1932 Diyanet genelgesi, 1941 ceza maddesiYanlış Bilinenler
  44. 1933 50 yaşında"Saldırganın tarifi antlaşması": 1 Kasım 1933 Meclis açış konuşmasında Yunanistan ile İçten AnlaşmaDış Politika ve Ekonomi
  45. 1934 51 yaşında"Atatürk Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi" doğru mu? Venizelos'un 1934 önerisiYanlış Bilinenler
  46. 1935 52 yaşında"Türke ev ve barınak olan her yer": 1 Kasım 1935'te Kamutay'ın açılışı, Dersim reform programıDevrimler
  47. 1936 53 yaşındaGüneş-Dil Teorisi'ni Atatürk mü uydurdu? Kvergić'in tezi, 1935 Ulus yazılarıYanlış Bilinenler
  48. 1937 54 yaşında"İlhamlarımızı gökten ve gaipten değil, doğrudan doğruya yaşamdan almış bulunuyoruz"Sözler ve Mektuplar
  49. 1938 55 yaşındaAbdülhalik Renda: Yanya'dan İzmir'in ilk Cumhuriyet valiliğine, on bir yıllık Meclis başkanlığıHayatı
  50. 1939 56 yaşındaAnıtkabir nasıl yapıldı? Rasattepe'den 1953'eHayatı
  51. 1940 57 yaşındaHasan Âli Yücel ve Tercüme Bürosu: Dünya klasiklerini Türkçeye kazandıran bakanDevrimler
  52. 1941 58 yaşındaİzmir Atatürk Müzesi: Kordon'daki halıcı konağından Naim Palas oteline, 1926'da Atatürk'e armağanSözler ve Mektuplar
  53. 1942 59 yaşındaHamiyet Yüceses: Soyadını Sadettin Kaynak'ın verdiği ses ve Atılay faciasıTarih Notları
  54. 1943 60 yaşındaRıza Tevfik Bölükbaşı (1869-1949): Feylesof Rıza, Sevr heyeti ve helalleşmek için dönüşTarih Notları
  55. 1944 61 yaşındaHüseyin Rahmi Gürpınar: Heybeliada'nın mizahçı romancısı Kütahya milletvekili oluyorTarih Notları

Kaynaklar

Okuma yolu

Bu maddeyi ve en çok birlikte anıldığı maddeleri en yoğun işleyen 5 konu, olay sırasına göre. Okuduklarınız yalnız bu tarayıcıda işaretlenir.

  1. Lozan Antlaşması: Beau-Rivage Palace, 24 Temmuz 1923 24 Temmuz 1923
  2. Erzurum'daki 52 gün ve Kayseri'deki iki gece: Vali konağından Atatürk Evi'ne 13 Eylül 1924
  3. Ahmet Muhtar Mollaoğlu (1870-1934): Hariciye vekili, Moskova elçisi ve ilk Washington büyükelçisi 17 Şubat 1927
  4. Irak Kralı I. Faysal Ankara'da (6-14 Temmuz 1931): Çankaya görüşmesi ve ticaret müzakereleri 6 Temmuz 1931
  5. Münir Ertegün (1883-1944): Lozan'ın hukuk danışmanı, Washington büyükelçisi ve Missouri zırhlısı 5 Nisan 1946

İlişki ağı 22

Bir düğüme dokunun: önizleme kartı açılır. Çizgi kalınlığı, iki maddenin birlikte geçtiği konu sayısını gösterir.

Yer ve zaman haritası 60

Bu maddeyle aynı konularda geçen yerler. Zaman çubuğunu kaydırın: o yıla kadar anlatılan olayların yerleri haritada belirir.

İki madde arası yol

Başka bir madde seçin: Münir Ertegün ile o madde arasındaki en kısa bağlantı zinciri, her adımı birleştiren konuyla gösterilir.

Geçtiği konular 5