Hakkında
Kadıasker ya da kazasker, Osmanlı Devleti'nde ilmiye sınıfının şeyhülislamdan sonraki en yüksek makamıdır. Başlangıçta ordudaki askerlerin davalarına bakmakla görevli iken zamanla kadı ve müderris atamalarını da yürüttü. Rumeli ve Anadolu kazaskeri olmak üzere iki makam vardı.
Kazaskerler Divan-ı Hümayun'un üyesiydi ve divanda şer'i davalara bakarlardı. Bu makamda bulunan âlimler çoğu zaman sonradan şeyhülislamlığa yükselirdi. XIX. yüzyılda kurulan yeni mahkemelerle yetkileri daraldı; kazaskerlik ise son döneme kadar bir ilmiye pâyesi olarak varlığını sürdürdü.
Zaman çizelgesi
- I. Murad (Hüdavendigâr, h. 1362–1389): Edirne'den Kosova'ya, beylikten devlete
- Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa (ö. 1387): ilk kazasker ve erken Osmanlı devlet düzeninin veziri
- Fetret Devri (1402–1413): Yıldırım Bayezid'in oğulları arasında on bir yıllık taht kavgası
- I. Mehmed (Çelebi, h. 1413–1421): Fetret'i bitiren ve devleti yeniden kuran hükümdar
- Şeyh Bedreddin ayaklanması (1416): bir kazaskerin müritleri Ege'den Deliorman'a ayaklanıyor
- Sahn-ı Seman medreseleri (1463–1470): Fatih külliyesinde kurulan sekiz medrese ve ilmiye düzeni
- Kazasker: Rumeli ve Anadolu kazaskerleri, kadı atamaları ve kazasker divanının işleyişi
- Divan-ı Hümayun: Kubbealtı'ndaki imparatorluk meclisi, üyeleri ve Bab-ı Ali'ye geçiş
- Nişancı: tuğrayı çeken kalem, kanunların bekçisi ve Celalzade Mustafa Çelebi'nin uzun nişancılığı
- Şeyhülislam: İstanbul müftüsünden ilmiye reisliğine, Ebussuud Efendi'nin fetvaları ve makamın sonu
- Mühimme defterleri: Divan-ı Hümayun'un emir kayıtları ve 16. yüzyıl Osmanlı yönetiminin aynası
- Bâkî: saraç çırağından sultanüşşuaraya, Kanuni Mersiyesi ve kazaskerliğe uzanan bir şair
