Hakkında
Yirmisekiz Mehmed Çelebi, Edirne'de Gürcü kökenli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.
1720 yılında bu görevde bulunduğu sırada Fransa’ya büyükelçi olarak gönderildi. Osmanlı Devleti'nde ilk defa olarak devamlı bir elçilik görevi ülke dışına çıkan devlet görevlisi olan Mehmed Çelebi, Paris’te on bir ay kaldı.
Kitabında İstanbul-Paris yolculuğu, Fransızların veba korkusuyla Toulon'da heyeti 40 gün karantinada tutuşu, Bordeaux üzerinden Paris'e varışı, XV. Louis tarafından kabul edilişi, katıldığı askeri merasimler ve Paris’in ilgi çekici yerlerini konu edinmiştir. Mehmed Çelebi ayrıca, giyimi, hali, tavrı, konuşması ve terbiyesiyle, başta saray olmak üzere, ilim ve teknik kurumlarından ve genel anlamda Fransızlardan da takdir gördü.
Yirmisekiz Mehmed Çelebi'nin elçiliği, İbrahim Müteferrika'nın matbaası ve Paris'teki Tuileries Sarayını örnek alan Lale Devri'nin ünlü Sadabad Bahçeleri ile bahçecilik alanlarında Osmanlı Devleti'ne kısa vadede önemli yansımalara önayak olmuştur.
Yirmisekiz Mehmed Çelebi, Paris’ten döndükten sonra da çeşitli devlet görevlerinde bulundu. Patrona Halil İsyanından sonra Kıbrıs’a sürülen Yirmisekiz Mehmed Çelebi, 1732’de Kıbrıs’ta öldü. Mezarı Mağusa’daki Buğday Camii'nin kenarındadır.
Yirmisekiz Mehmed Çelebi'nin Osmanlıca basılmış Sefaretname adlı Paris sefirlik hatıraları kitabindan şu pasajda "meraklı Fransız kadınlarının seyri altında iftar açışı ve namaz kılışı" anlatılmaktadır:.
Kısa hayat çizelgesi
Çocukluk ve öğrenim1670 · 1 olay
- Doğum
Doğdu
Olgunluk yılları1718–1728 · 6 olay
- 47 yıl sonra
Lale Devri, Osmanlı tarihinde 1718 Pasarofça Antlaşması'ndan 1730 Patrona Halil İsyanı'na kadar süren, Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın yönetimiyle özdeşleşmiş barış ve kültür dönemine verilen addırBu dönemde İstanbul'da saraylar, köşkler, bahçeler ve çeşmeler yapıldı; Avrupa'ya elçilikler gönderildi, ilk Türkçe matbaa kuruldu ve şiir, musiki ve minyatür sanatında yeni bir canlılık yaşandı.
1718'den 1730'a kadar on iki yıl sadrazamlık yapan İbrahim Paşa, bugün "Lale Devri" olarak anılan dönemin yöneticisiydi- 7 ay sonra
Pasarofça Antlaşması, 21 Temmuz 1718'de bugünkü Sırbistan'daki Požarevac (Pasarofça) kasabasında Osmanlı Devleti ile Habsburg Monarşisi ve Venedik Cumhuriyeti arasında imzalanan barış antlaşmasıdır1714'te Venedik'e karşı başlayan ve 1716'da Habsburgların katılmasıyla genişleyen savaşı sona erdiren antlaşmayla Belgrad, Banat, Kuzey Sırbistan ve Küçük Eflak (Oltenya) Habsburglara bırakıldı.
- 2 yıl sonra
- 15 ay sonra
1722'de Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa, Sultan IIIAhmed için Kağıthane deresinin kıyısında Sadabad köşkünü yaptırdı. Derenin yatağı mermerle kaplandı, kanallar ve havuzlar yapıldı, şelaleler ve fıskiyeler kuruldu.
- 6 yıl sonra
Topkapı Sarayı'nın dış kapısı olan Bâb-ı Hümâyun'un önünde, Ayasofya'nın hemen arkasında bulunan bu çeşme, 1728'de Padişah IIIAhmed tarafından yaptırıldı. Lâle Devri olarak bilinen dönemin en önemli mimari eserlerinden biri olarak kabul edilir. III. Ahmed Çeşmesi, bir çeşmeden çok bir su anıtıdır.
Son yıllar1732 · 1 olay
- Ölüm62 yaşında
Hayatını kaybetti
Yalnız tarihi kayıtlı olaylar; satırlar ilgili forum konularından derlenir. Tarihe dokunarak kronolojide o günü açabilirsiniz.
Aynı yıllarda dünya 1670–1732
Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.
- 1672 2 yaşındaBucaş Antlaşması (18 Ekim 1672): Podolya'nın Osmanlı'ya geçişi ve kısa ömürlü bir barışSavaşlar ve Antlaşmalar
- Kamaniçe'nin alınması ve Bucaş Antlaşması (1672): Podolya'da kurulan son Osmanlı eyaletiDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
- 1675 5 yaşındaTunus'ta Sidi Mahrez Camii: Muradi beylerinin İstanbul usulü kubbeli camisiŞehirler ve Mimari
- 1676 6 yaşındaMerzifonlu Kara Mustafa Paşa (1634/35–1683): Çehrin'den Viyana'ya bir sadrazamın yükselişi ve düşüşüDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
- 1682 12 yaşındaKalyoncular: kadırgadan kalyona geçen Osmanlı donanmasının denizcileriOrdu ve Donanma
- 1683 13 yaşındaKruvasan Osmanlı hilalinden mi doğdu? Viyana 1683 ve Budin 1686 hikâyelerinin iziYanlış Bilinenler
- Dresden'in Türckische Cammer'i: Saksonya'nın Osmanlı koleksiyonu ve üç direkli otağKültür, Sanat ve Bilim
- 1684 14 yaşındaKutsal İttifak (5 Mart 1684): Papa'nın topladığı koalisyon ve on beş yıllık savaşSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1686 16 yaşındaBudin Kuşatması (1686): 145 yıllık Osmanlı Budin'inin son yazıSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1687 17 yaşındaParthenon patlaması (26 Eylül 1687): Venedik bombardımanı ve Akropolis'in en büyük yıkımıSavaşlar ve Antlaşmalar
- İkinci Mohaç Muharebesi (12 Ağustos 1687): aynı ovada tersine dönen tarihSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1688 18 yaşındaTemeşvarlı Osman Ağa: Habsburg esaretinde on bir yıl ve Londra'daki tek nüsha hatıratToplum ve Günlük Hayat
- 1691 21 yaşındaCizye: gayrimüslimlerden alınan baş vergisi, 1691 reformu ve bedel-i askeriye dönüşümEkonomi ve Maliye
- Türkenlouis ve Salankamen (1691): Baden Margravı, Köprülüzade'nin şehadeti ve Karlsruhe ganimetleriSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1694 24 yaşındaHâfız Post: 17. yüzyıl İstanbul'unun bestekârı ve ünlü güfte mecmuasıKültür, Sanat ve Bilim
- 1695 25 yaşındaİltizamdan malikâneye: 1695 düzenlemesi, ömür boyu vergi kaynağı ve taşra ayanlarının yükselişiDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- II. Mustafa (1664–1703): orduyla sefere çıkan şair padişah ve Edirne'de biten saltanatPadişahlar
- 1697 27 yaşındaZenta Muharebesi (11 Eylül 1697): Tisa kıyısındaki baskın ve Prens Eugen'in yükselişiSavaşlar ve Antlaşmalar
- Amcazade Hüseyin Paşa: Karlofça'yı imzalayan Köprülü ve barış sonrası ıslahatDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
- 1699 29 yaşındaKarlofça Antlaşması (26 Ocak 1699): ilk büyük toprak kaybı ve sınırın çizilmesiSavaşlar ve Antlaşmalar
- Reisülküttap: divan kâtiplerinin başından Osmanlı dışişlerinin yöneticisine (16.–19. yüzyıl)Devlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1700 30 yaşındaİstanbul Antlaşması (1700): Azak'ın Rusya'ya geçişi ve Kırım vergisinin sonuSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1703 33 yaşındaIII. Ahmed (1673–1736): hattat padişah, uzun saltanat ve Lale Devri'nin sahibiPadişahlar
- Edirne Vakası (1703): cebecilerin isyanı, Feyzullah Efendi'nin sonu ve taht değişikliğiDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
- 1704 34 yaşındaAntoine Galland ve Binbir Gece Masalları: İstanbul'da başlayan bir yolculuğun Avrupa'daki yankısıKültür, Sanat ve Bilim
- Naîmâ Mustafa Efendi: Halepli tarihçi ve ilk resmî vakanüvis tartışmasıDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
- 1705 35 yaşındaThököly İmre: Osmanlı himayesindeki 'Orta Macar Kralı' ve İzmit'te biten sürgünDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
- 1711 41 yaşındaPummerin: Viyana'nın büyük çanı ve 1683'te ele geçirilen Osmanlı toplarının hikâyesiSavaşlar ve Antlaşmalar
- Prut Seferi (1711): Baltacı Mehmed Paşa, Çar Petro'nun kuşatılması ve Azak'ın geri dönüşüSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1712 42 yaşındaBuhurizade Mustafa Itrî (1640?–1712): Osmanlı musikisinin klasik ustası ve eserlerinin iziKültür, Sanat ve Bilim
- Nâbî: Urfa'dan İstanbul'a, Hayriyye ve öğüt veren şiirin ustasıKültür, Sanat ve Bilim
- 1713 43 yaşındaİsveç Kralı XII. Karl Bender'de (1709–1714): Poltava'dan kaçış, Kalabalık baskını ve Demirbaş ŞarlSavaşlar ve Antlaşmalar
- Edirne Antlaşması (1713): Prut barışının kesinleşmesi ve Bender'deki İsveç kralıSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1714 44 yaşındaDimitri Kantemiroğlu: İstanbul'da yetişen Boğdan prensi, Osmanlı musikisi ve Avrupa'ya yazılan tarihKültür, Sanat ve Bilim
- 1716 46 yaşındaMustafa Naîmâ (1655–1716): Naîmâ Tarihi, vakanüvislik ve İbn Haldun'un Osmanlı'daki yankısıKültür, Sanat ve Bilim
- Petervaradin Muharebesi (5 Ağustos 1716): Şehit Ali Paşa'nın ölümü ve Belgrad'a giden yolDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
- 1717 47 yaşındaMikes Kelemen'in Türkiye Mektupları: Tekirdağ'dan yazılan Macar düzyazısının başyapıtıKültür, Sanat ve Bilim
- Lady Mary Wortley Montagu: İstanbul'dan mektuplar ve Osmanlı'dan İngiltere'ye çiçek aşısıKültür, Sanat ve Bilim
- 1720 50 yaşındaII. Rákóczi Ferenc'in Tekirdağ sürgünü: Macar bağımsızlık önderinin Osmanlı'daki son yıllarıDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
- Surname-i Vehbi: 1720 şenliği, Okmeydanı'ndaki on beş gün ve Levni'nin 137 minyatürüKültür, Sanat ve Bilim
- 1725 55 yaşındaKız Kulesi: yılan efsanesi, yanlış eklenen Leandros adı ve kulenin belgelerdeki gerçek tarihiYanlış Bilinenler
- Bebek ve Boğaziçi köyleri: yalılar, kasırlar ve kıyı hayatıŞehirler ve Mimari
- 1727 57 yaşındaOsmanlı matbaayı 300 yıl yasakladı mı? Ferman iddiasının izini sürdükYanlış Bilinenler
- Vanmour'un Calkoen tabloları: Hollanda elçisinin III. Ahmed huzuruna çıkışı ve Rijksmuseum serisiKültür, Sanat ve Bilim
- 1730 60 yaşındaI. Mahmud (1696–1754): isyanla gelen padişah, Belgrad'ın geri alınışı ve kütüphanelerPadişahlar
- Patrona Halil İsyanı (1730): Lale Devri'ni bitiren ayaklanma ve iki ayda gelen sonDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
- 1732 62 yaşındaMarsigli'nin Stato Militare'si (1732): Osmanlı ordusunu içeriden anlatan bir İtalyan kontOrdu ve Donanma
- Humbaracı Ahmed Paşa (Bonneval, 1675–1747): Fransız kontun Osmanlı humbaracı ocağıOrdu ve Donanma




