İçeriğe geç
Giriş yap
Şahsiyet1494 – 1556

Fuzuli

Fuzuli (1494–1556), 15. ve 16. yüzyılda yaşamış Türk şair.

Hakkında

Asıl adı Mehmed bin Süleyman'dır. Oğuzlar'ın Bayat boyuna mensuptur. Arapça ve Farsça eserleri de bulunmakla birlikte Azerbaycan Türkçesinin en önemli lirik şairi olarak kabul görmüştür. Mehmed Fuzûlî Alevî Müslümanların Yedi Ulu Ozanlarından birisidir.

Fuzûlî iyi bir eğitim almak için ilk önce Hillah şehrinde müftü olan babasından ve daha sonra Rahmetullah adındaki bir öğretmenden eğitim görmüştür. Daha sonraki öğrenimi hakkında kesin bir bilgi olmamakla birlikte; eserlerinden İslamî bilimler ve dil alanında çok iyi bir eğitim aldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca Su Kasidesi'nin 2. beytinde;"Âb-gûndur günbed-i devvâr rengi bilmezem","Ya muhît olmuş gözümden günbed-i devvâre su"diyerek astronomi bilgisinin de iyi olduğunu ortaya koymuştur. Türkçe Divanı'nın önsözünde şöyle demiştir:.

Anadili olan Azerbaycan Türkçesi, Arapça ve Farsça divan şiirlerini yazmıştır. Fazlî Çelebi Fuzûlî-zâde isimli oğlu vardı.

İran şiirinden Hâfız, Türk şiirinden ise Nesimî ve Nevai çizgisini en başarılı şekilde kemâle erdirmiştir.

Irak'ta Hilla Bölgesinde yaşamıştır. Fuzuli şiirlerinde Tek Varlık görüşünü en fazla işleyen şairdir.

Kısa hayat çizelgesi

Çocukluk ve öğrenim1494 · 1 olay
  1. Doğum
    Doğdu
Olgunluk yılları1534 · 1 olay
  1. 39 yıl sonra
    1534Siyaset40 yaşında
    Kanuni Sultan Süleyman'ın 1534'te Bağdat'ı fethetmesinden sonra Osmanlı tebaası olan şair, padişaha kasideler sundu

    Fuzûlî'nin doğum tarihi ve yeri kesin olarak bilinmemektedir. Genellikle 1480 civarında, Kerbela, Hille ya da Bağdat'ta doğduğu kabul edilir. Oğuzların Bayat boyuna mensup olduğu bilinmektedir.

    Konuyu aç
Son yıllar1556 · 1 olay
  1. Ölüm62 yaşında
    Hayatını kaybetti
Ölümünden sonra: anma ve etki4 olay
  1. 1556Kültür
    Fuzûlî, 1556'da Kerbela'da yayılan bir veba salgını sırasında hayatını kaybetti ve orada defnedildi

    Fuzûlî, şiirlerinde kullandığı mahlası, yani takma adı seçerken dikkatli davrandı. Fuzûlî kelimesi, Arapçada fazla, gereksiz, boşboğaz gibi anlamlara gelir.

    Konuyu aç
  2. 1556Kültür
    Bunun en önemli örneklerinden biri, 1556 yılında vefat eden büyük şair Fuzûlî'nin Hadîkatü's-süedâ adlı eseridir

    Aşure kelimesi, Arapçada "onuncu" anlamına gelen bir kökten türemiştir. Muharrem ayının onuncu günü, İslam geleneğinde pek çok önemli olayla ilişkilendirilir.

    Konuyu aç
  3. 10 yıl sonra
    1566Siyaset
    1566'da Kanuni Sultan Süleyman, Zigetvar seferi sırasında vefat etti

    Bâkî, padişahın ölümü üzerine bir mersiye, yani ağıt yazdı. Mersiyede Bâkî, padişahın ölümünü doğanın, şehirlerin ve insanların yasıyla birlikte anlatır.

    Konuyu aç
  4. 34 yıl sonra
    1600Siyaset
    Bâkî, 1600'de İstanbul'da hayatını kaybetti

    Ölümü, İstanbul'un edebiyat çevrelerinde büyük bir üzüntüyle karşılandı. Cenaze namazına çok sayıda devlet adamı, ilim adamı ve şair katıldı. Bâkî, Osmanlı'nın siyasi ve kültürel zirvesine ulaştığı bir dönemin şairiydi.

    Konuyu aç

Yalnız tarihi kayıtlı olaylar; satırlar ilgili forum konularından derlenir. Tarihe dokunarak kronolojide o günü açabilirsiniz.

Aynı yıllarda dünya 1494–1556

Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.

  1. 1496 2 yaşındaMoskova'daki RGADA: Osmanlı-Rus ilişkilerinin Rus arşivindeki ilk kayıtlarıBelgeler ve Fermanlar
  2. 1499 5 yaşında1499–1503 Osmanlı-Venedik Savaşı: Zonchio, Modon ve denizde yeni dengeSavaşlar ve Antlaşmalar
  3. 1500 6 yaşındaSubaşı: Osmanlı şehirlerinde asayişi ve cezaları yöneten görevliDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  4. 1502 8 yaşındaMuhtesib ve ihtisab: Osmanlı çarşısının denetçisiDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  5. 1509 15 yaşında1509 Kıyamet-i Suğra: İstanbul'u yıkan deprem, surların onarımı ve Venedik raporlarıToplum ve Günlük Hayat
  6. 1512 18 yaşındaYavuz Sultan Selim (1512-1520): Çaldıran, Mısır Seferi ve halifelik meselesiPadişahlar
  7. 1513 19 yaşındaPîrî Reis Haritası (1513): Kolomb'un kayıp haritasının izi ve Antarktika iddiasıKültür, Sanat ve Bilim
  8. 1514 20 yaşındaÇaldıran Muharebesi (23 Ağustos 1514): Yavuz Selim ve Şah İsmailSavaşlar ve Antlaşmalar
  9. 1515 21 yaşındaTersane-i Âmire: Haliç kıyısında Osmanlı donanmasının doğduğu, büyüdüğü ve yenilendiği yerEkonomi ve Maliye
  10. 1516 22 yaşındaMercidâbık Muharebesi (24 Ağustos 1516): Suriye'nin kapısı açılıyorSavaşlar ve Antlaşmalar
  11. 1517 23 yaşındaHalifelik 1517'de törenle Yavuz Selim'e mi devredildi? Osmanlı halifeliğinin belgeli tarihiYanlış Bilinenler
  12. 1520 26 yaşındaKanuni Sultan Süleyman (1520–1566): kırk altı yıllık saltanatPadişahlar
  13. 1521 27 yaşındaBelgrad'ın fethi (1521): Tuna ile Sava'nın kavşağındaki kaleYükselme Dönemi (1453–1600)
  14. 1522 28 yaşındaRodos Kuşatması (1522): Saint Jean Şövalyeleri adayı bırakıyorYükselme Dönemi (1453–1600)
  15. 1526 32 yaşındaMohaç Muharebesi (29 Ağustos 1526): Macar Krallığı'nın çöküşüSavaşlar ve Antlaşmalar
  16. 1528 34 yaşındaDivan-ı Hümayun: Kubbealtı'ndaki imparatorluk meclisi, üyeleri ve Bab-ı Ali'ye geçişDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  17. 1529 35 yaşındaI. Viyana Kuşatması (1529): Osmanlı ilerleyişinin batıdaki sınırıYükselme Dönemi (1453–1600)
  18. 1531 37 yaşındaGazi Hüsrev Bey Camii (1531): Saraybosna'nın kalbi, kuşatmada yaralanan ve ayağa kalkan külliyeŞehirler ve Mimari
  19. 1532 38 yaşındaBahçesaray Hansarayı: Kırım hanlarının sarayı, Gözyaşı Çeşmesi ve Puşkin'in şiiriŞehirler ve Mimari
  20. 1533 39 yaşındaİstanbul Antlaşması (1533): Ferdinand'ın Macaristan iddiasından vazgeçtiği sözlü barışYükselme Dönemi (1453–1600)
  21. 1534 40 yaşındaIrakeyn Seferi (1533–1536): Tebriz ve Bağdat'ın alınışıSavaşlar ve Antlaşmalar
  22. 1536 42 yaşındaYanlış bilinen: "İlk kapitülasyonları 1535'te Kanuni Fransa'ya verdi"Yanlış Bilinenler
  23. 1537 43 yaşındaMatrakçı Nasuh ve Beyân-ı Menâzil: Irakeyn seferinin konaklarını çizen matematikçi ve silahşorKültür, Sanat ve Bilim
  24. 1538 44 yaşındaPreveze Deniz Muharebesi (28 Eylül 1538): Barbaros ve Andrea DoriaSavaşlar ve Antlaşmalar
  25. 1540 46 yaşındaSimancas Genel Arşivi: İspanya'nın kalesindeki Osmanlı casus raporları ve İnebahtı belgeleriBelgeler ve Fermanlar
  26. 1541 47 yaşındaKudüs surlarının mimarları idam edildi mi? Siyon Dağı efsanesi ve Yafa Kapısı'ndaki iki mezarYanlış Bilinenler
  27. 1543 49 yaşındaNis kuşatması (1543): Barbaros ile Fransız donanmasının ortak seferi ve Toulon kışlasıSavaşlar ve Antlaşmalar
  28. 1545 51 yaşındaŞeyhülislam: İstanbul müftüsünden ilmiye reisliğine, Ebussuud Efendi'nin fetvaları ve makamın sonuDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  29. 1546 52 yaşındaBarbaros Hayreddin Paşa: Cezayir'den kaptan-ı deryalığa uzanan hayatOrdu ve Donanma
  30. 1547 53 yaşındaİstanbul (Edirne) Antlaşması 1547: Habsburglarla ilk yazılı ahidnameSavaşlar ve Antlaşmalar
  31. 1548 54 yaşındaŞehzade Camii ve Külliyesi (1543–1548): Mimar Sinan'ın ilk selâtin külliyesiŞehirler ve Mimari
  32. 1550 56 yaşındaDeliler: kartal kanatlı, kaplan postlu Osmanlı serhat süvarileriOrdu ve Donanma
  33. 1551 57 yaşındaTrablusgarp'ın Fethi (1551): Sinan Paşa, Turgut Reis ve Saint Jean şövalyelerinin kentten çıkışıYükselme Dönemi (1453–1600)
  34. 1552 58 yaşındaEğri Kuşatması (1552): István Dobó'nun savunması, Osmanlı kaynakları ve Macar hafızasıYükselme Dönemi (1453–1600)
  35. 1553 59 yaşındaŞehzade Mustafa'nın İdamı (1553): Konya Ereğlisi'ndeki otağda yaşananlar ve kaynakların tartışmasıYükselme Dönemi (1453–1600)
  36. 1554 60 yaşındaSeydi Ali Reis ve Hint Donanması (1554): Basra'dan Gucerat'a, oradan karayoluyla İstanbul'aOrdu ve Donanma
  37. 1555 61 yaşındaAmasya Antlaşması (1555): Osmanlı-Safevî barışı, şartları ve tarih tartışmalarıSavaşlar ve Antlaşmalar

Okuma yolu

Bu maddeyi ve en çok birlikte anıldığı maddeleri en yoğun işleyen 5 konu, olay sırasına göre. Okuduklarınız yalnız bu tarayıcıda işaretlenir.

  1. Fuzûlî: Bağdat'ın şairi, Leylâ vü Mecnûn, Şikâyetnâme ve üç dilde yazan bir aşk ustası 1534
  2. Fuzûlî: Kerbela'da yaşayan şair, Leylâ vü Mecnûn ve Şikâyetnâme 1556
  3. Aşure ve Muharrem: bir tatlının etrafında yaşayan paylaşma kültürü 1556
  4. Bâkî: saraç çırağından sultanüşşuaraya, Kanuni Mersiyesi ve kazaskerliğe uzanan bir şair 1566
  5. Bâkî: saraç çırağından sultanü'ş-şuarâya, Kanuni Mersiyesi'nin şairi 1600

Belge ve görsel kasası 12

Bu maddenin geçtiği konulardaki görseller, önce belgeler (5). Büyütmek için dokunun; her görsel kaynağıyla birlikte geldiği konuya bağlıdır.

Değişiklik geçmişi

  1. 01.11.2026 02:30Değişen alanlar: Metin
  2. 01.11.2026 02:08Değişen alanlar: Metin
  3. 31.10.2026 21:47İzleme başladığında kayıtlı sürüm (maddenin son güncellenmesi)

Alanlardaki her değişiklik, madde açıldığında tarihiyle kaydedilir.

Düzeltme bildir

İlişki ağı 22

Bir düğüme dokunun: önizleme kartı açılır. Çizgi kalınlığı, iki maddenin birlikte geçtiği konu sayısını gösterir.

Yer ve zaman haritası 11

Bu maddeyle aynı konularda geçen yerler. Zaman çubuğunu kaydırın: o yıla kadar anlatılan olayların yerleri haritada belirir.

İki madde arası yol

Başka bir madde seçin: Fuzuli ile o madde arasındaki en kısa bağlantı zinciri, her adımı birleştiren konuyla gösterilir.

Geçtiği konular 5