Hindistan

Hindistan, resmî adıyla Hindistan Cumhuriyeti (Hintçe: भारत गणराज्य Bhārat Gaṇarājya), Güney Asya'da bir ülkedir. Alan bakımından yedinci en büyük ülkedir; 2023'ten beri en kalabalık ülkedir; ve 1947'deki bağımsızlığından bu yana dünyanın en kalabalık demokrasisidir. Güneyde Hint Okyanusu, güneybatıda Umman Denizi ve güneydoğuda Bengal Körfezi ile çevrilidir; batıda Pakistan, kuzeyde Çin, Nepal ve Bhutan, doğuda ise Bangladeş ve Myanmar ile kara sınırlarını paylaşmaktadır. Hint Okyanusu'nda Hindistan, Sri Lanka ve Maldivler'e yakındır; Andaman ve Nicobar Adaları, Myanmar, Tayland ve Endonezya ile deniz sınırını paylaşmaktadır.

Modern insanlar, en geç 55.000 yıl önce Afrika'dan Hint alt kıtasına gelmiştir. Çoğunlukla avcı-toplayıcı olarak izole bir şekilde uzun süre burada yaşamaları, bölgeyi oldukça çeşitli hâle getirmiştir. Yerleşik yaşam, 9.000 yıl önce İndus Nehri havzasının batı kenarlarında, alt kıtada ortaya çıktı ve kademeli olarak MÖ üçüncü binyılda İndus Vadisi Medeniyeti'ne dönüştü. MÖ 1200'e gelindiğinde, Hint-Avrupa dillerinden biri olan Sanskritçe'nin arkaik bir biçimi kuzeybatıdan Hindistan'a yayılmıştı. İlahileri, Hindistan'da Hinduizmin ilk başlangıçlarını kaydetti. Hindistan'ın önceden var olan Dravid dilleri kuzey bölgelerinde yerini aldı. MÖ 400'e gelindiğinde, Hinduizm içinde kast sistemi ortaya çıktı ve Budizm ile Caynizm, kalıtımla bağlantılı olmayan sosyal düzenleri ilan ederek ortaya çıktı. Erken siyasi birleşmeler, gevşek yapılı Maurya ve Gupta İmparatorluklarının doğmasına yol açtı. Bu dönem sanat, mimari ve yazı alanlarındaki yaratıcılığıyla dikkat çekti, ancak kadınların statüsü düştü ve dokunulmazlık örgütlü bir inanç hâline geldi. Güney Hindistan'da, Orta Krallıklar Dravid dil yazılarını ve dinî kültürlerini Güneydoğu Asya krallıklarına ihraç etti.

1. binyılda, İslam, Hristiyanlık, Yahudilik ve Zerdüştlük Hindistan'ın güney ve batı kıyılarında yerleşti. 2. binyılın ilk yüzyıllarında, Orta Asya'dan gelen Müslüman orduları aralıklı olarak Hindistan'ın kuzey ovalarını işgal etti. Bunun sonucunda ortaya çıkan Delhi Sultanlığı, Kuzey Hindistan'ı Orta Çağ İslamı'nın kozmopolit ağlarına çekti. Güney Hindistan'da, Vijayanagara İmparatorluğu uzun ömürlü bir karma Hindu kültürü yarattı. Pencap'ta, kurumsallaşmış dini reddeden Sihizm ortaya çıktı. Babür İmparatorluğu iki yüzyıllık ekonomik genişleme ve göreceli barışa öncülük etti ve zengin bir mimari miras bıraktı. İngiliz Doğu Hindistan Şirketi'nin giderek genişleyen yönetimi Hindistan'ı sömürge ekonomisine dönüştürdü ancak egemenliğini pekiştirdi. İngiliz Kraliyet yönetimi 1858'de başladı. Hintlere vadedilen haklar yavaş yavaş verildi ancak teknolojik değişiklikler yapıldı ve modern eğitim ve kamusal yaşam fikirleri kök saldı. Hindistan'da, Avrupa dışı İngiliz İmparatorluğu'ndaki ilk milliyetçi hareket ortaya çıktı ve diğer milliyetçi hareketleri etkiledi. 1920'den sonra şiddetsiz direnişiyle dikkat çeken bu hareket, İngiliz yönetiminin sona ermesinde temel faktör oldu. 1947'de İngiliz Hindistan İmparatorluğu, Hindu çoğunluklu Hindistan ve Müslüman çoğunluklu Pakistan olmak üzere iki bağımsız dominyona bölündü. Bölünme, büyük çaplı can kayıplarına ve benzeri görülmemiş bir göç dalgasına yol açtı.

Hindistan, 1950'den beri demokratik bir parlamenter sistemle yönetilen federal bir cumhuriyettir. Çoğulcu, çok dilli ve çok etnikli bir toplumdur. Hindistan'ın nüfusu 1951'de 361 milyondan 2023'te 1,4 milyarın üzerine çıktı. Bu süre zarfında, nominal kişi başı geliri yıllık 64 ABD dolarından 2.601 ABD dolarına, okuryazarlık oranı ise %16,6'dan %74'e yükseldi. 1951'de nispeten yoksul bir ülke olan Hindistan, hızla büyüyen büyük bir ekonomi ve genişleyen bir orta sınıfla bilgi teknolojisi hizmetleri merkezi hâline geldi. Hindistan, ekonomik eşitsizliğin artması pahasına da olsa yoksulluk oranını düşürdü. Askerî harcamalarda yüksek sıralarda yer alan nükleer silah sahibi bir devlettir. Hindistan'ın komşuları Pakistan ve Çin ile Keşmir konusunda 20. yüzyılın ortalarından beri çözülememiş anlaşmazlıkları bulunmaktadır. Hindistan'ın karşı karşıya olduğu sosyo-ekonomik zorluklar arasında cinsiyet eşitsizliği, çocuklarda yetersiz beslenme ve artan hava kirliliği seviyeleri yer almaktadır. Hindistan toprakları, dört biyolojik çeşitlilik sıcak noktasıyla dünyanın en zengin biyoçeşitliliğine sahip ülkelerinden biridir. Geleneksel olarak kültüründe hoşgörüyle karşılanan Hindistan'ın vahşi yaşamı, koruma altındaki yaşam alanlarında desteklenmektedir.