Hakkında
Lev Nikolayeviç Tolstoy (Rusça: Лев Николаевич Толстой; Rusça telaffuz: [ˈlʲef nʲɪkɐˈlaɪvʲɪtɕ tɐlˈstoj]; 9 Eylül 1828 - 20 Kasım 1910), Rus yazar ve askerdir. Tüm zamanların en büyük ve en etkili yazarlarından biri olarak kabul edilir. 1902'den 1906'ya kadar her yıl Nobel Edebiyat Ödülü'ne ve 1901, 1902 ve 1909 yıllarında Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi. Tolstoy'un hiçbir zaman Nobel Ödülü kazanmaması, büyük bir tartışma konusudur.
Aristokrat bir ailede doğan Tolstoy, yirmili yaşlarında, yarı otobiyografik üçlemesi Çocukluk, Oğlanlık ve Gençlik ile Kırım Savaşı'ndaki deneyimlerine dayanan Sivastopol Serisi sayesinde ün kazandı. Tolstoy'un Savaş ve Barış ve Anna Karenina romanları, genellikle gerçekçi edebiyatın zirvesi ve tüm zamanların en büyük romanlarından ikisi olarak gösterilir. Eserleri arasında Çömlek Alyoşa ve Balodan Sonra gibi kısa öyküler ile Aile Mutluluğu, İvan İlyiç’in Ölümü ve Hacı Murat gibi uzun hikâyeler yer alır. Ayrıca felsefi, ahlaki ve dini temalar üzerine piyesler ve denemeler de yazdı.
1870'lerde Tolstoy, derin bir ahlaki kriz yaşadı ve bunu, kendi ifadesiyle, aynı derecede derin bir ruhani uyanış izledi. Bu süreci, kurgusal olmayan eseri İtiraflarım adlı kitabında anlattı. İsa'nın etik öğretilerini, özellikle Dağdaki Vaaz'ı kelimesi kelimesine yorumlaması, onun ateşli bir Hristiyan anarşisti ve pasifist olmasına yol açtı. Tanrının Egemenliği İçinizdedir gibi eserlerinde dile getirdiği şiddet içermeyen direniş fikirleri, 20. yüzyılın önemli isimlerinden Mahatma Gandi, Martin Luther King Jr., James Bevel ve Ludwig Wittgenstein üzerinde derin bir etki bıraktı. Ayrıca, Henry George'un ekonomi felsefesi olan Georgizm'in savunucusu oldu ve bunu özellikle Diriliş adlı romanında yazılarına dâhil etti.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Kısa hayat çizelgesi
- Doğdu
- Sivastopol Kuşatması (1854–1855): On bir ay süren kuşatma ve Malakof tabyasının düşüşü
- Sadri Maksudi Arsal (1878-1957): Tolstoy'un "akıllı Tatar çocuğu", İdil-Ural Millî Meclisi başkanı
- Öldü
Aynı yıllarda dünya 1828–1910
Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.
- 1828 0 yaşındaDonizetti Paşa ve Mızıka-i Hümayun: Osmanlı sarayında Batı müziğinin kurucusuKültür, Sanat ve Bilim
- 1829 1 yaşındaEdirne Antlaşması (1829): 1828–1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonu ve Yunan özerkliğiSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1830 2 yaşındaKahire'de Mehmed Ali Paşa Camii: Kale'deki İstanbul usulü cami ve Paris'e giden dikilitaşın saatiŞehirler ve Mimari
- 1831 3 yaşındaTakvîm-i Vekâyi (1831): Osmanlı Devleti'nin ilk resmî gazetesiKültür, Sanat ve Bilim
- 1832 4 yaşındaKonya Muharebesi (1832): İbrahim Paşa'nın zaferi ve sadrazamın esir düşmesiSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1833 5 yaşındaKütahya Antlaşması (1833): Suriye ve Adana'nın Mehmed Ali'ye bırakıldığı uzlaşmaSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1834 6 yaşındaMekteb-i Harbiye (1834): Maçka'dan Pangaltı'ya, Osmanlı'nın harp okulu ve Kara Harp Okulu'nun köküOrdu ve Donanma
- 1837 9 yaşındaJohn Frederick Lewis ve Illustrations of Constantinople (1837): İstanbul'dan Kahire'yeŞehirler ve Mimari
- 1838 10 yaşında1838 karantinası: veba, kader tartışması, Kavak tahaffuzhanesi ve 1866 İstanbul sağlık konferansıToplum ve Günlük Hayat
- 1839 11 yaşındaAvarız vergileri: olağanüstü savaş katkısından yıllık vergiye, avarız haneleri ve avarız vakıflarıEkonomi ve Maliye
- 1840 12 yaşındaKaime (1840): Osmanlı'nın ilk kâğıt parası, faizli tahvilden enflasyona uzanan hikâyeEkonomi ve Maliye
- 1841 13 yaşındaLondra Boğazlar Sözleşmesi (1841): Boğazların ilk uluslararası rejimi ve Montrö'ye uzanan yolSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1842 14 yaşındaPolonezköy (Adampol): İstanbul'un ormanındaki Leh köyünün kuruluşu ve sürgün hafızasıToplum ve Günlük Hayat
- 1843 15 yaşında1843 ordu düzenlemesi: Nizamiye, redif ve beş ordu sistemiOrdu ve Donanma
- 1845 17 yaşındaAusten Henry Layard ve Nimrud kazıları: Osmanlı Musul'undan British Museum'a Asur kabartmalarıBelgeler ve Fermanlar
- 1846 18 yaşındaHammamîzâde İsmail Dede Efendi: Mevlevi âyinleri, saray musikisi ve Mekke yolunda bir ölümKültür, Sanat ve Bilim
- 1847 19 yaşındaSalname: 1847'de başlayan Osmanlı devlet yıllıkları, vilayet salnameleri ve tarihçiye sunduklarıBelgeler ve Fermanlar
- 1849 21 yaşında1849 Macar ve Leh mültecileri: Kossuth'u iade etmeyen Osmanlı ve Kütahya'daki sürgünYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1851 23 yaşındaŞirket-i Hayriye: ilk anonim şirket, Cevdet Paşa'nın nizamnamesi, numaralı vapurlar ve SuhuletYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1853 25 yaşındaSadık Paşa (Michał Czajkowski) ve Osmanlı Kazak Alayı: Kırım Savaşı'nda bir Leh yazarın komutasıOrdu ve Donanma
- 1854 26 yaşındaFlorence Nightingale ve Selimiye Kışlası: Üsküdar'da doğan modern hemşirelikKültür, Sanat ve Bilim
- 1855 27 yaşındaAdam Mickiewicz İstanbul'da: Polonya'nın milli şairinin Kırım Savaşı'ndaki son yolculuğuYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1856 28 yaşındaParis Antlaşması (30 Mart 1856): Kırım Savaşı'nın sonu ve Osmanlı'nın Avrupa ailesine kabulüSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1857 29 yaşında1857 fermanı ve köle ticareti yasağı: Esir Pazarı'nın kapanışı, Hicaz istisnası ve İngiliz baskısıToplum ve Günlük Hayat
- 1858 30 yaşındaAmedeo Preziosi'nin Stamboul albümü (1858): Maltalı ressamın İstanbul sokaklarıŞehirler ve Mimari
- 1859 31 yaşındaKuleli Vakası (1859): Tanzimat'a karşı ilk örgütlü darbe girişimi ve padişahın affıYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1860 32 yaşındaTercüman-ı Ahval (1860): Agâh Efendi, Şinasi ve Türk özel gazeteciliğinin doğuşuKültür, Sanat ve Bilim
- 1861 33 yaşındaCebel-i Lübnan Mutasarrıflığı (1861): 1860 çatışmasından özel statülü bir yönetimeDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1863 35 yaşındaRobert Kolej (1863-1938): Rumelihisarı'ndaki Amerikan okulu ve Cumhuriyet'in laik okul düzeniTarih Notları
- 1864 36 yaşındaSancakbeyi: sancağın askerî ve idari amiri, şehzade sancakları ve livadan mutasarrıflığa geçişDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1865 37 yaşındaBeylerbeyi Sarayı: Abdülaziz'in Boğaz yazlığı, imparatorların konağı, Abdülhamid'in son durağıŞehirler ve Mimari
- 1867 39 yaşındaAbdülaziz'in Avrupa seyahati (1867): Paris Sergisi, Londra, Viyana ve bir padişahın ilkleriPadişahlar
- 1868 40 yaşındaMekteb-i Sultanî'den Galatasaray Lisesi'ne (1868-1927): Tanzimat'ın Fransızca okulu ve CumhuriyetTarih Notları
- 1869 41 yaşındaMecelle (1869–1876): Ahmed Cevdet Paşa ve İslam hukukunun ilk resmî kanunlaştırılmasıDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1870 42 yaşındaBulgar Eksarhlığı: 1870 fermanı, Rum Patrikhanesi ile kopuş ve Haliç kıyısındaki Demir KiliseToplum ve Günlük Hayat
- 1871 43 yaşındaÇırağan Sarayı (1863–1910): Abdülaziz'in sarayı, V. Murad'ın sürgünü, Ali Suavi ve büyük yangınŞehirler ve Mimari
- 1873 45 yaşındaKaşgar'daki Yakub Bey ve Osmanlı: Doğu Türkistan'a giden toplar, subaylar ve İngiliz-Rus raporlarıDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1875 47 yaşındaTünel (1875): Karaköy ile Beyoğlu arasındaki 573 metrelik yeraltı füniküleriŞehirler ve Mimari
- 1876 48 yaşında"Türkiye'nin ilk anayasası 1921 Teşkilât-ı Esasiye'dir" doğru mu? 1876 Kanun-i Esasi'nin ömrüYanlış Bilinenler
- 1877 49 yaşındaGazi Osman Paşa (1832–1900): Tokat'tan Plevne'ye, esaretten seraskerliğe bir askerOrdu ve Donanma
- 1878 50 yaşındaBergama Sunağı Berlin'e nasıl gitti? Carl Humann'ın kazısı ve Osmanlı izinleri (1878)Belgeler ve Fermanlar
- 1881 53 yaşındaSelanik'te doğan çocuk: Atatürk'ün doğduğu ev ve mahallesiHayatı
- 1882 54 yaşındaOsman Hamdi Bey ve Sanayi-i Nefise: Paris, Sayda kazısı ve Kaplumbağa TerbiyecisiKültür, Sanat ve Bilim
- 1883 55 yaşındaReji: tütün tekeli, kolcular ve kaçakçılar, Cibali fabrikası ve 1925'te Tekel'e geçişEkonomi ve Maliye
- 1885 57 yaşındaMakbule Atadan (1885-1956): Selanik'ten Camlı Köşk'e, Atatürk'ün hayatta kalan tek kardeşiHayatı
- 1886 58 yaşındaAnkara Atatürk Lisesi: Taş Mektep'ten Ankara Sultanisi'ne, 30 Aralık 1919 ziyareti, Kayseri'ye nakilTarih Notları
- 1888 60 yaşındaAhmet Emin Yalman (1888-1972): hocanın oğlu, Vatan'ın kapanışı ve Tan'la dönüşTarih Notları
- 1889 61 yaşındaİttihat ve Terakki Cemiyeti (1889–1918): Askerî Tıbbiye'deki gizli örgütten iktidar partisineYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1890 62 yaşındaMehmet Fuat Köprülü: Darülfünun'da 23 yaşında müderris, Atatürk'ün isteğiyle Türkiyat EnstitüsüHayatı
- 1891 63 yaşındaMüze-i Hümayun: Aya İrini'den Osman Hamdi Bey'in Sayda lahitlerine İstanbul Arkeoloji MüzesiKültür, Sanat ve Bilim
- 1893 65 yaşında"Kemal" adını ona kim verdi? Üç ayrı anlatımHayatı
- 1894 66 yaşında10 Temmuz 1894 İstanbul depremi: çöken Kapalıçarşı, Marmara'da dalga ve Eginitis'in raporuToplum ve Günlük Hayat
- 1896 68 yaşındaAli Fethi Okyar: Manastır'dan arkadaş, Minber'in ortağı, Malta sürgünü, iki kez başbakanHayatı
- 1897 69 yaşındaMehmet Emin Yurdakul (1869-1944): "Cenge Giderken"den Büyük Millet Meclisi'ne, "Türk Şairi"Tarih Notları
- 1899 71 yaşındaAli Fuat Cebesoy: Harbiye'deki sınıf arkadaşı, Moskova Antlaşması'nın imzacısıHayatı
- 1900 72 yaşındaNuri Conker: Atatürk'e "Kemal" ve "sen" diye hitap eden arkadaş, Conkbayırı'ndan gelen soyadıHayatı
- 1901 73 yaşındaŞemseddin Sami: Kamus-ı Türkî, ilk Türkçe roman denemesi ve Arnavutluk'un da andığı bir sözlükçüKültür, Sanat ve Bilim
- 1902 74 yaşındaMülazımdan Müşire: Mustafa Kemal'in rütbeleri ve Bey, Paşa, Gazi unvanları tarih sırasıylaTarih Notları
- 1903 75 yaşındaMşetta cephesi: II. Abdülhamid'in Kaiser II. Wilhelm'e hediyesi ve Berlin'deki Emevî sarayı (1903)Belgeler ve Fermanlar
- 1905 77 yaşındaŞam yılları ve Vatan ve Hürriyet Cemiyeti (1905-1907)Hayatı
Kaynaklar
- Vikipedi: Lev Tolstoy CC BY-SA 4.0
- Wikidata Q7243 CC0
