Hakkında
Asıl adı Mehmed bin Süleyman'dır. Oğuzlar'ın Bayat boyuna mensuptur. Arapça ve Farsça eserleri de bulunmakla birlikte Azerbaycan Türkçesinin en önemli lirik şairi olarak kabul görmüştür. Mehmed Fuzûlî Alevî Müslümanların Yedi Ulu Ozanlarından birisidir.
Fuzûlî iyi bir eğitim almak için ilk önce Hillah şehrinde müftü olan babasından ve daha sonra Rahmetullah adındaki bir öğretmenden eğitim görmüştür. Daha sonraki öğrenimi hakkında kesin bir bilgi olmamakla birlikte; eserlerinden İslamî bilimler ve dil alanında çok iyi bir eğitim aldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca Su Kasidesi'nin 2. beytinde;"Âb-gûndur günbed-i devvâr rengi bilmezem","Ya muhît olmuş gözümden günbed-i devvâre su"diyerek astronomi bilgisinin de iyi olduğunu ortaya koymuştur. Türkçe Divanı'nın önsözünde şöyle demiştir:.
Anadili olan Azerbaycan Türkçesi, Arapça ve Farsça divan şiirlerini yazmıştır. Fazlî Çelebi Fuzûlî-zâde isimli oğlu vardı.
İran şiirinden Hâfız, Türk şiirinden ise Nesimî ve Nevai çizgisini en başarılı şekilde kemâle erdirmiştir.
Irak'ta Hilla Bölgesinde yaşamıştır. Fuzuli şiirlerinde Tek Varlık görüşünü en fazla işleyen şairdir.
Kısa hayat çizelgesi
Çocukluk ve öğrenim1494 · 1 olay
- Doğum
Doğdu
Olgunluk yılları1534 · 1 olay
- 39 yıl sonra
Kanuni Sultan Süleyman'ın 1534'te Bağdat'ı fethetmesinden sonra Osmanlı tebaası olan şair, padişaha kasideler sunduFuzûlî'nin doğum tarihi ve yeri kesin olarak bilinmemektedir. Genellikle 1480 civarında, Kerbela, Hille ya da Bağdat'ta doğduğu kabul edilir. Oğuzların Bayat boyuna mensup olduğu bilinmektedir.
Son yıllar1556 · 1 olay
- Ölüm62 yaşında
Hayatını kaybetti
Ölümünden sonra: anma ve etki4 olay
- 1556Kültür
Fuzûlî, 1556'da Kerbela'da yayılan bir veba salgını sırasında hayatını kaybetti ve orada defnedildiFuzûlî, şiirlerinde kullandığı mahlası, yani takma adı seçerken dikkatli davrandı. Fuzûlî kelimesi, Arapçada fazla, gereksiz, boşboğaz gibi anlamlara gelir.
- 1556Kültür
Bunun en önemli örneklerinden biri, 1556 yılında vefat eden büyük şair Fuzûlî'nin Hadîkatü's-süedâ adlı eseridirAşure kelimesi, Arapçada "onuncu" anlamına gelen bir kökten türemiştir. Muharrem ayının onuncu günü, İslam geleneğinde pek çok önemli olayla ilişkilendirilir.
- 10 yıl sonra1566Siyaset
1566'da Kanuni Sultan Süleyman, Zigetvar seferi sırasında vefat ettiBâkî, padişahın ölümü üzerine bir mersiye, yani ağıt yazdı. Mersiyede Bâkî, padişahın ölümünü doğanın, şehirlerin ve insanların yasıyla birlikte anlatır.
- 34 yıl sonra1600Siyaset
Bâkî, 1600'de İstanbul'da hayatını kaybetti
Yalnız tarihi kayıtlı olaylar; satırlar ilgili forum konularından derlenir. Tarihe dokunarak kronolojide o günü açabilirsiniz.
Aynı yıllarda dünya 1494–1556
Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.
- 1496 2 yaşındaMoskova'daki RGADA: Osmanlı-Rus ilişkilerinin Rus arşivindeki ilk kayıtlarıBelgeler ve Fermanlar
- 1499 5 yaşında1499–1503 Osmanlı-Venedik Savaşı: Zonchio, Modon ve denizde yeni dengeSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1500 6 yaşındaSubaşı: Osmanlı şehirlerinde asayişi ve cezaları yöneten görevliDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1502 8 yaşındaMuhtesib ve ihtisab: Osmanlı çarşısının denetçisiDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1509 15 yaşında1509 Kıyamet-i Suğra: İstanbul'u yıkan deprem, surların onarımı ve Venedik raporlarıToplum ve Günlük Hayat
- 1512 18 yaşındaYavuz Sultan Selim (1512-1520): Çaldıran, Mısır Seferi ve halifelik meselesiPadişahlar
- 1513 19 yaşındaPîrî Reis Haritası (1513): Kolomb'un kayıp haritasının izi ve Antarktika iddiasıKültür, Sanat ve Bilim
- 1514 20 yaşındaÇaldıran Muharebesi (23 Ağustos 1514): Yavuz Selim ve Şah İsmailSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1515 21 yaşındaTersane-i Âmire: Haliç kıyısında Osmanlı donanmasının doğduğu, büyüdüğü ve yenilendiği yerEkonomi ve Maliye
- 1516 22 yaşındaMercidâbık Muharebesi (24 Ağustos 1516): Suriye'nin kapısı açılıyorSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1517 23 yaşındaHalifelik 1517'de törenle Yavuz Selim'e mi devredildi? Osmanlı halifeliğinin belgeli tarihiYanlış Bilinenler
- 1520 26 yaşındaKanuni Sultan Süleyman (1520–1566): kırk altı yıllık saltanatPadişahlar
- 1521 27 yaşındaBelgrad'ın fethi (1521): Tuna ile Sava'nın kavşağındaki kaleYükselme Dönemi (1453–1600)
- 1522 28 yaşındaRodos Kuşatması (1522): Saint Jean Şövalyeleri adayı bırakıyorYükselme Dönemi (1453–1600)
- 1526 32 yaşındaMohaç Muharebesi (29 Ağustos 1526): Macar Krallığı'nın çöküşüSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1528 34 yaşındaDivan-ı Hümayun: Kubbealtı'ndaki imparatorluk meclisi, üyeleri ve Bab-ı Ali'ye geçişDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1529 35 yaşındaI. Viyana Kuşatması (1529): Osmanlı ilerleyişinin batıdaki sınırıYükselme Dönemi (1453–1600)
- 1531 37 yaşındaGazi Hüsrev Bey Camii (1531): Saraybosna'nın kalbi, kuşatmada yaralanan ve ayağa kalkan külliyeŞehirler ve Mimari
- 1532 38 yaşındaBahçesaray Hansarayı: Kırım hanlarının sarayı, Gözyaşı Çeşmesi ve Puşkin'in şiiriŞehirler ve Mimari
- 1533 39 yaşındaİstanbul Antlaşması (1533): Ferdinand'ın Macaristan iddiasından vazgeçtiği sözlü barışYükselme Dönemi (1453–1600)
- 1534 40 yaşındaIrakeyn Seferi (1533–1536): Tebriz ve Bağdat'ın alınışıSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1536 42 yaşındaYanlış bilinen: "İlk kapitülasyonları 1535'te Kanuni Fransa'ya verdi"Yanlış Bilinenler
- 1537 43 yaşındaMatrakçı Nasuh ve Beyân-ı Menâzil: Irakeyn seferinin konaklarını çizen matematikçi ve silahşorKültür, Sanat ve Bilim
- 1538 44 yaşındaPreveze Deniz Muharebesi (28 Eylül 1538): Barbaros ve Andrea DoriaSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1540 46 yaşındaSimancas Genel Arşivi: İspanya'nın kalesindeki Osmanlı casus raporları ve İnebahtı belgeleriBelgeler ve Fermanlar
- 1541 47 yaşındaKudüs surlarının mimarları idam edildi mi? Siyon Dağı efsanesi ve Yafa Kapısı'ndaki iki mezarYanlış Bilinenler
- 1543 49 yaşındaNis kuşatması (1543): Barbaros ile Fransız donanmasının ortak seferi ve Toulon kışlasıSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1545 51 yaşındaŞeyhülislam: İstanbul müftüsünden ilmiye reisliğine, Ebussuud Efendi'nin fetvaları ve makamın sonuDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1546 52 yaşındaBarbaros Hayreddin Paşa: Cezayir'den kaptan-ı deryalığa uzanan hayatOrdu ve Donanma
- 1547 53 yaşındaİstanbul (Edirne) Antlaşması 1547: Habsburglarla ilk yazılı ahidnameSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1548 54 yaşındaŞehzade Camii ve Külliyesi (1543–1548): Mimar Sinan'ın ilk selâtin külliyesiŞehirler ve Mimari
- 1550 56 yaşındaDeliler: kartal kanatlı, kaplan postlu Osmanlı serhat süvarileriOrdu ve Donanma
- 1551 57 yaşındaTrablusgarp'ın Fethi (1551): Sinan Paşa, Turgut Reis ve Saint Jean şövalyelerinin kentten çıkışıYükselme Dönemi (1453–1600)
- 1552 58 yaşındaEğri Kuşatması (1552): István Dobó'nun savunması, Osmanlı kaynakları ve Macar hafızasıYükselme Dönemi (1453–1600)
- 1553 59 yaşındaŞehzade Mustafa'nın İdamı (1553): Konya Ereğlisi'ndeki otağda yaşananlar ve kaynakların tartışmasıYükselme Dönemi (1453–1600)
- 1554 60 yaşındaSeydi Ali Reis ve Hint Donanması (1554): Basra'dan Gucerat'a, oradan karayoluyla İstanbul'aOrdu ve Donanma
- 1555 61 yaşındaAmasya Antlaşması (1555): Osmanlı-Safevî barışı, şartları ve tarih tartışmalarıSavaşlar ve Antlaşmalar