Hakkında
Ahmet Vefik Paşa (3 Temmuz 1823 – 2 Nisan 1891), Rum asıllı Osmanlı devlet adamı, diplomat, çevirmen ve oyun yazarıdır.
İlk ilmî Türkçülerden biridir. İki defa Maarif Nazırlığı (Eğitim Bakanı) yaptı; ilk Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda, İstanbul vekili olarak yer aldı ve başkanlığı üstlendi. 4 Şubat 1878–18 Nisan 1878 ve 1 Aralık 1882–3 Aralık 1882 tarihleri arasında iki defa sadrazamlık görevine getirilmiştir.
Lehçe-i Osmânî'nin yazarı olan paşa, devlet adamlığının yanı sıra, 16 dil bilen bir bilim insanıdır. Bursa valiliği sırasında bu kentte bir tiyatro yaptırmakla ün kazanmıştır.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Kısa hayat çizelgesi
- Doğdu
- Osmanlı'da 'Etrâk-ı bî-idrâk' söylemi mi hâkimdi? Kafiyeli bir sözün sınırları ve Kanun-ı Esasi
- Öldü
Aynı yıllarda dünya 1823–1891
Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.
- 1826 3 yaşındaSelanik'teki Beyaz Kule: Kanlı Kule'den şehrin simgesine bir Osmanlı tahkimatının dönüşümüŞehirler ve Mimari
- 1827 4 yaşındaHammer-Purgstall: Osmanlı tarihini on ciltte yazan Avusturyalı şarkiyatçı (1827)Belgeler ve Fermanlar
- 1828 5 yaşındaDonizetti Paşa ve Mızıka-i Hümayun: Osmanlı sarayında Batı müziğinin kurucusuKültür, Sanat ve Bilim
- 1829 6 yaşındaEdirne Antlaşması (1829): 1828–1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonu ve Yunan özerkliğiSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1830 7 yaşındaKahire'de Mehmed Ali Paşa Camii: Kale'deki İstanbul usulü cami ve Paris'e giden dikilitaşın saatiŞehirler ve Mimari
- 1831 8 yaşında1831 Nüfus Sayımı: Osmanlı Devleti'nin ilk modern sayımı ve erkek nüfus defterleriDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1832 9 yaşındaKonya Muharebesi (1832): İbrahim Paşa'nın zaferi ve sadrazamın esir düşmesiSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1833 10 yaşındaKütahya Antlaşması (1833): Suriye ve Adana'nın Mehmed Ali'ye bırakıldığı uzlaşmaSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1834 11 yaşındaRedif Askerî Teşkilatı (1834): Osmanlı'nın yedek ordusu, taşradan cepheye uzanan yüz yıllık kurumOrdu ve Donanma
- 1837 14 yaşındaJohn Frederick Lewis ve Illustrations of Constantinople (1837): İstanbul'dan Kahire'yeŞehirler ve Mimari
- 1838 15 yaşında1838 karantinası: veba, kader tartışması, Kavak tahaffuzhanesi ve 1866 İstanbul sağlık konferansıToplum ve Günlük Hayat
- 1839 16 yaşındaAvarız vergileri: olağanüstü savaş katkısından yıllık vergiye, avarız haneleri ve avarız vakıflarıEkonomi ve Maliye
- 1840 17 yaşındaLondra Antlaşması (1840): Avrupa'nın Mehmed Ali'ye karşı birleşmesi ve Akka'nın bombardımanıSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1841 18 yaşındaLondra Boğazlar Sözleşmesi (1841): Boğazların ilk uluslararası rejimi ve Montrö'ye uzanan yolSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1842 19 yaşındaPolonezköy (Adampol): İstanbul'un ormanındaki Leh köyünün kuruluşu ve sürgün hafızasıToplum ve Günlük Hayat
- 1843 20 yaşında1843 ordu düzenlemesi: Nizamiye, redif ve beş ordu sistemiOrdu ve Donanma
- 1845 22 yaşındaAusten Henry Layard ve Nimrud kazıları: Osmanlı Musul'undan British Museum'a Asur kabartmalarıBelgeler ve Fermanlar
- 1846 23 yaşındaHammamîzâde İsmail Dede Efendi: Mevlevi âyinleri, saray musikisi ve Mekke yolunda bir ölümKültür, Sanat ve Bilim
- 1847 24 yaşındaSalname: 1847'de başlayan Osmanlı devlet yıllıkları, vilayet salnameleri ve tarihçiye sunduklarıBelgeler ve Fermanlar
- 1849 26 yaşında1849 Macar ve Leh mültecileri: Kossuth'u iade etmeyen Osmanlı ve Kütahya'daki sürgünYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1851 28 yaşındaŞirket-i Hayriye: ilk anonim şirket, Cevdet Paşa'nın nizamnamesi, numaralı vapurlar ve SuhuletYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1853 30 yaşındaSadık Paşa (Michał Czajkowski) ve Osmanlı Kazak Alayı: Kırım Savaşı'nda bir Leh yazarın komutasıOrdu ve Donanma
- 1854 31 yaşındaFlorence Nightingale ve Selimiye Kışlası: Üsküdar'da doğan modern hemşirelikKültür, Sanat ve Bilim
- 1855 32 yaşındaAdam Mickiewicz İstanbul'da: Polonya'nın milli şairinin Kırım Savaşı'ndaki son yolculuğuYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1856 33 yaşındaParis Antlaşması (30 Mart 1856): Kırım Savaşı'nın sonu ve Osmanlı'nın Avrupa ailesine kabulüSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1857 34 yaşında1857 fermanı ve köle ticareti yasağı: Esir Pazarı'nın kapanışı, Hicaz istisnası ve İngiliz baskısıToplum ve Günlük Hayat
- 1858 35 yaşındaAbdullah Biraderler: Beyazıt'taki stüdyodan 'Sultanın fotoğrafçıları'na, Mark Twain'den Kahire'yeKültür, Sanat ve Bilim
- 1859 36 yaşındaKuleli Vakası (1859): Tanzimat'a karşı ilk örgütlü darbe girişimi ve padişahın affıYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1860 37 yaşındaTercüman-ı Ahval (1860): Agâh Efendi, Şinasi ve Türk özel gazeteciliğinin doğuşuKültür, Sanat ve Bilim
- 1861 38 yaşındaCebel-i Lübnan Mutasarrıflığı (1861): 1860 çatışmasından özel statülü bir yönetimeDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1863 40 yaşındaRobert Kolej (1863-1938): Rumelihisarı'ndaki Amerikan okulu ve Cumhuriyet'in laik okul düzeniTarih Notları
- 1864 41 yaşındaSancakbeyi: sancağın askerî ve idari amiri, şehzade sancakları ve livadan mutasarrıflığa geçişDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1865 42 yaşındaBeylerbeyi Sarayı: Abdülaziz'in Boğaz yazlığı, imparatorların konağı, Abdülhamid'in son durağıŞehirler ve Mimari
- 1867 44 yaşındaAbdülaziz'in Avrupa seyahati (1867): Paris Sergisi, Londra, Viyana ve bir padişahın ilkleriPadişahlar
- 1868 45 yaşındaMekteb-i Sultanî'den Galatasaray Lisesi'ne (1868-1927): Tanzimat'ın Fransızca okulu ve CumhuriyetTarih Notları
- 1869 46 yaşındaMecelle (1869–1876): Ahmed Cevdet Paşa ve İslam hukukunun ilk resmî kanunlaştırılmasıDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1870 47 yaşındaBulgar Eksarhlığı: 1870 fermanı, Rum Patrikhanesi ile kopuş ve Haliç kıyısındaki Demir KiliseToplum ve Günlük Hayat
- 1873 50 yaşındaKaşgar'daki Yakub Bey ve Osmanlı: Doğu Türkistan'a giden toplar, subaylar ve İngiliz-Rus raporlarıDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1875 52 yaşındaTünel (1875): Karaköy ile Beyoğlu arasındaki 573 metrelik yeraltı füniküleriŞehirler ve Mimari
- 1876 53 yaşında"Türkiye'nin ilk anayasası 1921 Teşkilât-ı Esasiye'dir" doğru mu? 1876 Kanun-i Esasi'nin ömrüYanlış Bilinenler
- 1877 54 yaşındaMeclis-i Mebusan (19 Mart 1877): Dolmabahçe'de açılan ilk Osmanlı parlamentosuDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1878 55 yaşındaDobruca 1878 ve 'Romanya Osmanlı arşivini satın aldı' iddiası: 1931 belge satışının gerçek alıcısıYanlış Bilinenler
- 1881 58 yaşındaSelanik'te doğan çocuk: Atatürk'ün doğduğu ev ve mahallesiHayatı
- 1882 59 yaşındaOsman Hamdi Bey ve Sanayi-i Nefise: Paris, Sayda kazısı ve Kaplumbağa TerbiyecisiKültür, Sanat ve Bilim
- 1883 60 yaşındaReji: tütün tekeli, kolcular ve kaçakçılar, Cibali fabrikası ve 1925'te Tekel'e geçişEkonomi ve Maliye
- 1885 62 yaşındaMakbule Atadan (1885-1956): Selanik'ten Camlı Köşk'e, Atatürk'ün hayatta kalan tek kardeşiHayatı
- 1886 63 yaşındaAnkara Atatürk Lisesi: Taş Mektep'ten Ankara Sultanisi'ne, 30 Aralık 1919 ziyareti, Kayseri'ye nakilTarih Notları
- 1888 65 yaşındaAhmet Emin Yalman (1888-1972): hocanın oğlu, Vatan'ın kapanışı ve Tan'la dönüşTarih Notları
- 1890 67 yaşındaMehmet Fuat Köprülü: Darülfünun'da 23 yaşında müderris, Atatürk'ün isteğiyle Türkiyat EnstitüsüHayatı
- 1891 68 yaşındaMüze-i Hümayun: Aya İrini'den Osman Hamdi Bey'in Sayda lahitlerine İstanbul Arkeoloji MüzesiKültür, Sanat ve Bilim
Kaynaklar
- Vikipedi: Ahmed Vefik Paşa CC BY-SA 4.0