Hakkında
Süreyya İlmen (1874, Podgorica – 6 Şubat 1955, İstanbul), Osmanlı ordusunda görev yapmış asker, askerî havacılığın kuruluş sürecinde rol alan kurmay subay, sanayici, siyasetçi ve yazardır. Hayatı, Osmanlı ordusundaki kurmaylık ve havacılık teşkilatlanmasından Cumhuriyet dönemindeki sanayi, belediyecilik ve kültür girişimlerine uzanır. III. Dönem İstanbul milletvekili olarak görev yaptı. 1930’da Serbest Cumhuriyet Fırkası’na katıldı ve partinin İstanbul teşkilatlanmasında görev aldı.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Kısa hayat çizelgesi
- Doğdu — Podgorica
- Öldü — İstanbul
Aynı yıllarda dünya 1874–1955
Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.
- 1875 1 yaşındaTünel (1875): Karaköy ile Beyoğlu arasındaki 573 metrelik yeraltı füniküleriŞehirler ve Mimari
- 1876 2 yaşında"Türkiye'nin ilk anayasası 1921 Teşkilât-ı Esasiye'dir" doğru mu? 1876 Kanun-i Esasi'nin ömrüYanlış Bilinenler
- 1877 3 yaşındaGazi Osman Paşa (1832–1900): Tokat'tan Plevne'ye, esaretten seraskerliğe bir askerOrdu ve Donanma
- 1878 4 yaşındaDobruca 1878 ve 'Romanya Osmanlı arşivini satın aldı' iddiası: 1931 belge satışının gerçek alıcısıYanlış Bilinenler
- 1881 7 yaşındaSelanik'te doğan çocuk: Atatürk'ün doğduğu ev ve mahallesiHayatı
- 1882 8 yaşındaOsman Hamdi Bey ve Sanayi-i Nefise: Paris, Sayda kazısı ve Kaplumbağa TerbiyecisiKültür, Sanat ve Bilim
- 1883 9 yaşındaReji: tütün tekeli, kolcular ve kaçakçılar, Cibali fabrikası ve 1925'te Tekel'e geçişEkonomi ve Maliye
- 1885 11 yaşındaMakbule Atadan (1885-1956): Selanik'ten Camlı Köşk'e, Atatürk'ün hayatta kalan tek kardeşiHayatı
- 1886 12 yaşındaAnkara Atatürk Lisesi: Taş Mektep'ten Ankara Sultanisi'ne, 30 Aralık 1919 ziyareti, Kayseri'ye nakilTarih Notları
- 1888 14 yaşındaAhmet Emin Yalman (1888-1972): hocanın oğlu, Vatan'ın kapanışı ve Tan'la dönüşTarih Notları
- 1890 16 yaşındaMehmet Fuat Köprülü: Darülfünun'da 23 yaşında müderris, Atatürk'ün isteğiyle Türkiyat EnstitüsüHayatı
- 1893 19 yaşında"Kemal" adını ona kim verdi? Üç ayrı anlatımHayatı
- 1894 20 yaşında10 Temmuz 1894 İstanbul depremi: çöken Kapalıçarşı, Marmara'da dalga ve Eginitis'in raporuToplum ve Günlük Hayat
- 1896 22 yaşındaAli Fethi Okyar: Manastır'dan arkadaş, Minber'in ortağı, Malta sürgünü, iki kez başbakanHayatı
- 1899 25 yaşındaAli Fuat Cebesoy: Harbiye'deki sınıf arkadaşı, Moskova Antlaşması'nın imzacısıHayatı
- 1900 26 yaşındaNuri Conker: Atatürk'e "Kemal" ve "sen" diye hitap eden arkadaş, Conkbayırı'ndan gelen soyadıHayatı
- 1902 28 yaşındaMülazımdan Müşire: Mustafa Kemal'in rütbeleri ve Bey, Paşa, Gazi unvanları tarih sırasıylaTarih Notları
- 1903 29 yaşındaMşetta cephesi: II. Abdülhamid'in Kaiser II. Wilhelm'e hediyesi ve Berlin'deki Emevî sarayı (1903)Belgeler ve Fermanlar
- 1905 31 yaşındaŞam yılları ve Vatan ve Hürriyet Cemiyeti (1905-1907)Hayatı
- 1908 34 yaşındaTakımın Muharebe Talimi Atatürk'ün kendi kitabı mı? Litzmann çevirisi, Cumalı OrdugâhıYanlış Bilinenler
- 1909 35 yaşında1909 Hareket Ordusu: Kolağası Mustafa Kemal'in verdiği ad, yazdığı beyanname ve ordu-siyaset ayrımıHayatı
- 1910 36 yaşındaKolağası Mustafa Kemal Fransa'da: 1910 Picardie manevraları, uçaklar ve Foch'un yemeğiHayatı
- 1911 37 yaşındaAyn Zara Muharebesi (4 Aralık 1911): Trablus'un güneyindeki tahkimli vahanın kaybıSavaşlar
- 1912 38 yaşındaLüleburgaz-Pınarhisar Muharebesi (Ekim-Kasım 1912): Balkan Savaşı'nın en kanlı çarpışmasıSavaşlar
- 1913 39 yaşındaİşkodra Müdafaası (1912-1913): Hasan Rıza Paşa'nın altı aylık direnişi, karanlık bir suikastSavaşlar
- 1914 40 yaşında"Kapitülasyonları Lozan kaldırdı" mı, "1914'te zaten kaldırılmıştı" mı? 8 Eylül 1914 kararıYanlış Bilinenler
- 1915 41 yaşındaYanlış bilinen: "Seyit Onbaşı 276 kiloluk mermiyi kaldırıp Ocean'ı batırdı"Yanlış Bilinenler
- 1916 42 yaşındaYanlış bilinen: "Çanakkale'de 250 bin şehit verdik" — kayıp ile ölü arasındaki farkYanlış Bilinenler
- 1917 43 yaşındaYıldırım Orduları Grubu: Falkenhayn'ın kurduğu ordular grubu ve Mustafa Kemal'in komutanlığıSavaşlar
- 1918 44 yaşındaWilson Prensipleri Cemiyeti: iki ay yaşayan dernek, 9 maddelik muhtıraYanlış Bilinenler
- 1919 45 yaşındaRefet Bele: Bandırma'daki yolcu, Sivas'taki manda konuşması, İstanbul'u teslim alan paşaHayatı
- 1920 46 yaşındaSevr Antlaşması (10 Ağustos 1920): 433 madde, imzalanan ama uygulanamayan barışDış Politika ve Ekonomi
- 1921 47 yaşındaLondra Konferansı (Şubat-Mart 1921): Ankara'nın Avrupa masasına ilk oturuşuMilli Mücadele
- 1922 48 yaşındaRauf Orbay: Hamidiye Kahramanı, Mondros'un imzacısı, Amasya Genelgesi'nin ortağıHayatı
- 1923 49 yaşındaLozan Antlaşması: Beau-Rivage Palace, 24 Temmuz 1923Dış Politika ve Ekonomi
- 1924 50 yaşındaDemiryollarının millîleştirilmesi (1924–1937): 506 sayılı kanundan Rumeli hattının satın alınmasınaDevrimler
- 1925 51 yaşındaAnkara Etnografya Müzesi: Namazgâh Tepesi'ndeki Koyunoğlu binası ve Atatürk'ün geçici kabriTarih Notları
- 1926 52 yaşındaSarayburnu Anıtı ilk Atatürk heykeli mi? Bornova'daki büst, Abidin Bey'in telgrafıYanlış Bilinenler
- 1927 53 yaşında"17 Aralık 1927" tarihli tekke-zaviye konuşması Atatürk'e ait değilYanlış Bilinenler
- 1928 54 yaşında"Samsun'a üçüncü defadır geliyorum": Mantıka Palas'taki not defteri (16 Eylül 1928), Gazi MüzesiSözler ve Mektuplar
- 1929 55 yaşındaBriand-Kellogg Paktı ve Türkiye: 27 Ağustos 1928'de Paris'te imzalanan pakta 1929'da katılımDış Politika ve Ekonomi
- 1930 56 yaşındaKadınların siyasi hakları: 1930 belediye, 1933 muhtarlık, 1934 milletvekilliğiDevrimler
- 1931 57 yaşındaIrak Kralı I. Faysal Ankara'da (6-14 Temmuz 1931): Çankaya görüşmesi ve ticaret müzakereleriDış Politika ve Ekonomi
- 1932 58 yaşındaArapça ezanı Atatürk kanunla mı yasakladı? 1932 Diyanet genelgesi, 1941 ceza maddesiYanlış Bilinenler
- 1933 59 yaşında"Saldırganın tarifi antlaşması": 1 Kasım 1933 Meclis açış konuşmasında Yunanistan ile İçten AnlaşmaDış Politika ve Ekonomi
- 1934 60 yaşında"Atatürk Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi" doğru mu? Venizelos'un 1934 önerisiYanlış Bilinenler
- 1935 61 yaşında"Türke ev ve barınak olan her yer": 1 Kasım 1935'te Kamutay'ın açılışı, Dersim reform programıDevrimler
- 1936 62 yaşındaGüneş-Dil Teorisi'ni Atatürk mü uydurdu? Kvergić'in tezi, 1935 Ulus yazılarıYanlış Bilinenler
- 1937 63 yaşında"İlhamlarımızı gökten ve gaipten değil, doğrudan doğruya yaşamdan almış bulunuyoruz"Sözler ve Mektuplar
- 1938 64 yaşındaAbdülhalik Renda: Yanya'dan İzmir'in ilk Cumhuriyet valiliğine, on bir yıllık Meclis başkanlığıHayatı
- 1939 65 yaşındaHatay Türkiye'ye halk oylamasıyla mı katıldı? 1938 seçmen kaydı ve 29 Haziran 1939 kararıYanlış Bilinenler
- 1940 66 yaşındaKöy Enstitülerini Atatürk mü kurdu? 1936 eğitmen kursundan 17 Nisan 1940 kanununaYanlış Bilinenler
- 1941 67 yaşındaİzmir Atatürk Müzesi: Kordon'daki halıcı konağından Naim Palas oteline, 1926'da Atatürk'e armağanSözler ve Mektuplar
- 1943 69 yaşındaRıza Tevfik Bölükbaşı (1869-1949): Feylesof Rıza, Sevr heyeti ve helalleşmek için dönüşTarih Notları
- 1946 72 yaşındaMünir Ertegün (1883-1944): Lozan'ın hukuk danışmanı, Washington büyükelçisi ve Missouri zırhlısıDış Politika ve Ekonomi
- 1948 74 yaşındaNeşet Ömer İrdelp (1882-1948): Kalp hastalıkları konferanslarından Atatürk'ün başhekimliğineHayatı
- 1949 75 yaşındaNafiz Gürman (1882-1966): İşkodra'dan Kuzey Afrika'ya, 1950'de görevden alınan Genelkurmay BaşkanıSavaşlar
- 1950 76 yaşındaDublin'deki Chester Beatty Kütüphanesi: Siyer-i Nebi cildi, Osmanlı hattatları ve bir koleksiyoncuBelgeler ve Fermanlar
- 1951 77 yaşında5816 sayılı kanunu Atatürk mü çıkardı? 1951'de kabul edilen Atatürk'ü koruma kanunuYanlış Bilinenler
- 1953 79 yaşında"Anıtkabir'de ziyaretçilerin önünde durduğu lahit Atatürk'ün mezarıdır" doğru mu?Yanlış Bilinenler
Kaynaklar
- Vikipedi: Süreyya İlmen CC BY-SA 4.0
- Wikidata Q6037131 CC0