İçeriğe geç
Giriş yap
Şahsiyet1670 – 1732Yanlış bilinenlerde · 2 konu

Yirmisekiz Mehmed Çelebi

Yirmisekiz Mehmed Çelebi (1670–1732), Paris elçiliğiyle tanınan Osmanlı diplomatı.

Hakkında

Yirmisekiz Mehmed Çelebi, Edirne'de Gürcü kökenli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.

1720 yılında bu görevde bulunduğu sırada Fransa’ya büyükelçi olarak gönderildi. Osmanlı Devleti'nde ilk defa olarak devamlı bir elçilik görevi ülke dışına çıkan devlet görevlisi olan Mehmed Çelebi, Paris’te on bir ay kaldı.

Kitabında İstanbul-Paris yolculuğu, Fransızların veba korkusuyla Toulon'da heyeti 40 gün karantinada tutuşu, Bordeaux üzerinden Paris'e varışı, XV. Louis tarafından kabul edilişi, katıldığı askeri merasimler ve Paris’in ilgi çekici yerlerini konu edinmiştir. Mehmed Çelebi ayrıca, giyimi, hali, tavrı, konuşması ve terbiyesiyle, başta saray olmak üzere, ilim ve teknik kurumlarından ve genel anlamda Fransızlardan da takdir gördü.

Yirmisekiz Mehmed Çelebi'nin elçiliği, İbrahim Müteferrika'nın matbaası ve Paris'teki Tuileries Sarayını örnek alan Lale Devri'nin ünlü Sadabad Bahçeleri ile bahçecilik alanlarında Osmanlı Devleti'ne kısa vadede önemli yansımalara önayak olmuştur.

Yirmisekiz Mehmed Çelebi, Paris’ten döndükten sonra da çeşitli devlet görevlerinde bulundu. Patrona Halil İsyanından sonra Kıbrıs’a sürülen Yirmisekiz Mehmed Çelebi, 1732’de Kıbrıs’ta öldü. Mezarı Mağusa’daki Buğday Camii'nin kenarındadır.

Yirmisekiz Mehmed Çelebi'nin Osmanlıca basılmış Sefaretname adlı Paris sefirlik hatıraları kitabindan şu pasajda "meraklı Fransız kadınlarının seyri altında iftar açışı ve namaz kılışı" anlatılmaktadır:.

Kısa hayat çizelgesi

Çocukluk ve öğrenim1670 · 1 olay
  1. Doğum
    Doğdu
Olgunluk yılları1718–1728 · 6 olay
  1. 47 yıl sonra
    1718Siyaset48 yaşında
    Lale Devri, Osmanlı tarihinde 1718 Pasarofça Antlaşması'ndan 1730 Patrona Halil İsyanı'na kadar süren, Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın yönetimiyle özdeşleşmiş barış ve kültür dönemine verilen addır

    Bu dönemde İstanbul'da saraylar, köşkler, bahçeler ve çeşmeler yapıldı; Avrupa'ya elçilikler gönderildi, ilk Türkçe matbaa kuruldu ve şiir, musiki ve minyatür sanatında yeni bir canlılık yaşandı.

    Konuyu aç
  2. 1718Olay48 yaşında
    1718'den 1730'a kadar on iki yıl sadrazamlık yapan İbrahim Paşa, bugün "Lale Devri" olarak anılan dönemin yöneticisiydi

    Bu dönemde Avrupa'ya elçiler gönderildi, İstanbul'da köşkler ve bahçeler yapıldı, ilk Türkçe matbaa kuruldu. Dönem, 1730'da bir ayaklanmayla sona erdi ve İbrahim Paşa bu ayaklanmanın kurbanı oldu.

    Konuyu aç
  3. 7 ay sonra
    21 Temmuz 1718Siyaset48 yaşında
    Pasarofça Antlaşması, 21 Temmuz 1718'de bugünkü Sırbistan'daki Požarevac (Pasarofça) kasabasında Osmanlı Devleti ile Habsburg Monarşisi ve Venedik Cumhuriyeti arasında imzalanan barış antlaşmasıdır

    1714'te Venedik'e karşı başlayan ve 1716'da Habsburgların katılmasıyla genişleyen savaşı sona erdiren antlaşmayla Belgrad, Banat, Kuzey Sırbistan ve Küçük Eflak (Oltenya) Habsburglara bırakıldı.

    Konuyu açO gün dünyada
  4. 2 yıl sonra
    Ekim 1720Yolculuk50 yaşında
    Elçi, Ekim 1720'de İstanbul'dan deniz yoluyla yola çıktı

    Fransa'ya Toulon'dan girdi; karantina sürecinin ardından Güney Fransa'yı geçerek Paris'e ulaştı. Yolculuk sırasında Bordeaux'yu, Languedoc kanalını ve diğer önemli yerleri gördü.

    Konuyu aç
  5. 15 ay sonra
    1722Yolculuk52 yaşında
    1722'de Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa, Sultan III

    Ahmed için Kağıthane deresinin kıyısında Sadabad köşkünü yaptırdı. Derenin yatağı mermerle kaplandı, kanallar ve havuzlar yapıldı, şelaleler ve fıskiyeler kuruldu.

    Konuyu aç
  6. 6 yıl sonra
    1728Siyaset58 yaşında
    Topkapı Sarayı'nın dış kapısı olan Bâb-ı Hümâyun'un önünde, Ayasofya'nın hemen arkasında bulunan bu çeşme, 1728'de Padişah III

    Ahmed tarafından yaptırıldı. Lâle Devri olarak bilinen dönemin en önemli mimari eserlerinden biri olarak kabul edilir. III. Ahmed Çeşmesi, bir çeşmeden çok bir su anıtıdır.

    Konuyu aç
Son yıllar1732 · 1 olay
  1. Ölüm62 yaşında
    Hayatını kaybetti

Yalnız tarihi kayıtlı olaylar; satırlar ilgili forum konularından derlenir. Tarihe dokunarak kronolojide o günü açabilirsiniz.

Aynı yıllarda dünya 1670–1732

Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.

  1. 1672 2 yaşındaBucaş Antlaşması (18 Ekim 1672): Podolya'nın Osmanlı'ya geçişi ve kısa ömürlü bir barışSavaşlar ve Antlaşmalar
  2. Kamaniçe'nin alınması ve Bucaş Antlaşması (1672): Podolya'da kurulan son Osmanlı eyaletiDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  3. 1675 5 yaşındaTunus'ta Sidi Mahrez Camii: Muradi beylerinin İstanbul usulü kubbeli camisiŞehirler ve Mimari
  4. 1676 6 yaşındaMerzifonlu Kara Mustafa Paşa (1634/35–1683): Çehrin'den Viyana'ya bir sadrazamın yükselişi ve düşüşüDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  5. 1682 12 yaşındaKalyoncular: kadırgadan kalyona geçen Osmanlı donanmasının denizcileriOrdu ve Donanma
  6. 1683 13 yaşındaKruvasan Osmanlı hilalinden mi doğdu? Viyana 1683 ve Budin 1686 hikâyelerinin iziYanlış Bilinenler
  7. Dresden'in Türckische Cammer'i: Saksonya'nın Osmanlı koleksiyonu ve üç direkli otağKültür, Sanat ve Bilim
  8. 1684 14 yaşındaKutsal İttifak (5 Mart 1684): Papa'nın topladığı koalisyon ve on beş yıllık savaşSavaşlar ve Antlaşmalar
  9. 1686 16 yaşındaBudin Kuşatması (1686): 145 yıllık Osmanlı Budin'inin son yazıSavaşlar ve Antlaşmalar
  10. 1687 17 yaşındaParthenon patlaması (26 Eylül 1687): Venedik bombardımanı ve Akropolis'in en büyük yıkımıSavaşlar ve Antlaşmalar
  11. İkinci Mohaç Muharebesi (12 Ağustos 1687): aynı ovada tersine dönen tarihSavaşlar ve Antlaşmalar
  12. 1688 18 yaşındaTemeşvarlı Osman Ağa: Habsburg esaretinde on bir yıl ve Londra'daki tek nüsha hatıratToplum ve Günlük Hayat
  13. 1691 21 yaşındaCizye: gayrimüslimlerden alınan baş vergisi, 1691 reformu ve bedel-i askeriye dönüşümEkonomi ve Maliye
  14. Türkenlouis ve Salankamen (1691): Baden Margravı, Köprülüzade'nin şehadeti ve Karlsruhe ganimetleriSavaşlar ve Antlaşmalar
  15. 1694 24 yaşındaHâfız Post: 17. yüzyıl İstanbul'unun bestekârı ve ünlü güfte mecmuasıKültür, Sanat ve Bilim
  16. 1695 25 yaşındaİltizamdan malikâneye: 1695 düzenlemesi, ömür boyu vergi kaynağı ve taşra ayanlarının yükselişiDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  17. II. Mustafa (1664–1703): orduyla sefere çıkan şair padişah ve Edirne'de biten saltanatPadişahlar
  18. 1697 27 yaşındaZenta Muharebesi (11 Eylül 1697): Tisa kıyısındaki baskın ve Prens Eugen'in yükselişiSavaşlar ve Antlaşmalar
  19. Amcazade Hüseyin Paşa: Karlofça'yı imzalayan Köprülü ve barış sonrası ıslahatDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  20. 1699 29 yaşındaKarlofça Antlaşması (26 Ocak 1699): ilk büyük toprak kaybı ve sınırın çizilmesiSavaşlar ve Antlaşmalar
  21. Reisülküttap: divan kâtiplerinin başından Osmanlı dışişlerinin yöneticisine (16.–19. yüzyıl)Devlet Teşkilatı ve Hukuk
  22. 1700 30 yaşındaİstanbul Antlaşması (1700): Azak'ın Rusya'ya geçişi ve Kırım vergisinin sonuSavaşlar ve Antlaşmalar
  23. 1703 33 yaşındaIII. Ahmed (1673–1736): hattat padişah, uzun saltanat ve Lale Devri'nin sahibiPadişahlar
  24. Edirne Vakası (1703): cebecilerin isyanı, Feyzullah Efendi'nin sonu ve taht değişikliğiDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  25. 1704 34 yaşındaAntoine Galland ve Binbir Gece Masalları: İstanbul'da başlayan bir yolculuğun Avrupa'daki yankısıKültür, Sanat ve Bilim
  26. Naîmâ Mustafa Efendi: Halepli tarihçi ve ilk resmî vakanüvis tartışmasıDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  27. 1705 35 yaşındaThököly İmre: Osmanlı himayesindeki 'Orta Macar Kralı' ve İzmit'te biten sürgünDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  28. 1711 41 yaşındaPummerin: Viyana'nın büyük çanı ve 1683'te ele geçirilen Osmanlı toplarının hikâyesiSavaşlar ve Antlaşmalar
  29. Prut Seferi (1711): Baltacı Mehmed Paşa, Çar Petro'nun kuşatılması ve Azak'ın geri dönüşüSavaşlar ve Antlaşmalar
  30. 1712 42 yaşındaBuhurizade Mustafa Itrî (1640?–1712): Osmanlı musikisinin klasik ustası ve eserlerinin iziKültür, Sanat ve Bilim
  31. Nâbî: Urfa'dan İstanbul'a, Hayriyye ve öğüt veren şiirin ustasıKültür, Sanat ve Bilim
  32. 1713 43 yaşındaİsveç Kralı XII. Karl Bender'de (1709–1714): Poltava'dan kaçış, Kalabalık baskını ve Demirbaş ŞarlSavaşlar ve Antlaşmalar
  33. Edirne Antlaşması (1713): Prut barışının kesinleşmesi ve Bender'deki İsveç kralıSavaşlar ve Antlaşmalar
  34. 1714 44 yaşındaDimitri Kantemiroğlu: İstanbul'da yetişen Boğdan prensi, Osmanlı musikisi ve Avrupa'ya yazılan tarihKültür, Sanat ve Bilim
  35. 1716 46 yaşındaMustafa Naîmâ (1655–1716): Naîmâ Tarihi, vakanüvislik ve İbn Haldun'un Osmanlı'daki yankısıKültür, Sanat ve Bilim
  36. Petervaradin Muharebesi (5 Ağustos 1716): Şehit Ali Paşa'nın ölümü ve Belgrad'a giden yolDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  37. 1717 47 yaşındaMikes Kelemen'in Türkiye Mektupları: Tekirdağ'dan yazılan Macar düzyazısının başyapıtıKültür, Sanat ve Bilim
  38. Lady Mary Wortley Montagu: İstanbul'dan mektuplar ve Osmanlı'dan İngiltere'ye çiçek aşısıKültür, Sanat ve Bilim
  39. 1720 50 yaşındaII. Rákóczi Ferenc'in Tekirdağ sürgünü: Macar bağımsızlık önderinin Osmanlı'daki son yıllarıDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  40. Surname-i Vehbi: 1720 şenliği, Okmeydanı'ndaki on beş gün ve Levni'nin 137 minyatürüKültür, Sanat ve Bilim
  41. 1725 55 yaşındaKız Kulesi: yılan efsanesi, yanlış eklenen Leandros adı ve kulenin belgelerdeki gerçek tarihiYanlış Bilinenler
  42. Bebek ve Boğaziçi köyleri: yalılar, kasırlar ve kıyı hayatıŞehirler ve Mimari
  43. 1727 57 yaşındaOsmanlı matbaayı 300 yıl yasakladı mı? Ferman iddiasının izini sürdükYanlış Bilinenler
  44. Vanmour'un Calkoen tabloları: Hollanda elçisinin III. Ahmed huzuruna çıkışı ve Rijksmuseum serisiKültür, Sanat ve Bilim
  45. 1730 60 yaşındaI. Mahmud (1696–1754): isyanla gelen padişah, Belgrad'ın geri alınışı ve kütüphanelerPadişahlar
  46. Patrona Halil İsyanı (1730): Lale Devri'ni bitiren ayaklanma ve iki ayda gelen sonDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  47. 1732 62 yaşındaMarsigli'nin Stato Militare'si (1732): Osmanlı ordusunu içeriden anlatan bir İtalyan kontOrdu ve Donanma
  48. Humbaracı Ahmed Paşa (Bonneval, 1675–1747): Fransız kontun Osmanlı humbaracı ocağıOrdu ve Donanma

Bağlı maddeler 8

Yanlış bilinenler 2

Bu madde, forumun “Yanlış Bilinenler” bölümündeki şu düzeltme konularında geçiyor.

Okuma yolu

Bu maddeyi ve en çok birlikte anıldığı maddeleri en yoğun işleyen 5 konu, olay sırasına göre. Okuduklarınız yalnız bu tarayıcıda işaretlenir.

  1. 'Lale Hollanda'nın çiçeğidir' ve 'Osmanlı laleyi Hollanda'dan aldı': İki yanlışın arasındaki gerçek 3 Şubat 1637
  2. Lale Devri (1718–1730): barış yılları, Sadabad, Nedim'in şiiri ve sonradan konan bir ad 1718
  3. Nevşehirli Damat İbrahim Paşa (1660'lar–1730): Lale Devri'nin sadrazamı ve Muşkara'dan Nevşehir'e 1718
  4. "Lale Devri" adını kim koydu? 1718–1730 dönemi, Ahmed Refik ve eğlence anlatısının sınırları 1718
  5. AYT Tarih: İlk Türk Devletleri, Türk-İslam Devletleri ve Osmanlı – 10 Soru ve Çözümleri

Belge ve görsel kasası 24

Bu maddenin geçtiği konulardaki görseller, önce belgeler (2). Büyütmek için dokunun; her görsel kaynağıyla birlikte geldiği konuya bağlıdır.

Değişiklik geçmişi

  1. 01.11.2026 02:30Değişen alanlar: Metin
  2. 31.10.2026 23:34İzleme başladığında kayıtlı sürüm (maddenin son güncellenmesi)

Alanlardaki her değişiklik, madde açıldığında tarihiyle kaydedilir.

Düzeltme bildir

İlişki ağı 22

Bir düğüme dokunun: önizleme kartı açılır. Çizgi kalınlığı, iki maddenin birlikte geçtiği konu sayısını gösterir.

Yer ve zaman haritası 44

Bu maddeyle aynı konularda geçen yerler. Zaman çubuğunu kaydırın: o yıla kadar anlatılan olayların yerleri haritada belirir.

İki madde arası yol

Başka bir madde seçin: Yirmisekiz Mehmed Çelebi ile o madde arasındaki en kısa bağlantı zinciri, her adımı birleştiren konuyla gösterilir.

Geçtiği konular 10