İçeriğe geç
Giriş yap
Baki Vandemir
Görsel: Kolhisli · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons
Şahsiyet1890 – 1963

Baki Vandemir

Baki Vandemir, Türk asker. Türk Kurtuluş Savaşı sırasında 5. Süvari Kolordusu Kurmay Başkanı ve İstihbarat Şube Müdürlüğü görevlerinde bulundu.

Hakkında

Baki Vandemir, (24 Mart 1890, İstanbul - 23 Ocak 1963, İstanbul) Türk asker. Türk Kurtuluş Savaşı sırasında 5. Süvari Kolordusu Kurmay Başkanı ve İstihbarat Şube Müdürlüğü görevlerinde bulundu.

İlk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra 14 Aralık 1905 tarihinde Harp Okulu'na girdi. 14 Eylül 1908 tarihinde Harp Okulu'ndan mezun oldu.

Genç bir subay olarak orduya katıldığında Balkan Savaşı'na katıldı. Balkan Savaşları sırasında Gelibolu Seyyar Ordusu 1. Mürettep (Bolayır) Kolordu Komutanlığında karargâh subaylığı görevinde bulundu. Bu Kolordu aynı zamanda Mustafa Kemal Bey'in Kurmay Başkanlığını yaptığı kolorduydu. Üsteğmen rütbesiyle daha sonra Ferik Ali Rıza Paşa komutasındaki Garp Ordusu'nda karargâh kurmay subayı olarak görev aldı. Bu Kolordunun Kurmay Başkanı Mersinli Cemal Bey idi. Mürettep 8. Kolordu ile Yunan Cephesi'nde de savaştı. Bu cephede komutanı Selanik Redif Tümeni Komutanı Muhittin Paşa'ydı. Tümen karargâh subayı olarak görev yaptı.

I. Dünya Savaşı başladıktan sonra Çanakkale Cephesi'nde görev aldı. 25-26 Nisan Seddülbahir kıyı muharebelerinde 3. Kolordu Komutanı Esat Paşa'nın emir subaylığını yaptı. Çanakkale Cephesi'nden sonra Kafkasya Cephesi'nde görevlendirildi. 1916-1917 yılları arasında 3. Ordu emrindeki 11. Kafkas Tümen Komutanı Yarbay Mehmet Zekeriya'nın kurmay subaylığını üstlendi. 1918 yılında Muş-Bitlis bölgesindeki ileri harekâtta 3. Ordu Komutanı Vehip Paşa'nın yaverliğini yaptı. 1918 yılı yaz aylarında Kafkasya-Azerbaycan içlerine yapılan harekâtta görev aldı.

1918 yılı Eylül ayında Nablus ve Halep bölgesindeki savaşlara katıldı. Bu sırada Yıldırım Orduları Grubu'na bağlı Cevat Paşa'nın komutasındaki 8. Ordu'nun karargâh subayıydı.

Anadolu'ya geçerek Türk Kurtuluş Savaşı'na katıldı. 13 Temmuz 1921 tarihinde Fahrettin Altay komutasında 14. ve 25. Süvari Tümenlerinden oluşturulan 5. Süvari Grubu Kurmay Başkanlığına getirildi. Sakarya Meydan Muharebesi'nden sonra Batı Cephesi Komutanlığı İstihbarat Şube Müdürlüğü görevine atandı. Savaştan sonra Kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası ile taltif edildi.

Türk Kurtuluş Savaşı'ndan sonra 1924-1927 yılları arasında Harp Akademisi'nde Harp Tarihi dersleri verdi. Bu arada Türk Askeri Tarihi alanında inceleme ve araştırmalarda bulundu. Mustafa Kemal Atatürk'ün emri ile 1. Türk Tarih Kongresi'ne katıldı. 1. Türk Tarih Kongresi'nin yapıldığı 1931 yılında Ankara Halkevi Doğu Salonu'nda Mustafa Kemal Atatürk'ün yanında İhsan Sungu, İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Şemsettin Günaltay, Samih Rıfat, Reşit Saffet Atabinen, Milli Eğitim Bakanı Esat Sagay, Türk Tarih Kurumu Başkanı Tevfik Bıyıklıoğlu, Prof. Afet İnan, Sadri Maksudi Arsal, Hasan Cemil Çambel, Prof. Yusuf Ziya Özer, Prof. Yusuf Akçura, Macar Lőrinc Mészáros, Şemsettin Erkuş ve Dr. Reşit Galip Bey ile birlikte yer aldı.

27 Ocak 1941 tarihinde 2. Kolordu ve Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanı olarak atandı. 1 Eylül 1945 tarihinde Harp Akademisi Komutanı olarak atanınca 21 Kasım 1945 tarihinde Çanakkale'den ayrıldı.

1947 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri'nden emekliye ayrıldıktan sonra Türk Tarih Kurumunda çalıştı. Sümerbank İdare Meclisi Başkanlığı yaptı. Seçimlerde milletvekili aday adayı oldu ancak seçilemedi. 23 Ocak 1963 tarihinde yetmiş üç yaşında öldü.

Ünlü ekonomist Memduh Yaşa'nın büyük eniştesi ve eşi Süveybe Hanım tarafından da diplomat Cevat Açıkalın'ın akrabası idi. Cenazesi 25 Ocak 1963 tarihinde Şişli Camii'nde kılınan cenaze namazını müteakip Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

Kısa hayat çizelgesi

  1. Doğdu — İstanbul
  2. Öldü — İstanbul

Aynı yıllarda dünya 1890–1963

Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.

  1. 1890 0 yaşındaMehmet Fuat Köprülü: Darülfünun'da 23 yaşında müderris, Atatürk'ün isteğiyle Türkiyat EnstitüsüHayatı
  2. 1891 1 yaşındaHamidiye Alayları: II. Abdülhamid'in aşiret süvarileri, Aşiret Mektebi ve tartışmalı mirasıOrdu ve Donanma
  3. 1893 3 yaşında"Kemal" adını ona kim verdi? Üç ayrı anlatımHayatı
  4. 1894 4 yaşında10 Temmuz 1894 İstanbul depremi: çöken Kapalıçarşı, Marmara'da dalga ve Eginitis'in raporuToplum ve Günlük Hayat
  5. 1896 6 yaşındaAli Fethi Okyar: Manastır'dan arkadaş, Minber'in ortağı, Malta sürgünü, iki kez başbakanHayatı
  6. 1897 7 yaşındaMehmet Emin Yurdakul (1869-1944): "Cenge Giderken"den Büyük Millet Meclisi'ne, "Türk Şairi"Tarih Notları
  7. 1899 9 yaşındaAli Fuat Cebesoy: Harbiye'deki sınıf arkadaşı, Moskova Antlaşması'nın imzacısıHayatı
  8. 1900 10 yaşındaNuri Conker: Atatürk'e "Kemal" ve "sen" diye hitap eden arkadaş, Conkbayırı'ndan gelen soyadıHayatı
  9. 1901 11 yaşındaŞemseddin Sami: Kamus-ı Türkî, ilk Türkçe roman denemesi ve Arnavutluk'un da andığı bir sözlükçüKültür, Sanat ve Bilim
  10. 1902 12 yaşındaMülazımdan Müşire: Mustafa Kemal'in rütbeleri ve Bey, Paşa, Gazi unvanları tarih sırasıylaTarih Notları
  11. 1903 13 yaşındaBağdat Demiryolu: Deutsche Bank, kilometre garantisi, Toros tünelleri ve HaydarpaşaEkonomi ve Maliye
  12. 1905 15 yaşındaŞam yılları ve Vatan ve Hürriyet Cemiyeti (1905-1907)Hayatı
  13. 1908 18 yaşındaTakımın Muharebe Talimi Atatürk'ün kendi kitabı mı? Litzmann çevirisi, Cumalı OrdugâhıYanlış Bilinenler
  14. 1909 19 yaşında1909 Hareket Ordusu: Kolağası Mustafa Kemal'in verdiği ad, yazdığı beyanname ve ordu-siyaset ayrımıHayatı
  15. 1910 20 yaşındaKolağası Mustafa Kemal Fransa'da: 1910 Picardie manevraları, uçaklar ve Foch'un yemeğiHayatı
  16. 1911 21 yaşındaAyn Zara Muharebesi (4 Aralık 1911): Trablus'un güneyindeki tahkimli vahanın kaybıSavaşlar
  17. 1912 22 yaşındaLüleburgaz-Pınarhisar Muharebesi (Ekim-Kasım 1912): Balkan Savaşı'nın en kanlı çarpışmasıSavaşlar
  18. 1913 23 yaşındaSofya'da askerî ataşe: Yeniçeri kıyafetiyle baloHayatı
  19. 1914 24 yaşında"Kapitülasyonları Lozan kaldırdı" mı, "1914'te zaten kaldırılmıştı" mı? 8 Eylül 1914 kararıYanlış Bilinenler
  20. 1915 25 yaşındaYanlış bilinen: "Seyit Onbaşı 276 kiloluk mermiyi kaldırıp Ocean'ı batırdı"Yanlış Bilinenler
  21. 1916 26 yaşındaYanlış bilinen: "Çanakkale'de 250 bin şehit verdik" — kayıp ile ölü arasındaki farkYanlış Bilinenler
  22. 1917 27 yaşındaYıldırım Orduları Grubu: Falkenhayn'ın kurduğu ordular grubu ve Mustafa Kemal'in komutanlığıSavaşlar
  23. 1918 28 yaşındaWilson Prensipleri Cemiyeti: iki ay yaşayan dernek, 9 maddelik muhtıraYanlış Bilinenler
  24. 1919 29 yaşındaRefet Bele: Bandırma'daki yolcu, Sivas'taki manda konuşması, İstanbul'u teslim alan paşaHayatı
  25. 1920 30 yaşındaSevr Antlaşması (10 Ağustos 1920): 433 madde, imzalanan ama uygulanamayan barışDış Politika ve Ekonomi
  26. 1921 31 yaşındaLondra Konferansı (Şubat-Mart 1921): Ankara'nın Avrupa masasına ilk oturuşuMilli Mücadele
  27. 1922 32 yaşındaRauf Orbay: Hamidiye Kahramanı, Mondros'un imzacısı, Amasya Genelgesi'nin ortağıHayatı
  28. 1923 33 yaşındaLozan Antlaşması: Beau-Rivage Palace, 24 Temmuz 1923Dış Politika ve Ekonomi
  29. 1924 34 yaşındaDemiryollarının millîleştirilmesi (1924–1937): 506 sayılı kanundan Rumeli hattının satın alınmasınaDevrimler
  30. 1925 35 yaşındaTevfik Rüştü Aras: Beyrut'ta okuyan doktordan on üç yıllık dışişleri bakanına (1925-1938)Dış Politika ve Ekonomi
  31. 1926 36 yaşındaSarayburnu Anıtı ilk Atatürk heykeli mi? Bornova'daki büst, Abidin Bey'in telgrafıYanlış Bilinenler
  32. 1927 37 yaşında"17 Aralık 1927" tarihli tekke-zaviye konuşması Atatürk'e ait değilYanlış Bilinenler
  33. 1928 38 yaşında"Samsun'a üçüncü defadır geliyorum": Mantıka Palas'taki not defteri (16 Eylül 1928), Gazi MüzesiSözler ve Mektuplar
  34. 1929 39 yaşındaBriand-Kellogg Paktı ve Türkiye: 27 Ağustos 1928'de Paris'te imzalanan pakta 1929'da katılımDış Politika ve Ekonomi
  35. 1930 40 yaşındaKadınların siyasi hakları: 1930 belediye, 1933 muhtarlık, 1934 milletvekilliğiDevrimler
  36. 1931 41 yaşındaIrak Kralı I. Faysal Ankara'da (6-14 Temmuz 1931): Çankaya görüşmesi ve ticaret müzakereleriDış Politika ve Ekonomi
  37. 1932 42 yaşındaArapça ezanı Atatürk kanunla mı yasakladı? 1932 Diyanet genelgesi, 1941 ceza maddesiYanlış Bilinenler
  38. 1933 43 yaşında"Saldırganın tarifi antlaşması": 1 Kasım 1933 Meclis açış konuşmasında Yunanistan ile İçten AnlaşmaDış Politika ve Ekonomi
  39. 1934 44 yaşında"Atatürk Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi" doğru mu? Venizelos'un 1934 önerisiYanlış Bilinenler
  40. 1935 45 yaşında"Türke ev ve barınak olan her yer": 1 Kasım 1935'te Kamutay'ın açılışı, Dersim reform programıDevrimler
  41. 1936 46 yaşındaGüneş-Dil Teorisi'ni Atatürk mü uydurdu? Kvergić'in tezi, 1935 Ulus yazılarıYanlış Bilinenler
  42. 1937 47 yaşındaYanlış bilinen: "Sabiha Gökçen, dünyada savaş uçağı kullanan ilk kadındır" — Guinness kaydıYanlış Bilinenler
  43. 1938 48 yaşındaAbdülhalik Renda: Yanya'dan İzmir'in ilk Cumhuriyet valiliğine, on bir yıllık Meclis başkanlığıHayatı
  44. 1939 49 yaşındaHatay Türkiye'ye halk oylamasıyla mı katıldı? 1938 seçmen kaydı ve 29 Haziran 1939 kararıYanlış Bilinenler
  45. 1940 50 yaşındaHasan Âli Yücel ve Tercüme Bürosu: Dünya klasiklerini Türkçeye kazandıran bakanDevrimler
  46. 1941 51 yaşındaİzmir Atatürk Müzesi: Kordon'daki halıcı konağından Naim Palas oteline, 1926'da Atatürk'e armağanSözler ve Mektuplar
  47. 1942 52 yaşındaHamiyet Yüceses: Soyadını Sadettin Kaynak'ın verdiği ses ve Atılay faciasıTarih Notları
  48. 1943 53 yaşındaRıza Tevfik Bölükbaşı (1869-1949): Feylesof Rıza, Sevr heyeti ve helalleşmek için dönüşTarih Notları
  49. 1944 54 yaşındaHüseyin Rahmi Gürpınar: Heybeliada'nın mizahçı romancısı Kütahya milletvekili oluyorTarih Notları
  50. 1946 56 yaşındaMünir Ertegün (1883-1944): Lozan'ın hukuk danışmanı, Washington büyükelçisi ve Missouri zırhlısıDış Politika ve Ekonomi
  51. 1947 57 yaşındaMuhammed Ali Cinnah: Pakistan'ın kurucusu ve Ankara'daki Cinnah Caddesi'nin hikâyesiDış Politika ve Ekonomi
  52. 1948 58 yaşındaNeşet Ömer İrdelp (1882-1948): Kalp hastalıkları konferanslarından Atatürk'ün başhekimliğineHayatı
  53. 1949 59 yaşındaNafiz Gürman (1882-1966): İşkodra'dan Kuzey Afrika'ya, 1950'de görevden alınan Genelkurmay BaşkanıSavaşlar
  54. 1950 60 yaşındaDublin'deki Chester Beatty Kütüphanesi: Siyer-i Nebi cildi, Osmanlı hattatları ve bir koleksiyoncuBelgeler ve Fermanlar
  55. 1951 61 yaşında5816 sayılı kanunu Atatürk mü çıkardı? 1951'de kabul edilen Atatürk'ü koruma kanunuYanlış Bilinenler
  56. 1953 63 yaşında"Anıtkabir'de ziyaretçilerin önünde durduğu lahit Atatürk'ün mezarıdır" doğru mu?Yanlış Bilinenler
  57. 1954 64 yaşındaMustafa Kemal'in Corinne Lütfü'ye mektupları (1913-1916): Sofya'dan, Arıburnu'ndan, doğudanSözler ve Mektuplar
  58. 1957 67 yaşındaHüseyin Cahit Yalçın (1875-1957): Tanin'in başyazarı, Malta sürgünü ve Çorum'a gönderilen gazeteciHayatı
  59. 1958 68 yaşındaYahya Kemal Beyatlı (1884-1958): Üsküp'ten Paris'e, Lozan'dan Varşova'ya bir şairin hayatıHayatı
  60. 1961 71 yaşındaKurtuluş Savaşı Müzesi (Birinci Meclis binası): Yarım kalmış İttihat ve Terakki kulübünden müzeyeTarih Notları

Kaynaklar

Geçtiği konular 0

Henüz bu maddeyi anan bir konu yok.