Hakkında
Hâmit Zübeyr Koşay, Türk halkbilimcidir.
1897 yılda Ufa Guberniyası Minzelelinsky voloste Saraylı-Min köyünde doğmuştur. Babasının adı Ubeydullah Efendi, annesinin adı Nurizade Hanım'dır. Ailesi tarafından 1910 yılında, öğrenimi için Türkiye'ye gönderilmiştir. Selanik'te Merkez Rüştiyesi'ni bitirmiş, liseyi İstanbul'da okumuştur. 1916 yılında İstanbul Darülmuallim'den mezun olmuş, 1917'de Kadıköy Lisesi'ne atanarak bir yıl öğretmenlik yapmış, bu arada İstanbul Darülfünunu'nda Etnografya ve Macarca dersleri almıştır. Macaristan'da Türkoloji ve Dilbilimi Bölümlerine devam giderek 1923 yılında doktor unvanını almıştır. 1925 yılında Berlin Üniversitesi'nde Prof. Bang Kaup'un derslerini izlemiş ve Devlet Kütüphanesi'nde tetkiklerde bulunduktan sonra Türkiye'ye dönmüş ve Maarif Vekaleti'nde görev almıştır. Koşay, Türkiye'de etnografya, folklor ve arkeoloji çalışmalarının ilmi yöntem ve esaslarını kurmuş bir bilim insanıdır. 1 Ekim 1984 tarihinde Ankara'da ölmüştür.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Kısa hayat çizelgesi
- Doğdu
- Akkale'deki Eti Müzesi (1 Ekim 1921): Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nin doğuşu
- Alacahöyük kazıları (1935): Atatürk'ün desteğiyle başlayan kazılar ve kral mezarları
- Hâmit Zübeyr Koşay (1897-1984): Başkurt kökenli etnograf ve Alacahöyük kazısının arkeoloğu
- Öldü
Aynı yıllarda dünya 1897–1984
Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.
- 1897 0 yaşındaMehmet Emin Yurdakul (1869-1944): "Cenge Giderken"den Büyük Millet Meclisi'ne, "Türk Şairi"Tarih Notları
- 1899 2 yaşındaAli Fuat Cebesoy: Harbiye'deki sınıf arkadaşı, Moskova Antlaşması'nın imzacısıHayatı
- 1900 3 yaşındaNuri Conker: Atatürk'e "Kemal" ve "sen" diye hitap eden arkadaş, Conkbayırı'ndan gelen soyadıHayatı
- 1901 4 yaşındaŞemseddin Sami: Kamus-ı Türkî, ilk Türkçe roman denemesi ve Arnavutluk'un da andığı bir sözlükçüKültür, Sanat ve Bilim
- 1902 5 yaşındaMülazımdan Müşire: Mustafa Kemal'in rütbeleri ve Bey, Paşa, Gazi unvanları tarih sırasıylaTarih Notları
- 1903 6 yaşındaBağdat Demiryolu: Deutsche Bank, kilometre garantisi, Toros tünelleri ve HaydarpaşaEkonomi ve Maliye
- 1905 8 yaşındaŞam yılları ve Vatan ve Hürriyet Cemiyeti (1905-1907)Hayatı
- 1908 11 yaşındaTakımın Muharebe Talimi Atatürk'ün kendi kitabı mı? Litzmann çevirisi, Cumalı OrdugâhıYanlış Bilinenler
- 1909 12 yaşında1909 Hareket Ordusu: Kolağası Mustafa Kemal'in verdiği ad, yazdığı beyanname ve ordu-siyaset ayrımıHayatı
- 1910 13 yaşındaKolağası Mustafa Kemal Fransa'da: 1910 Picardie manevraları, uçaklar ve Foch'un yemeğiHayatı
- 1911 14 yaşındaAyn Zara Muharebesi (4 Aralık 1911): Trablus'un güneyindeki tahkimli vahanın kaybıSavaşlar
- 1912 15 yaşındaLüleburgaz-Pınarhisar Muharebesi (Ekim-Kasım 1912): Balkan Savaşı'nın en kanlı çarpışmasıSavaşlar
- 1913 16 yaşındaSofya'da askerî ataşe: Yeniçeri kıyafetiyle baloHayatı
- 1914 17 yaşında"Kapitülasyonları Lozan kaldırdı" mı, "1914'te zaten kaldırılmıştı" mı? 8 Eylül 1914 kararıYanlış Bilinenler
- 1915 18 yaşındaYanlış bilinen: "Seyit Onbaşı 276 kiloluk mermiyi kaldırıp Ocean'ı batırdı"Yanlış Bilinenler
- 1916 19 yaşındaYanlış bilinen: "Çanakkale'de 250 bin şehit verdik" — kayıp ile ölü arasındaki farkYanlış Bilinenler
- 1917 20 yaşındaYıldırım Orduları Grubu: Falkenhayn'ın kurduğu ordular grubu ve Mustafa Kemal'in komutanlığıSavaşlar
- 1918 21 yaşındaWilson Prensipleri Cemiyeti: iki ay yaşayan dernek, 9 maddelik muhtıraYanlış Bilinenler
- 1919 22 yaşındaRefet Bele: Bandırma'daki yolcu, Sivas'taki manda konuşması, İstanbul'u teslim alan paşaHayatı
- 1920 23 yaşındaSevr Antlaşması (10 Ağustos 1920): 433 madde, imzalanan ama uygulanamayan barışDış Politika ve Ekonomi
- 1921 24 yaşındaLondra Konferansı (Şubat-Mart 1921): Ankara'nın Avrupa masasına ilk oturuşuMilli Mücadele
- 1922 25 yaşındaRauf Orbay: Hamidiye Kahramanı, Mondros'un imzacısı, Amasya Genelgesi'nin ortağıHayatı
- 1923 26 yaşındaLozan Antlaşması: Beau-Rivage Palace, 24 Temmuz 1923Dış Politika ve Ekonomi
- 1924 27 yaşındaDemiryollarının millîleştirilmesi (1924–1937): 506 sayılı kanundan Rumeli hattının satın alınmasınaDevrimler
- 1925 28 yaşındaTevfik Rüştü Aras: Beyrut'ta okuyan doktordan on üç yıllık dışişleri bakanına (1925-1938)Dış Politika ve Ekonomi
- 1926 29 yaşındaSarayburnu Anıtı ilk Atatürk heykeli mi? Bornova'daki büst, Abidin Bey'in telgrafıYanlış Bilinenler
- 1927 30 yaşında"17 Aralık 1927" tarihli tekke-zaviye konuşması Atatürk'e ait değilYanlış Bilinenler
- 1928 31 yaşında"Samsun'a üçüncü defadır geliyorum": Mantıka Palas'taki not defteri (16 Eylül 1928), Gazi MüzesiSözler ve Mektuplar
- 1929 32 yaşındaBriand-Kellogg Paktı ve Türkiye: 27 Ağustos 1928'de Paris'te imzalanan pakta 1929'da katılımDış Politika ve Ekonomi
- 1930 33 yaşındaKadınların siyasi hakları: 1930 belediye, 1933 muhtarlık, 1934 milletvekilliğiDevrimler
- 1931 34 yaşındaIrak Kralı I. Faysal Ankara'da (6-14 Temmuz 1931): Çankaya görüşmesi ve ticaret müzakereleriDış Politika ve Ekonomi
- 1932 35 yaşındaArapça ezanı Atatürk kanunla mı yasakladı? 1932 Diyanet genelgesi, 1941 ceza maddesiYanlış Bilinenler
- 1933 36 yaşında"Saldırganın tarifi antlaşması": 1 Kasım 1933 Meclis açış konuşmasında Yunanistan ile İçten AnlaşmaDış Politika ve Ekonomi
- 1934 37 yaşında"Atatürk Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi" doğru mu? Venizelos'un 1934 önerisiYanlış Bilinenler
- 1935 38 yaşındaYusuf Akçura (1876-1935): Simbirsk'ten Fizan sürgününe, "Üç Tarz-ı Siyâset"Hayatı
- 1936 39 yaşındaGüneş-Dil Teorisi'ni Atatürk mü uydurdu? Kvergić'in tezi, 1935 Ulus yazılarıYanlış Bilinenler
- 1937 40 yaşında"İlhamlarımızı gökten ve gaipten değil, doğrudan doğruya yaşamdan almış bulunuyoruz"Sözler ve Mektuplar
- 1938 41 yaşındaAbdülhalik Renda: Yanya'dan İzmir'in ilk Cumhuriyet valiliğine, on bir yıllık Meclis başkanlığıHayatı
- 1939 42 yaşındaHatay Türkiye'ye halk oylamasıyla mı katıldı? 1938 seçmen kaydı ve 29 Haziran 1939 kararıYanlış Bilinenler
- 1940 43 yaşındaHasan Âli Yücel ve Tercüme Bürosu: Dünya klasiklerini Türkçeye kazandıran bakanDevrimler
- 1941 44 yaşındaİzmir Atatürk Müzesi: Kordon'daki halıcı konağından Naim Palas oteline, 1926'da Atatürk'e armağanSözler ve Mektuplar
- 1942 45 yaşındaHamiyet Yüceses: Soyadını Sadettin Kaynak'ın verdiği ses ve Atılay faciasıTarih Notları
- 1943 46 yaşındaRıza Tevfik Bölükbaşı (1869-1949): Feylesof Rıza, Sevr heyeti ve helalleşmek için dönüşTarih Notları
- 1944 47 yaşındaHüseyin Rahmi Gürpınar: Heybeliada'nın mizahçı romancısı Kütahya milletvekili oluyorTarih Notları
- 1946 49 yaşındaMünir Ertegün (1883-1944): Lozan'ın hukuk danışmanı, Washington büyükelçisi ve Missouri zırhlısıDış Politika ve Ekonomi
- 1947 50 yaşındaMuhammed Ali Cinnah: Pakistan'ın kurucusu ve Ankara'daki Cinnah Caddesi'nin hikâyesiDış Politika ve Ekonomi
- 1948 51 yaşındaNeşet Ömer İrdelp (1882-1948): Kalp hastalıkları konferanslarından Atatürk'ün başhekimliğineHayatı
- 1949 52 yaşındaNafiz Gürman (1882-1966): İşkodra'dan Kuzey Afrika'ya, 1950'de görevden alınan Genelkurmay BaşkanıSavaşlar
- 1950 53 yaşındaDublin'deki Chester Beatty Kütüphanesi: Siyer-i Nebi cildi, Osmanlı hattatları ve bir koleksiyoncuBelgeler ve Fermanlar
- 1951 54 yaşında5816 sayılı kanunu Atatürk mü çıkardı? 1951'de kabul edilen Atatürk'ü koruma kanunuYanlış Bilinenler
- 1953 56 yaşında"Anıtkabir'de ziyaretçilerin önünde durduğu lahit Atatürk'ün mezarıdır" doğru mu?Yanlış Bilinenler
- 1954 57 yaşındaMustafa Kemal'in Corinne Lütfü'ye mektupları (1913-1916): Sofya'dan, Arıburnu'ndan, doğudanSözler ve Mektuplar
- 1957 60 yaşındaHüseyin Cahit Yalçın (1875-1957): Tanin'in başyazarı, Malta sürgünü ve Çorum'a gönderilen gazeteciHayatı
- 1958 61 yaşındaYahya Kemal Beyatlı (1884-1958): Üsküp'ten Paris'e, Lozan'dan Varşova'ya bir şairin hayatıHayatı
- 1961 64 yaşındaKurtuluş Savaşı Müzesi (Birinci Meclis binası): Yarım kalmış İttihat ve Terakki kulübünden müzeyeTarih Notları
- 1970 73 yaşındaAda Kale: Tuna'daki Osmanlı adası, Berlin'de unutulan toprak ve Demir Kapı barajının sularıŞehirler ve Mimari
- 1980 83 yaşındaYusuf Hikmet Bayur (1891-1980): Çankaya'nın genel sekreteri, Maarif Vekili, tarihçiHayatı
Kaynaklar
- Vikipedi: Hâmit Zübeyr Koşay CC BY-SA 4.0
- Wikidata Q470254 CC0


