İçeriğe geç
Giriş yap
III. Ahmed
Görsel: Belli değil · Public domain · Wikimedia Commons
Şahsiyet

III. Ahmed

30 Aralık 1673 – 1 Temmuz 1736

III. Ahmed divan edebiyatındaki mahlasıyla Necib, 23. Osmanlı padişahı, 102. İslam halifesi ve Lale Devri padişahıdır.

Doğum
30 Aralık 1673, Hacıoğlupazarcığı
Ölüm
1 Temmuz 1736, Konstantinopolis
Diğer adları
Ahmed III, III. Ahmet, Üçüncü Ahmet
  • yönetici
  • şair
  • siyasetçi
  • sultan

Kısa hayat çizelgesi

  1. Doğdu — Hacıoğlupazarcığı
  2. Halifelik 1517'de törenle Yavuz Selim'e mi devredildi? Osmanlı halifeliğinin belgeli tarihi
  3. IV. Mehmed (Avcı Mehmed, 1642–1693): altı yaşında tahta çıkan padişahın kırk yıllık saltanatı
  4. II. Mustafa (1664–1703): orduyla sefere çıkan şair padişah ve Edirne'de biten saltanat
  5. III. Ahmed (1673–1736): hattat padişah, uzun saltanat ve Lale Devri'nin sahibi
  6. Edirne Vakası (1703): cebecilerin isyanı, Feyzullah Efendi'nin sonu ve taht değişikliği
  7. Lale Devri (1718–1730): barış yılları, Sadabad, Nedim'in şiiri ve sonradan konan bir ad
  8. Patrona Halil İsyanı (1730): Lale Devri'ni bitiren ayaklanma ve iki ayda gelen son
  9. Topkapı Sarayı'nın Müzeye Dönüşmesi (3 Nisan 1924): Saraydan halkın müzesine
  10. Ayasofya müze oluyor (24 Kasım 1934): Whittemore'un mozaikleri, 7/1589 sayılı karar
  11. Öldü — Konstantinopolis

Hakkında

III. Ahmed divan edebiyatındaki mahlasıyla Necib (Osmanlıca: احمد ثالث, Aḥmed-i Sālis; 30 Aralık 1673, Dobriç - 1 Temmuz 1736, İstanbul), 23. Osmanlı padişahı, 102. İslam halifesi ve Lale Devri padişahıdır.

Babası Sultan IV. Mehmed, annesi Emetullah Râbia Gülnûş Sultan'dır. Sultan II. Mustafa'nın öz kardeşi olan Sultan III. Ahmed, iyi bir tahsil ve terbiye görmüş, ünlü hocalardan dersler almıştı.

Sultan III. Ahmed, ağabeyi Sultan II. Mustafa'nın tahttan indirilmesi üzerine 22 Ağustos 1703 tarihinde 30 yaşında iken Edirne'de tahta geçti. Osmanlı Devleti açısından önemli bir yere sahip olan Lale Devri boyunca padişahlık yapan Sultan III. Ahmed, hâttat ve şâirdi. "Necib" mahlasıyla şiirler yazdı. Ayrıca musiki ile de yakından ilgileniyordu. Divan şairlerinden Urfalı Nâbi Efendi'nin hem kendisini hem de şiirlerini çok severdi.

Din adamlarına çok yakındı. Cerrahî tarikatı şeyhi Nûreddin Cerrâhî'nin ve Halvetî şeyhi Hasan Ünsî'nin sohbetlerine sık sık katılırdı. Tasavvuf tarihçisi Hüseyin Vassaf'ın verdiği bilgiye göre Kapı Kethüdasının ölümü üzerine boş kalan Karagümrük'teki konağını Nûreddin Cerrâhî'ye vererek Karagümrük'teki Nûreddin Cerrâhî tekkesinin kurulmasına vesile olmuştur.

Gençliği diğer Osmanlı şehzadelerine göre bir hayli serbest geçti. Şehzadelerin öldürülmesi geleneği kalktığından, rahat bir hayat sürdü. İstediği her şeyle ilgilendiği için bilgisi de, görgüsü de arttı. Avrupa'daki gelişmeleri inceleme fırsatı buldu ve matbaanın Osmanlı Devleti'ne gelmesi için çok çaba sarf etti. 27 yıl gibi uzun bir süre tahtta kalan Sultan III. Ahmed, çıkan Patrona Halil İsyanı sonucunda, 20 Eylül 1730 tarihinde padişahlıktan çekilmek zorunda kaldı.

Sultan III. Ahmed'in padişahlığının ilk günleri, tamamen disiplinden çıkmış yeniçerileri yatıştırma gayretleri ile geçti. Ancak kendisini padişah yapan yeniçerilere karşı etkili olamadı. Sultan III. Ahmed'in sadrazamlığa getirdiği Çorlulu Ali Paşa, ona idari konularda yardımcı olmaya çalıştı, hazine için yeni düzenlemelerde bulundu ve Sultan III. Ahmed'e rakipleriyle mücadelesinde destek oldu.

Sultan III. Ahmed zamanında Rusya ile olan ilişkilerde gerginlik yaşandı. Bunun sebebi Rusya'nın Orta Asya üzerinde yayılma siyaseti izlemesi, Balkanlar'daki toplumları Slavlaştırmaya çalışması, açık ve sıcak denizlere inmek istemesiydi.

III. Ahmed ve I. Mahmud döneminde ilköğretim zorunlu hale getirilmiştir.

Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

Kaynaklar