İçeriğe geç
Giriş yap

Nevşehirli Damat İbrahim Paşa

Nevşehirli Damat İbrahim Paşa (ö. 1730), III. Ahmed döneminde uzun süre sadrazamlık yapan Osmanlı devlet adamı.

Hakkında

Nevşehirli Damat İbrahim Paşa (ö. 1730), III. Ahmed döneminde uzun süre sadrazamlık yapan Osmanlı devlet adamı. Doğum yeri Nevşehir, ölüm yeri İstanbul.

Kısa hayat çizelgesi

Olaylar1474–1730 · 10 olay
  1. 1474Olay
    Fatih'in komutanlarından Gedik Ahmed Paşa, 1474'te Karamanoğullarına karşı yaptığı seferler sırasında şehri ele geçirdi

    Ancak bölgedeki Osmanlı-Memlük rekabeti, on altıncı yüzyılın başına kadar devam etti. Yavuz Sultan Selim'in 1516–1517'deki Mısır Seferi'nden sonra bölgedeki Osmanlı hâkimiyeti kesinleşti.

    Konuyu aç
  2. 230 yıl sonra
    Edirne Vakası sonucunda 22 Ağustos 1703'te tahta çıktı, Patrona Halil İsyanı sonucunda 1730'da tahttan indirildi ve 1736'da Topkapı Sarayı'nda öldü

    Saltanatı, Prut zaferi, Mora'nın geri alınması, Pasarofça Antlaşması ve "Lale Devri" olarak anılan barış ve sanat dönemiyle hatırlanır. Kendisi de usta bir hattat ve şairdi; İstanbul'un mimarisinde ve kültür hayatında derin izler bıraktı.

    Konuyu açO gün dünyada
  3. 14 yıl sonra
    1718Siyaset
    Lale Devri, Osmanlı tarihinde 1718 Pasarofça Antlaşması'ndan 1730 Patrona Halil İsyanı'na kadar süren, Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın yönetimiyle özdeşleşmiş barış ve kültür dönemine verilen addır

    Bu dönemde İstanbul'da saraylar, köşkler, bahçeler ve çeşmeler yapıldı; Avrupa'ya elçilikler gönderildi, ilk Türkçe matbaa kuruldu ve şiir, musiki ve minyatür sanatında yeni bir canlılık yaşandı.

    Konuyu aç
  4. 1718Olay
    1718'den 1730'a kadar on iki yıl sadrazamlık yapan İbrahim Paşa, bugün "Lale Devri" olarak anılan dönemin yöneticisiydi

    Bu dönemde Avrupa'ya elçiler gönderildi, İstanbul'da köşkler ve bahçeler yapıldı, ilk Türkçe matbaa kuruldu. Dönem, 1730'da bir ayaklanmayla sona erdi ve İbrahim Paşa bu ayaklanmanın kurbanı oldu.

    Konuyu aç
  5. 7 ay sonra
    Pasarofça Antlaşması, 21 Temmuz 1718'de bugünkü Sırbistan'daki Požarevac (Pasarofça) kasabasında Osmanlı Devleti ile Habsburg Monarşisi ve Venedik Cumhuriyeti arasında imzalanan barış antlaşmasıdır

    1714'te Venedik'e karşı başlayan ve 1716'da Habsburgların katılmasıyla genişleyen savaşı sona erdiren antlaşmayla Belgrad, Banat, Kuzey Sırbistan ve Küçük Eflak (Oltenya) Habsburglara bırakıldı.

    Konuyu açO gün dünyada
  6. 17 ay sonra
    1720Olay
    1720 sonbaharında İstanbul, Osmanlı tarihinin en görkemli şenliklerinden birine sahne oldu

    Sultan III. Ahmed, dört oğlunun sünnet düğünü için on beş gün süren bir şenlik düzenletti. Bu şenlikte padişahın oğullarıyla birlikte binlerce fakir çocuk da sünnet ettirildi; esnaf alayları, köçek ve çengi gösterileri, cambazlar, havai fişekler ve Haliç'te gemi gösterileri yapıldı.

    Konuyu aç
  7. 2 yıl sonra
    1722Yolculuk
    1722'de Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa, Sultan III

    Ahmed için Kağıthane deresinin kıyısında Sadabad köşkünü yaptırdı. Derenin yatağı mermerle kaplandı, kanallar ve havuzlar yapıldı, şelaleler ve fıskiyeler kuruldu.

    Konuyu aç
  8. 3 yıl sonra
    1725Siyaset
    Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın girişimiyle 1725 yılında burada padişah için bir kasır yaptırıldı

    III. Ahmed bu kasra Hümâyunâbâd adını verdi. Kasrın yanına bir cami, hamam ve çarşı da inşa edildi. Bu yapılarla birlikte Bebek, devlet adamlarının ve varlıklı ailelerin yalı yaptırdığı gözde bir yer hâline geldi.

    Konuyu aç
  9. 3 yıl sonra
    1728Siyaset
    Topkapı Sarayı'nın dış kapısı olan Bâb-ı Hümâyun'un önünde, Ayasofya'nın hemen arkasında bulunan bu çeşme, 1728'de Padişah III

    Ahmed tarafından yaptırıldı. Lâle Devri olarak bilinen dönemin en önemli mimari eserlerinden biri olarak kabul edilir. III. Ahmed Çeşmesi, bir çeşmeden çok bir su anıtıdır.

    Konuyu aç
  10. Ölüm
    Hayatını kaybetti
Ölümünden sonra: anma ve etki2 olay
  1. 1730Kültür
    Nedim, 1730'da Patrona Halil İsyanı sırasında öldü; isyan, onun şiirlerinde yücelttiği dünyanın da sonunu getirdi

    Nedim'in asıl adı Ahmed idi. 1681 civarında İstanbul'da doğdu. Babası, Sultan IV. Mehmed döneminde kadılık yapmış Mehmed Efendi, dedesi ise kazaskerlik yapmış bir bilgindi.

    Konuyu aç
  2. 9 ay sonra
    Patrona Halil İsyanı, 28 Eylül 1730'da İstanbul'da Arnavut asıllı eski bir yeniçeri olan Patrona Halil önderliğinde başlayan ve kısa sürede şehre yayılan ayaklanmadır

    İsyan sonucunda Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa öldürüldü, padişah III. Ahmed tahttan çekildi ve yerine yeğeni I. Mahmud geçti. Böylece sonradan "Lale Devri" olarak anılacak olan dönem sona erdi.

    Konuyu açO gün dünyada

Yalnız tarihi kayıtlı olaylar; satırlar ilgili forum konularından derlenir. Tarihe dokunarak kronolojide o günü açabilirsiniz.

Bağlı maddeler 8

Yanlış bilinenler 3

Bu madde, forumun “Yanlış Bilinenler” bölümündeki şu düzeltme konularında geçiyor.

Okuma yolu

Bu maddeyi ve en çok birlikte anıldığı maddeleri en yoğun işleyen 5 konu, olay sırasına göre. Okuduklarınız yalnız bu tarayıcıda işaretlenir.

  1. III. Ahmed (1673–1736): hattat padişah, uzun saltanat ve Lale Devri'nin sahibi 22 Ağustos 1703
  2. Nevşehirli Damat İbrahim Paşa (1660'lar–1730): Lale Devri'nin sadrazamı ve Muşkara'dan Nevşehir'e 1718
  3. Lale Devri (1718–1730): barış yılları, Sadabad, Nedim'in şiiri ve sonradan konan bir ad 1718
  4. "Lale Devri" adını kim koydu? 1718–1730 dönemi, Ahmed Refik ve eğlence anlatısının sınırları 1718
  5. Patrona Halil İsyanı (1730): Lale Devri'ni bitiren ayaklanma ve iki ayda gelen son 28 Eylül 1730

Belge ve görsel kasası 24

Bu maddenin geçtiği konulardaki görseller, önce belgeler (4). Büyütmek için dokunun; her görsel kaynağıyla birlikte geldiği konuya bağlıdır.

Değişiklik geçmişi

  1. 31.10.2026 18:12İzleme başladığında kayıtlı sürüm (maddenin son güncellenmesi)

Alanlardaki her değişiklik, madde açıldığında tarihiyle kaydedilir.

Düzeltme bildir

İlişki ağı 22

Bir düğüme dokunun: önizleme kartı açılır. Çizgi kalınlığı, iki maddenin birlikte geçtiği konu sayısını gösterir.

Yer ve zaman haritası 60

Bu maddeyle aynı konularda geçen yerler. Zaman çubuğunu kaydırın: o yıla kadar anlatılan olayların yerleri haritada belirir.

İki madde arası yol

Başka bir madde seçin: Nevşehirli Damat İbrahim Paşa ile o madde arasındaki en kısa bağlantı zinciri, her adımı birleştiren konuyla gösterilir.

Geçtiği konular 17