Hakkında
Mustafa Memduh Şevket Esendal (29 Mart 1883, Çorlu - 16 Mayıs 1952, Ankara), Türk yazar, diplomat ve siyasetçi.
Türk edebiyatının tanınmış bir öykü yazarı olan Esendal, edebiyatçılığının yanı sıra Tahran, Bakü ve Kâbil'de büyükelçilik, TBMM'de dört dönem milletvekilliği, 1941-1945 yılları arasında CHP Genel Sekreterliği yapmış olan diplomat ve siyasetçidir.
En çok bilinen eseri 1934 yılında yayımlanan Ayaşlı ile Kiracıları adlı romanıdır. Ocak 2023 tarihi itibarıyla yazarın eserleri üzerindeki telif hakkı koruması kalkmış ve yazar kamunun olmuştur.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Kısa hayat çizelgesi
- Doğdu — Çorlu
- Kurtuluş Savaşı Müzesi (Birinci Meclis binası): Yarım kalmış İttihat ve Terakki kulübünden müzeye
- Öldü — Ankara
Aynı yıllarda dünya 1883–1952
Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.
- 1883 0 yaşındaReji: tütün tekeli, kolcular ve kaçakçılar, Cibali fabrikası ve 1925'te Tekel'e geçişEkonomi ve Maliye
- 1885 2 yaşındaMakbule Atadan (1885-1956): Selanik'ten Camlı Köşk'e, Atatürk'ün hayatta kalan tek kardeşiHayatı
- 1886 3 yaşındaAnkara Atatürk Lisesi: Taş Mektep'ten Ankara Sultanisi'ne, 30 Aralık 1919 ziyareti, Kayseri'ye nakilTarih Notları
- 1888 5 yaşındaAhmet Emin Yalman (1888-1972): hocanın oğlu, Vatan'ın kapanışı ve Tan'la dönüşTarih Notları
- 1890 7 yaşındaMehmet Fuat Köprülü: Darülfünun'da 23 yaşında müderris, Atatürk'ün isteğiyle Türkiyat EnstitüsüHayatı
- 1893 10 yaşında"Kemal" adını ona kim verdi? Üç ayrı anlatımHayatı
- 1894 11 yaşında10 Temmuz 1894 İstanbul depremi: çöken Kapalıçarşı, Marmara'da dalga ve Eginitis'in raporuToplum ve Günlük Hayat
- 1896 13 yaşındaAli Fethi Okyar: Manastır'dan arkadaş, Minber'in ortağı, Malta sürgünü, iki kez başbakanHayatı
- 1897 14 yaşındaMehmet Emin Yurdakul (1869-1944): "Cenge Giderken"den Büyük Millet Meclisi'ne, "Türk Şairi"Tarih Notları
- 1899 16 yaşındaAli Fuat Cebesoy: Harbiye'deki sınıf arkadaşı, Moskova Antlaşması'nın imzacısıHayatı
- 1900 17 yaşındaNuri Conker: Atatürk'e "Kemal" ve "sen" diye hitap eden arkadaş, Conkbayırı'ndan gelen soyadıHayatı
- 1902 19 yaşındaMülazımdan Müşire: Mustafa Kemal'in rütbeleri ve Bey, Paşa, Gazi unvanları tarih sırasıylaTarih Notları
- 1903 20 yaşındaMşetta cephesi: II. Abdülhamid'in Kaiser II. Wilhelm'e hediyesi ve Berlin'deki Emevî sarayı (1903)Belgeler ve Fermanlar
- 1905 22 yaşındaŞam yılları ve Vatan ve Hürriyet Cemiyeti (1905-1907)Hayatı
- 1908 25 yaşındaTakımın Muharebe Talimi Atatürk'ün kendi kitabı mı? Litzmann çevirisi, Cumalı OrdugâhıYanlış Bilinenler
- 1909 26 yaşında1909 Hareket Ordusu: Kolağası Mustafa Kemal'in verdiği ad, yazdığı beyanname ve ordu-siyaset ayrımıHayatı
- 1910 27 yaşındaKolağası Mustafa Kemal Fransa'da: 1910 Picardie manevraları, uçaklar ve Foch'un yemeğiHayatı
- 1911 28 yaşındaAyn Zara Muharebesi (4 Aralık 1911): Trablus'un güneyindeki tahkimli vahanın kaybıSavaşlar
- 1912 29 yaşındaLüleburgaz-Pınarhisar Muharebesi (Ekim-Kasım 1912): Balkan Savaşı'nın en kanlı çarpışmasıSavaşlar
- 1913 30 yaşındaSofya'da askerî ataşe: Yeniçeri kıyafetiyle baloHayatı
- 1914 31 yaşında"Kapitülasyonları Lozan kaldırdı" mı, "1914'te zaten kaldırılmıştı" mı? 8 Eylül 1914 kararıYanlış Bilinenler
- 1915 32 yaşındaYanlış bilinen: "Seyit Onbaşı 276 kiloluk mermiyi kaldırıp Ocean'ı batırdı"Yanlış Bilinenler
- 1916 33 yaşındaYanlış bilinen: "Çanakkale'de 250 bin şehit verdik" — kayıp ile ölü arasındaki farkYanlış Bilinenler
- 1917 34 yaşındaYıldırım Orduları Grubu: Falkenhayn'ın kurduğu ordular grubu ve Mustafa Kemal'in komutanlığıSavaşlar
- 1918 35 yaşındaWilson Prensipleri Cemiyeti: iki ay yaşayan dernek, 9 maddelik muhtıraYanlış Bilinenler
- 1919 36 yaşındaRefet Bele: Bandırma'daki yolcu, Sivas'taki manda konuşması, İstanbul'u teslim alan paşaHayatı
- 1920 37 yaşındaSevr Antlaşması (10 Ağustos 1920): 433 madde, imzalanan ama uygulanamayan barışDış Politika ve Ekonomi
- 1921 38 yaşındaLondra Konferansı (Şubat-Mart 1921): Ankara'nın Avrupa masasına ilk oturuşuMilli Mücadele
- 1922 39 yaşındaRauf Orbay: Hamidiye Kahramanı, Mondros'un imzacısı, Amasya Genelgesi'nin ortağıHayatı
- 1923 40 yaşındaLozan Antlaşması: Beau-Rivage Palace, 24 Temmuz 1923Dış Politika ve Ekonomi
- 1924 41 yaşındaDemiryollarının millîleştirilmesi (1924–1937): 506 sayılı kanundan Rumeli hattının satın alınmasınaDevrimler
- 1925 42 yaşındaAnkara Etnografya Müzesi: Namazgâh Tepesi'ndeki Koyunoğlu binası ve Atatürk'ün geçici kabriTarih Notları
- 1926 43 yaşındaSarayburnu Anıtı ilk Atatürk heykeli mi? Bornova'daki büst, Abidin Bey'in telgrafıYanlış Bilinenler
- 1927 44 yaşında"17 Aralık 1927" tarihli tekke-zaviye konuşması Atatürk'e ait değilYanlış Bilinenler
- 1928 45 yaşında"Samsun'a üçüncü defadır geliyorum": Mantıka Palas'taki not defteri (16 Eylül 1928), Gazi MüzesiSözler ve Mektuplar
- 1929 46 yaşındaBriand-Kellogg Paktı ve Türkiye: 27 Ağustos 1928'de Paris'te imzalanan pakta 1929'da katılımDış Politika ve Ekonomi
- 1930 47 yaşındaKadınların siyasi hakları: 1930 belediye, 1933 muhtarlık, 1934 milletvekilliğiDevrimler
- 1931 48 yaşındaIrak Kralı I. Faysal Ankara'da (6-14 Temmuz 1931): Çankaya görüşmesi ve ticaret müzakereleriDış Politika ve Ekonomi
- 1932 49 yaşındaArapça ezanı Atatürk kanunla mı yasakladı? 1932 Diyanet genelgesi, 1941 ceza maddesiYanlış Bilinenler
- 1933 50 yaşında"Saldırganın tarifi antlaşması": 1 Kasım 1933 Meclis açış konuşmasında Yunanistan ile İçten AnlaşmaDış Politika ve Ekonomi
- 1934 51 yaşında"Atatürk Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi" doğru mu? Venizelos'un 1934 önerisiYanlış Bilinenler
- 1935 52 yaşındaYusuf Akçura (1876-1935): Simbirsk'ten Fizan sürgününe, "Üç Tarz-ı Siyâset"Hayatı
- 1936 53 yaşındaGüneş-Dil Teorisi'ni Atatürk mü uydurdu? Kvergić'in tezi, 1935 Ulus yazılarıYanlış Bilinenler
- 1937 54 yaşında"İlhamlarımızı gökten ve gaipten değil, doğrudan doğruya yaşamdan almış bulunuyoruz"Sözler ve Mektuplar
- 1938 55 yaşındaAbdülhalik Renda: Yanya'dan İzmir'in ilk Cumhuriyet valiliğine, on bir yıllık Meclis başkanlığıHayatı
- 1939 56 yaşındaHatay Türkiye'ye halk oylamasıyla mı katıldı? 1938 seçmen kaydı ve 29 Haziran 1939 kararıYanlış Bilinenler
- 1940 57 yaşındaYannis Metaksas (1871-1941): Anadolu seferine karşı çıkan general ve 28 Ekim 1940Dış Politika ve Ekonomi
- 1941 58 yaşındaİzmir Atatürk Müzesi: Kordon'daki halıcı konağından Naim Palas oteline, 1926'da Atatürk'e armağanSözler ve Mektuplar
- 1942 59 yaşındaHamiyet Yüceses: Soyadını Sadettin Kaynak'ın verdiği ses ve Atılay faciasıTarih Notları
- 1943 60 yaşındaRıza Tevfik Bölükbaşı (1869-1949): Feylesof Rıza, Sevr heyeti ve helalleşmek için dönüşTarih Notları
- 1944 61 yaşındaHüseyin Rahmi Gürpınar: Heybeliada'nın mizahçı romancısı Kütahya milletvekili oluyorTarih Notları
- 1946 63 yaşındaMünir Ertegün (1883-1944): Lozan'ın hukuk danışmanı, Washington büyükelçisi ve Missouri zırhlısıDış Politika ve Ekonomi
- 1947 64 yaşındaMuhammed Ali Cinnah: Pakistan'ın kurucusu ve Ankara'daki Cinnah Caddesi'nin hikâyesiDış Politika ve Ekonomi
- 1948 65 yaşındaNeşet Ömer İrdelp (1882-1948): Kalp hastalıkları konferanslarından Atatürk'ün başhekimliğineHayatı
- 1949 66 yaşındaNafiz Gürman (1882-1966): İşkodra'dan Kuzey Afrika'ya, 1950'de görevden alınan Genelkurmay BaşkanıSavaşlar
- 1950 67 yaşındaDublin'deki Chester Beatty Kütüphanesi: Siyer-i Nebi cildi, Osmanlı hattatları ve bir koleksiyoncuBelgeler ve Fermanlar
- 1951 68 yaşında5816 sayılı kanunu Atatürk mü çıkardı? 1951'de kabul edilen Atatürk'ü koruma kanunuYanlış Bilinenler
Kaynaklar
- Vikipedi: Memduh Şevket Esendal CC BY-SA 4.0
- Wikidata Q337542 CC0
- Wikipedia (EN): Memduh Şevket Esendal CC BY-SA 4.0
