İçeriğe geç
Giriş yap
Ziyâ Paşa
Görsel: Abdullah frères · Public domain · Wikimedia Commons
Şahsiyet1829 – 1880

Ziyâ Paşa

Ziyâ Paşa doğum adıyla Abdülhamid Ziyâeddin, Tanzimat devri devlet ve fikir adamı, gazeteci ve şairdir.

Hakkında

Ziyâ Paşa doğum adıyla Abdülhamid Ziyâeddin (1825, İstanbul - 17 Mayıs 1880, Adana), Tanzimat devri devlet ve fikir adamı, gazeteci ve şairdir. Osmanlı İmparatorluğu'nda 19. yüzyılın en önemli devlet adamlarından birisidir ve Tanzimat edebiyatının en fazla eser veren yazarlarındandır. Şinasi ve Namık Kemal ile birlikte “Batılılaşma” kavramını ilk defa ortaya atan Osmanlı aydınları arasında yer alır.

Sultan Abdülaziz döneminde Avrupa'ya kaçarak Jön Türkler'e katıldı. Çıkardığı gazete aracılığıyla devrin hükûmetini eleştirdi. Yurda döndükten sonra vali olarak hizmet verdi ve görev yeri olan Adana'da öldü.

Terc-i Bend şiiri ile ilk defa edebiyat alanında ün sağlamıştır. "Âyinesi iştir kişinin lafa bakılmaz / Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde" ve "Nush ile yola gelmeyeni etmeli tekdir / Tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir" gibi kimi beyitleri darb-ı mesel olmuştur.

Adana'da 1950'li yıllarda ana cadde işlevi kazanan işlek yol, adını Ziyâ Paşa'dan alır.

Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

Kısa hayat çizelgesi

  1. Doğdu
  2. Fransa'nın Mısır ve Suriye seferi (1798–1801): Napolyon, Osmanlı-İngiliz-Rus ittifakı ve çekiliş
  3. Yeni Osmanlılar (1865): Hürriyet, vatan ve meşrutiyet fikrinin ilk örgütlü savunucuları
  4. Namık Kemal: Vatan şairi, Vatan yahut Silistre gecesi ve Magosa sürgünü
  5. Sultan V. Murad: Doksan üç günlük saltanat ve Çırağan'da geçen yirmi sekiz yıl
  6. Kanun-ı Esasi (23 Aralık 1876): İlk Osmanlı anayasası, 119 madde ve Tersane Konferansı
  7. Ahmed Rıza Bey (1858-1930): Meşveret'in pozitivist yazarı, "hürriyetçilerin babası", Âyan reisi
  8. Öldü

Aynı yıllarda dünya 1829–1880

Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.

  1. 1829 0 yaşındaEdirne Antlaşması (1829): 1828–1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonu ve Yunan özerkliğiSavaşlar ve Antlaşmalar
  2. 1830 1 yaşındaKahire'de Mehmed Ali Paşa Camii: Kale'deki İstanbul usulü cami ve Paris'e giden dikilitaşın saatiŞehirler ve Mimari
  3. 1830 Osmanlı–ABD Antlaşması: Charles Rhind, reddedilen gizli madde ve NARA'daki nüshaBelgeler ve Fermanlar
  4. 1831 2 yaşında1831 Nüfus Sayımı: Osmanlı Devleti'nin ilk modern sayımı ve erkek nüfus defterleriDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  5. Takvîm-i Vekâyi (1831): Osmanlı Devleti'nin ilk resmî gazetesiKültür, Sanat ve Bilim
  6. 1832 3 yaşındaKonya Muharebesi (1832): İbrahim Paşa'nın zaferi ve sadrazamın esir düşmesiSavaşlar ve Antlaşmalar
  7. 1833 4 yaşındaHünkâr İskelesi Antlaşması (1833): Osmanlı-Rus ittifakı ve Boğazlar'a dair gizli maddeSavaşlar ve Antlaşmalar
  8. Kütahya Antlaşması (1833): Suriye ve Adana'nın Mehmed Ali'ye bırakıldığı uzlaşmaSavaşlar ve Antlaşmalar
  9. 1834 5 yaşındaRedif Askerî Teşkilatı (1834): Osmanlı'nın yedek ordusu, taşradan cepheye uzanan yüz yıllık kurumOrdu ve Donanma
  10. Mekteb-i Harbiye (1834): Maçka'dan Pangaltı'ya, Osmanlı'nın harp okulu ve Kara Harp Okulu'nun köküOrdu ve Donanma
  11. 1837 8 yaşındaJohn Frederick Lewis ve Illustrations of Constantinople (1837): İstanbul'dan Kahire'yeŞehirler ve Mimari
  12. 1838 9 yaşındaThomas Allom'un İstanbul gravürleri (1838): Londra'da basılan romantik bir şehir albümüŞehirler ve Mimari
  13. 1838 karantinası: veba, kader tartışması, Kavak tahaffuzhanesi ve 1866 İstanbul sağlık konferansıToplum ve Günlük Hayat
  14. 1839 10 yaşındaSultan Abdülmecid (1839–1861): Tanzimat'ın padişahı, Kırım Savaşı ve DolmabahçePadişahlar
  15. Nizip Muharebesi (1839): Hafız Paşa'nın yenilgisi, Moltke'nin uyarıları ve donanmanın teslimiSavaşlar ve Antlaşmalar
  16. 1840 11 yaşındaLondra Antlaşması (1840): Avrupa'nın Mehmed Ali'ye karşı birleşmesi ve Akka'nın bombardımanıSavaşlar ve Antlaşmalar
  17. Kaime (1840): Osmanlı'nın ilk kâğıt parası, faizli tahvilden enflasyona uzanan hikâyeEkonomi ve Maliye
  18. 1841 12 yaşındaLondra Boğazlar Sözleşmesi (1841): Boğazların ilk uluslararası rejimi ve Montrö'ye uzanan yolSavaşlar ve Antlaşmalar
  19. 1842 13 yaşındaPolonezköy (Adampol): İstanbul'un ormanındaki Leh köyünün kuruluşu ve sürgün hafızasıToplum ve Günlük Hayat
  20. 1843 14 yaşında1843 ordu düzenlemesi: Nizamiye, redif ve beş ordu sistemiOrdu ve Donanma
  21. 1845 16 yaşındaAusten Henry Layard ve Nimrud kazıları: Osmanlı Musul'undan British Museum'a Asur kabartmalarıBelgeler ve Fermanlar
  22. 1847 18 yaşındaİrlanda Kıtlığı ve Osmanlı yardımı: 10.000 sterlin, gizli gemiler ve Drogheda iddiasıYanlış Bilinenler
  23. 1849 20 yaşında1849 Macar ve Leh mültecileri: Kossuth'u iade etmeyen Osmanlı ve Kütahya'daki sürgünYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  24. 1851 22 yaşındaŞirket-i Hayriye: ilk anonim şirket, Cevdet Paşa'nın nizamnamesi, numaralı vapurlar ve SuhuletYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  25. 1853 24 yaşındaWashington Anıtı'ndaki Osmanlı taşı (1853): Abdülmecid'in Amerika'ya gönderdiği dostluk yazıtıBelgeler ve Fermanlar
  26. Sadık Paşa (Michał Czajkowski) ve Osmanlı Kazak Alayı: Kırım Savaşı'nda bir Leh yazarın komutasıOrdu ve Donanma
  27. 1854 25 yaşındaFlorence Nightingale ve Selimiye Kışlası: Üsküdar'da doğan modern hemşirelikKültür, Sanat ve Bilim
  28. 1854 ilk dış borç: Kırım Savaşı'nın masrafları ve Osmanlı maliyesinde yeni bir dönemEkonomi ve Maliye
  29. 1855 26 yaşındaAdam Mickiewicz İstanbul'da: Polonya'nın milli şairinin Kırım Savaşı'ndaki son yolculuğuYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  30. Osmanlı'da posta ve telgraf: Postahaneden tuğralı pullara, Kırım'dan Hicaz'a tellerYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  31. 1856 27 yaşındaParis Antlaşması (30 Mart 1856): Kırım Savaşı'nın sonu ve Osmanlı'nın Avrupa ailesine kabulüSavaşlar ve Antlaşmalar
  32. Islahat Fermanı (18 Şubat 1856): Eşit tebaa fikri, vergiler, askerlik ve mahkemelerYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  33. 1857 28 yaşında1857 fermanı ve köle ticareti yasağı: Esir Pazarı'nın kapanışı, Hicaz istisnası ve İngiliz baskısıToplum ve Günlük Hayat
  34. 1858 29 yaşındaAmedeo Preziosi'nin Stamboul albümü (1858): Maltalı ressamın İstanbul sokaklarıŞehirler ve Mimari
  35. Abdullah Biraderler: Beyazıt'taki stüdyodan 'Sultanın fotoğrafçıları'na, Mark Twain'den Kahire'yeKültür, Sanat ve Bilim
  36. 1859 30 yaşındaKuleli Vakası (1859): Tanzimat'a karşı ilk örgütlü darbe girişimi ve padişahın affıYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  37. 1860 31 yaşındaTercüman-ı Ahval (1860): Agâh Efendi, Şinasi ve Türk özel gazeteciliğinin doğuşuKültür, Sanat ve Bilim
  38. 1861 32 yaşındaSultan Abdülaziz (1861–1876): Zırhlı donanma, Avrupa seyahati ve trajik bir sonPadişahlar
  39. Cebel-i Lübnan Mutasarrıflığı (1861): 1860 çatışmasından özel statülü bir yönetimeDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  40. 1863 34 yaşındaRobert Kolej (1863-1938): Rumelihisarı'ndaki Amerikan okulu ve Cumhuriyet'in laik okul düzeniTarih Notları
  41. Osmanlı Bankası (1863): Galata'da kurulan devlet bankası ve kâğıt paranın yolculuğuEkonomi ve Maliye
  42. 1864 35 yaşındaAbdülaziz'in zırhlı donanması (1864–1876): Mesudiye'den Haliç'e uzanan deniz gücüOrdu ve Donanma
  43. Kafkas göçü (1864): Karadeniz kıyılarından Osmanlı topraklarına uzanan büyük sürgünToplum ve Günlük Hayat
  44. 1867 38 yaşındaAbdülaziz'in Avrupa seyahati (1867): Paris Sergisi, Londra, Viyana ve bir padişahın ilkleriPadişahlar
  45. 1868 39 yaşındaMekteb-i Sultanî'den Galatasaray Lisesi'ne (1868-1927): Tanzimat'ın Fransızca okulu ve CumhuriyetTarih Notları
  46. Mekteb-i Sultani (1868): Galatasaray'da Fransızca eğitim ve Osmanlıcılığın okuluKültür, Sanat ve Bilim
  47. 1869 40 yaşındaSüveyş Kanalı'nın açılışı (17 Kasım 1869): Osmanlı Mısır'ında dünya ticaretini değiştiren yolEkonomi ve Maliye
  48. Mecelle (1869–1876): Ahmed Cevdet Paşa ve İslam hukukunun ilk resmî kanunlaştırılmasıDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  49. 1870 41 yaşındaDarülfünun (1846–1900): Osmanlı'da üniversite kurma girişimleri ve İstanbul Üniversitesi'nin kökleriKültür, Sanat ve Bilim
  50. 1873 44 yaşındaKaşgar'daki Yakub Bey ve Osmanlı: Doğu Türkistan'a giden toplar, subaylar ve İngiliz-Rus raporlarıDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  51. 1875 46 yaşındaTünel (1875): Karaköy ile Beyoğlu arasındaki 573 metrelik yeraltı füniküleriŞehirler ve Mimari
  52. 1876 47 yaşında"Türkiye'nin ilk anayasası 1921 Teşkilât-ı Esasiye'dir" doğru mu? 1876 Kanun-i Esasi'nin ömrüYanlış Bilinenler
  53. Osmanlı'da 'Etrâk-ı bî-idrâk' söylemi mi hâkimdi? Kafiyeli bir sözün sınırları ve Kanun-ı EsasiYanlış Bilinenler
  54. 1877 48 yaşındaPlevne Savunması (1877): Osman Paşa'nın tabyaları ve beş aylık kuşatmaSavaşlar ve Antlaşmalar
  55. 93 Harbi (1877–1878): Tuna'dan Kafkasya'ya iki cephede Osmanlı–Rus SavaşıSavaşlar ve Antlaşmalar
  56. 1878 49 yaşındaBergama Sunağı Berlin'e nasıl gitti? Carl Humann'ın kazısı ve Osmanlı izinleri (1878)Belgeler ve Fermanlar
  57. Dobruca 1878 ve 'Romanya Osmanlı arşivini satın aldı' iddiası: 1931 belge satışının gerçek alıcısıYanlış Bilinenler

Kaynaklar

Bağlı maddeler 3

İlişki ağı 22

Bir düğüme dokunun: önizleme kartı açılır. Çizgi kalınlığı, iki maddenin birlikte geçtiği konu sayısını gösterir.

Yer ve zaman haritası 56

Bu maddeyle aynı konularda geçen yerler. Zaman çubuğunu kaydırın: o yıla kadar anlatılan olayların yerleri haritada belirir.

İki madde arası yol

Başka bir madde seçin: Ziyâ Paşa ile o madde arasındaki en kısa bağlantı zinciri, her adımı birleştiren konuyla gösterilir.

Geçtiği konular 6