İçeriğe geç
Giriş yap
Şahsiyet1526 – 1600Yanlış bilinenlerde · 1 konu

Bâkî

Bâkî (1526–1600), Türk divan şairi.

Hakkında

Bâkî ya da asıl adıyla Mahmud Abdülbâkî (1526 - 7 Nisan 1600), Türk divan şairi.

Baki, Divan edebiyatı şairi olup "Sultânü'ş-şuarâ" (Şairler sultanı) olarak anılmış, Türk edebiyatının en önemli isimleri arasında yer almıştır.

1526 yılında İstanbul'da doğan Bâki'nin asıl ismi Mahmud Abdülbâki'dir. Baki'nin babasının Fatih Camii'nde müezzinlik yaptığı anımsanırsa, kendisinin de aynı camide serac çırağı olması ihtimali gerçekten kuvvetlidir.

Kanuni Sultan Süleyman tarafından İstanbul'a getirtilen şair, hayatı boyunca çeşitli dönemlerde devlet hizmetinde bulundu; kadılık, kazaskerlik gibi makamlarda görev yaptı. Yaşlılığında Şeyhülislam olmak isteyen Baki, bu makama getirilmemiş. 7 Nisan 1600 tarihinde, İstanbul'da öldü.

Özellikle Kanunî Sultan Süleyman ile yakın ilişkileri olmuş, padişah sık sık kendisine iltifat etmiştir. Ölümünden önce bu kadar ilgi ve alâka gören sanatçı sayısı azdır, o ise ölmeden "Sultânü'ş-şuarâ" yani "Şairlerin Sultanı" diye anılmaya başlamıştır. Şiirlerinde İstanbul Türkçesini başarıyla kullanmıştır. Türk Divan şiirinin dönemin ünlü akımları ve eserleri seviyesine ulaşmasında çok büyük katkısı olmuştur.

Kısa hayat çizelgesi

Çocukluk ve öğrenim1526–1534 · 2 olay
  1. Doğum
    Doğdu
  2. 1534Siyaset8 yaşında
    Kanuni Sultan Süleyman'ın 1534'te Bağdat'ı fethetmesinden sonra Osmanlı tebaası olan şair, padişaha kasideler sundu

    Fuzûlî'nin doğum tarihi ve yeri kesin olarak bilinmemektedir. Genellikle 1480 civarında, Kerbela, Hille ya da Bağdat'ta doğduğu kabul edilir. Oğuzların Bayat boyuna mensup olduğu bilinmektedir.

    Konuyu aç
Olgunluk yılları1566 · 1 olay
  1. 32 yıl sonra
    1566Siyaset40 yaşında
    1566'da Kanuni Sultan Süleyman, Zigetvar seferi sırasında vefat etti

    Bâkî, padişahın ölümü üzerine bir mersiye, yani ağıt yazdı. Mersiyede Bâkî, padişahın ölümünü doğanın, şehirlerin ve insanların yasıyla birlikte anlatır.

    Konuyu aç
Son yıllar1600 · 1 olay
  1. Ölüm74 yaşında
    Hayatını kaybetti
Ölümünden sonra: anma ve etki3 olay
  1. 1600Siyaset
    Bâkî, 1600'de İstanbul'da hayatını kaybetti

    Ölümü, İstanbul'un edebiyat çevrelerinde büyük bir üzüntüyle karşılandı. Cenaze namazına çok sayıda devlet adamı, ilim adamı ve şair katıldı. Bâkî, Osmanlı'nın siyasi ve kültürel zirvesine ulaştığı bir dönemin şairiydi.

    Konuyu aç
  2. 153 yıl sonra
    1753Olay
    Ancak kütüphanenin koleksiyonlarının büyük bir kısmı, 1753 yılında kurulan British Museum'un kütüphanesinden gelir

    British Museum, kuruluşundan itibaren dünyanın farklı bölgelerinden el yazmaları toplamaya başladı. Bu yazmalar arasında, Osmanlı topraklarından gelen Türkçe, Arapça ve Farsça eserler de vardı.

    Konuyu aç
  3. 74 yıl sonra
    1827Kültür
    1827'de Avusturyalı şarkiyatçı Joseph von Hammer-Purgstall, Peşte'de on ciltlik büyük bir eserin ilk cildini yayımladı: "Osmanlı Devleti Tarihi" (Geschichte des Osmanischen Reiches)

    Eser, Türkçeye de çevrildi. Joseph von Hammer, 1774'te Avusturya'nın Graz şehrinde doğdu. Gençliğinde Viyana'daki Doğu Dilleri Akademisi'nde eğitim aldı ve Türkçe, Arapça ve Farsça öğrendi.

    Konuyu aç

Yalnız tarihi kayıtlı olaylar; satırlar ilgili forum konularından derlenir. Tarihe dokunarak kronolojide o günü açabilirsiniz.

Aynı yıllarda dünya 1526–1600

Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.

  1. 1526 0 yaşındaMohaç Muharebesi (29 Ağustos 1526): Macar Krallığı'nın çöküşüSavaşlar ve Antlaşmalar
  2. 1528 2 yaşındaDivan-ı Hümayun: Kubbealtı'ndaki imparatorluk meclisi, üyeleri ve Bab-ı Ali'ye geçişDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  3. 1529 3 yaşındaI. Viyana Kuşatması (1529): Osmanlı ilerleyişinin batıdaki sınırıYükselme Dönemi (1453–1600)
  4. 1531 5 yaşındaGazi Hüsrev Bey Camii (1531): Saraybosna'nın kalbi, kuşatmada yaralanan ve ayağa kalkan külliyeŞehirler ve Mimari
  5. 1532 6 yaşındaBahçesaray Hansarayı: Kırım hanlarının sarayı, Gözyaşı Çeşmesi ve Puşkin'in şiiriŞehirler ve Mimari
  6. 1533 7 yaşındaİstanbul Antlaşması (1533): Ferdinand'ın Macaristan iddiasından vazgeçtiği sözlü barışYükselme Dönemi (1453–1600)
  7. 1534 8 yaşındaIrakeyn Seferi (1533–1536): Tebriz ve Bağdat'ın alınışıSavaşlar ve Antlaşmalar
  8. 1536 10 yaşındaYanlış bilinen: "İlk kapitülasyonları 1535'te Kanuni Fransa'ya verdi"Yanlış Bilinenler
  9. 1537 11 yaşındaMatrakçı Nasuh ve Beyân-ı Menâzil: Irakeyn seferinin konaklarını çizen matematikçi ve silahşorKültür, Sanat ve Bilim
  10. 1538 12 yaşındaHint Deniz Seferleri (1538–1557): Osmanlı'nın Portekiz'e karşı Hint Okyanusu mücadelesiYükselme Dönemi (1453–1600)
  11. 1540 14 yaşındaSimancas Genel Arşivi: İspanya'nın kalesindeki Osmanlı casus raporları ve İnebahtı belgeleriBelgeler ve Fermanlar
  12. 1541 15 yaşındaKudüs surlarının mimarları idam edildi mi? Siyon Dağı efsanesi ve Yafa Kapısı'ndaki iki mezarYanlış Bilinenler
  13. 1543 17 yaşındaNis kuşatması (1543): Barbaros ile Fransız donanmasının ortak seferi ve Toulon kışlasıSavaşlar ve Antlaşmalar
  14. 1545 19 yaşındaŞeyhülislam: İstanbul müftüsünden ilmiye reisliğine, Ebussuud Efendi'nin fetvaları ve makamın sonuDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  15. 1546 20 yaşındaBarbaros Hayreddin Paşa: Cezayir'den kaptan-ı deryalığa uzanan hayatOrdu ve Donanma
  16. 1547 21 yaşındaİstanbul (Edirne) Antlaşması 1547: Habsburglarla ilk yazılı ahidnameSavaşlar ve Antlaşmalar
  17. 1548 22 yaşındaŞehzade Camii ve Külliyesi (1543–1548): Mimar Sinan'ın ilk selâtin külliyesiŞehirler ve Mimari
  18. 1550 24 yaşındaDerbentçilik: geçitleri ve tehlikeli yolları bekleyen köyler ve muafiyetleriDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  19. 1551 25 yaşındaTrablusgarp'ın Fethi (1551): Sinan Paşa, Turgut Reis ve Saint Jean şövalyelerinin kentten çıkışıYükselme Dönemi (1453–1600)
  20. 1552 26 yaşındaEğri Kuşatması (1552): István Dobó'nun savunması, Osmanlı kaynakları ve Macar hafızasıYükselme Dönemi (1453–1600)
  21. 1553 27 yaşındaŞehzade Mustafa'nın İdamı (1553): Konya Ereğlisi'ndeki otağda yaşananlar ve kaynakların tartışmasıYükselme Dönemi (1453–1600)
  22. 1554 28 yaşındaSeydi Ali Reis ve Hint Donanması (1554): Basra'dan Gucerat'a, oradan karayoluyla İstanbul'aOrdu ve Donanma
  23. 1555 29 yaşındaAmasya Antlaşması (1555): Osmanlı-Safevî barışı, şartları ve tarih tartışmalarıSavaşlar ve Antlaşmalar
  24. 1556 30 yaşındaAşure ve Muharrem: bir tatlının etrafında yaşayan paylaşma kültürüKültür, Sanat ve Bilim
  25. 1557 31 yaşındaSüleymaniye Camii ve Külliyesi (1550–1557): Mimar Sinan'ın "kalfalık eseri" ve İstanbul siluetiŞehirler ve Mimari
  26. 1558 32 yaşında"Hürrem Rus'tu" doğru mu? Hürrem Sultan'ın kökeni, Rutenya ve Roxelana adının anlamıYanlış Bilinenler
  27. 1559 33 yaşındaMelchior Lorck'un İstanbul panoraması (1559): Leiden'de saklanan on bir metrelik şehir portresiŞehirler ve Mimari
  28. 1560 34 yaşındaCerbe Deniz Muharebesi (1560): Piyâle Paşa'nın zaferi ve Cerbe Kalesi'nin kuşatılmasıSavaşlar ve Antlaşmalar
  29. 1563 37 yaşındaRüstem Paşa Camii: Tahtakale dükkânlarının üstünde, İznik çinileriyle kaplı bir sadrazam yadigârıŞehirler ve Mimari
  30. 1565 39 yaşındaSokullu Mehmed Paşa (1505–1579): Üç padişaha sadrazamlık eden Bosnalı devlet adamıDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  31. 1566 40 yaşındaII. Selim (1566–1574): Sefere çıkmayan ilk padişah, Sokullu dönemi ve Kıbrıs'ın fethiPadişahlar
  32. 1567 41 yaşındaAceh ve Osmanlı: Hint Okyanusu'na gönderilen toplar, 'Lada Sicupak' rivayeti ve Hollanda arşivleriSavaşlar ve Antlaşmalar
  33. 1569 43 yaşındaAstrahan (Ejderhan) Seferi (1569): İlk Osmanlı-Rus savaşı ve bozkırda geri çekilmeYükselme Dönemi (1453–1600)
  34. 1570 44 yaşındaOsmanlı-Venedik Savaşı (1570–1573): Kıbrıs'ın fethi, Lefkoşe ve Magosa kuşatmalarıYükselme Dönemi (1453–1600)
  35. 1571 45 yaşındaİnebahtı Deniz Muharebesi (7 Ekim 1571): Kutsal İttifak zaferi ve donanmanın yeniden kuruluşuSavaşlar ve Antlaşmalar
  36. 1572 46 yaşındaLefkoşa'daki Büyük Han: Lala Mustafa Paşa'nın kervansarayından hapishaneye, oradan kültür merkezineŞehirler ve Mimari
  37. 1573 47 yaşındaStephan Gerlach'ın İstanbul günlüğü (1573–1578): Tübingen ile Rum Patriği arasındaki mektuplarKültür, Sanat ve Bilim
  38. 1574 48 yaşındaTunus'un Fethi (1574): Halkulvâdî ve Bastiyon kuşatmaları, Hafsî hanedanının sonuYükselme Dönemi (1453–1600)
  39. 1575 49 yaşındaEdirne Selimiye Camii (1568–1575): Mimar Sinan'ın "ustalık eseri" ve Ayasofya kubbesiyle yarışıŞehirler ve Mimari
  40. 1577 51 yaşındaTakiyüddin ve İstanbul Rasathanesi (1577–1580): Tophane'deki gözlemevi ve yıkılışıKültür, Sanat ve Bilim
  41. 1578 52 yaşındaOsmanlı-Safevî Savaşı (1578–1590): Çıldır'dan Tebriz'e on iki yıllık mücadele ve Ferhad Paşa BarışıSavaşlar ve Antlaşmalar
  42. 1580 54 yaşında1580 ahidnamesi ve Levant Kumpanyası: Elizabeth ile III. Murad'ın ticaret köprüsüEkonomi ve Maliye
  43. 1582 56 yaşında1582 Surname-i Hümayun: Şehzade Mehmed'in sünnet düğünü ve esnaf alaylarıToplum ve Günlük Hayat
  44. 1584 58 yaşındaHünername: Seyyid Lokman'ın metni, Nakkaş Osman'ın atölyesi ve Osmanlı sarayının resimli tarihiKültür, Sanat ve Bilim
  45. 1588 62 yaşındaMimar Sinan (?–1588): Ağırnaslı devşirmeden mimarbaşılığa, çıraklık-kalfalık-ustalık eserleriKültür, Sanat ve Bilim
  46. 1589 63 yaşındaTelhis: sadrazamın padişaha sunduğu özet yazılar, Koca Sinan Paşa telhisleri ve hatt-ı hümayunlarBelgeler ve Fermanlar
  47. 1593 67 yaşındaSafiye Sultan ile I. Elizabeth'in mektupları (1593–1599): İki kadın, bir saray arabasıBelgeler ve Fermanlar
  48. 1595 69 yaşındaIII. Mehmed (1566–1603): kardeş katli, Eğri seferi ve Safiye Sultan'ın gölgesinde dokuz yılPadişahlar
  49. 1596 70 yaşındaHaçova Meydan Muharebesi (24–26 Ekim 1596): Eğri'den sonra Mezőkeresztes ovasında üç günSavaşlar ve Antlaşmalar
  50. 1599 73 yaşındaMarsilya Ticaret Odası arşivi: Levant ticaretinin Fransız hafızası ve Osmanlı iskeleleriEkonomi ve Maliye
  51. 1600 74 yaşındaCelâlî isyanları: Şah Velî'den Kuyucu Murad Paşa'ya Anadolu'nun 'büyük kaçgun' çağıDuraklama ve Gerileme (1600–1800)

Yanlış bilinenler 1

Bu madde, forumun “Yanlış Bilinenler” bölümündeki şu düzeltme konularında geçiyor.

Okuma yolu

Bu maddeyi ve en çok birlikte anıldığı maddeleri en yoğun işleyen 5 konu, olay sırasına göre. Okuduklarınız yalnız bu tarayıcıda işaretlenir.

  1. Fuzûlî: Bağdat'ın şairi, Leylâ vü Mecnûn, Şikâyetnâme ve üç dilde yazan bir aşk ustası 1534
  2. Bâkî: saraç çırağından sultanüşşuaraya, Kanuni Mersiyesi ve kazaskerliğe uzanan bir şair 1566
  3. Bâkî: saraç çırağından sultanü'ş-şuarâya, Kanuni Mersiyesi'nin şairi 1600
  4. British Library'deki Türkçe yazmalar: Londra'da bir Osmanlı kütüphanesi 1753
  5. Hammer-Purgstall: Osmanlı tarihini on ciltte yazan Avusturyalı şarkiyatçı (1827) 1827

Belge ve görsel kasası 15

Bu maddenin geçtiği konulardaki görseller, önce belgeler (8). Büyütmek için dokunun; her görsel kaynağıyla birlikte geldiği konuya bağlıdır.

Değişiklik geçmişi

  1. 01.11.2026 02:30Değişen alanlar: Metin
  2. 01.11.2026 02:08Değişen alanlar: Metin
  3. 31.10.2026 21:47İzleme başladığında kayıtlı sürüm (maddenin son güncellenmesi)

Alanlardaki her değişiklik, madde açıldığında tarihiyle kaydedilir.

Düzeltme bildir

İlişki ağı 22

Bir düğüme dokunun: önizleme kartı açılır. Çizgi kalınlığı, iki maddenin birlikte geçtiği konu sayısını gösterir.

Yer ve zaman haritası 22

Bu maddeyle aynı konularda geçen yerler. Zaman çubuğunu kaydırın: o yıla kadar anlatılan olayların yerleri haritada belirir.

İki madde arası yol

Başka bir madde seçin: Bâkî ile o madde arasındaki en kısa bağlantı zinciri, her adımı birleştiren konuyla gösterilir.

Geçtiği konular 6