Hakkında
Şehzade Bayezid (Osmanlıca: شهزاده بايزيد divan edebiyatındaki mahlasıyla Şahî; d. Süleyman'ın Hürrem Sultan'dan olma üçüncü şehzadesidir. Kütahya, Konya ve Karaman sancak beyliklerinde bulunmuştur.
Babası henüz sağ iken kardeşi Şehzade Selim ile giriştiği taht mücadelesinde yenilmiş; sığındığı Safevi Şahı'nın sarayında babasının adamları tarafından oğulları ile birlikte boğularak öldürülmüştür. Oğulları ve kendisinin naaşı Sivas'ta bulunan Melik-i Acem Türbesi'nde yer almaktadır.
Babası Osmanlı padişahı Kanuni Sultan Süleyman, annesi Hürrem Sultan'dır.
11 Kasım 1539'da erkek kardeşi Şehzade Cihangir ile birlikte sünnet edildi. 1543'teki Macaristan seferine katıldı. 1548'de İkinci İran Seferine çıkan babasını abisi Şehzade Mustafa'yla birlikte Akşehir'de karşıladı.
Ordu sefere giderken Konya'da Şehzade Mustafa'nın boğdurulması ve ardından Şehzade Cihangir'in de hastalanarak Halep'te hayatını kaybetmesi üzerine Bayezid, tahtın iki varisinden birisi olarak kaldı. Diğer varis, ağabeyi Şehzade Selim idi.
Kanuni'nin ona olan güveni sarsıldı, ancak yine de kendisini affedip Kütahya'ya gönderdi.
Hürrem Sultan, kendi oğullarından birisinin, daha çok karakter bakımından Kanuni'ye benzeyen Bayezid'in tahta geçmesini istiyordu. Hatta Düzmece Mustafa olayında Bayezid'in affedilmesinin Hürrem Sultan'a borçlu olduğu söylenmektedir. Ancak Hürrem Sultan'ın 1558'de ölümünden sonra, Bayezid koruyucusuz kalmış ve kendine askerler toplamaya girişmiştir. Bayezid'in Selim aleyhine harekete geçmesinde, Lala Mustafa Paşa'nın rolü olduğu düşünülür. Oğullarının taraftar toplamaya başlamaları üzerine Kanuni onları birbirlerinden uzaklaştırmış, 1558'de Selim'i Konya'ya, Bayezid'i ise Amasya'ya göndermiştir. Bayezid bunu kendisine bir hakaret saydı ve Kütahya'da kalmaya çalıştı.
Kısa hayat çizelgesi
Çocukluk ve öğrenim1525 · 1 olay
- Doğum
Doğdu
Gençlik ve yükseliş1561 · 1 olay
- Ölüm36 yaşında
Hayatını kaybetti
Ölümünden sonra: anma ve etki1 olay
- 5 yıl sonra24 Eylül 1566Siyaset
Mehmed gibi çağdaş tarihçiler 24 Eylül 1566 Pazartesi'de birleşirŞeyhülislam Ebussuud Efendi başta olmak üzere devlet ileri gelenleri biat etti. Selim orduya katılmak için yola çıktı, ama Sokullu'nun mektubuyla Belgrad'a döndü.
Yalnız tarihi kayıtlı olaylar; satırlar ilgili forum konularından derlenir. Tarihe dokunarak kronolojide o günü açabilirsiniz.
Aynı yıllarda dünya 1525–1561
Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.
- 1526 1 yaşındaMohaç Muharebesi (29 Ağustos 1526): Macar Krallığı'nın çöküşüSavaşlar ve Antlaşmalar
- Kanuni'nin esir Fransa kralına mektubu (1526): 'Ben ki sultanlar sultanı' belgesinin hikâyesiBelgeler ve Fermanlar
- 1528 3 yaşındaDivan-ı Hümayun: Kubbealtı'ndaki imparatorluk meclisi, üyeleri ve Bab-ı Ali'ye geçişDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1529 4 yaşındaI. Viyana Kuşatması (1529): Osmanlı ilerleyişinin batıdaki sınırıYükselme Dönemi (1453–1600)
- 1531 6 yaşındaGazi Hüsrev Bey Camii (1531): Saraybosna'nın kalbi, kuşatmada yaralanan ve ayağa kalkan külliyeŞehirler ve Mimari
- 1532 7 yaşındaBahçesaray Hansarayı: Kırım hanlarının sarayı, Gözyaşı Çeşmesi ve Puşkin'in şiiriŞehirler ve Mimari
- Kanuni'nin Venedik yapımı taç-miğferi (1532): Papa tacına benzeyen bir hükümdarlık gösterisiPadişahlar
- 1533 8 yaşındaİstanbul Antlaşması (1533): Ferdinand'ın Macaristan iddiasından vazgeçtiği sözlü barışYükselme Dönemi (1453–1600)
- Varşova'daki Osmanlı belgeleri: AGAD'daki ahidnameler, Kanuni'nin 'ebedî barış'ı, Hürrem'in mektubuBelgeler ve Fermanlar
- 1534 9 yaşındaIrakeyn Seferi (1533–1536): Tebriz ve Bağdat'ın alınışıSavaşlar ve Antlaşmalar
- Fuzûlî: Bağdat'ın şairi, Leylâ vü Mecnûn, Şikâyetnâme ve üç dilde yazan bir aşk ustasıKültür, Sanat ve Bilim
- 1536 11 yaşındaYanlış bilinen: "İlk kapitülasyonları 1535'te Kanuni Fransa'ya verdi"Yanlış Bilinenler
- 1537 12 yaşındaMatrakçı Nasuh ve Beyân-ı Menâzil: Irakeyn seferinin konaklarını çizen matematikçi ve silahşorKültür, Sanat ve Bilim
- Ruûs defterleri: Osmanlı'da ilmiye ve vakıf atamalarının kaydıEkonomi ve Maliye
- 1538 13 yaşındaHint Deniz Seferleri (1538–1557): Osmanlı'nın Portekiz'e karşı Hint Okyanusu mücadelesiYükselme Dönemi (1453–1600)
- Preveze Deniz Muharebesi (28 Eylül 1538): Barbaros ve Andrea DoriaSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1540 15 yaşındaSimancas Genel Arşivi: İspanya'nın kalesindeki Osmanlı casus raporları ve İnebahtı belgeleriBelgeler ve Fermanlar
- Osmanlı'da kadınlar mahkemeye çıkamaz mıydı? Şer'iye sicillerindeki kadınlarYanlış Bilinenler
- 1541 16 yaşındaKudüs surlarının mimarları idam edildi mi? Siyon Dağı efsanesi ve Yafa Kapısı'ndaki iki mezarYanlış Bilinenler
- Gül Baba Türbesi: Budapeşte'nin Gül Tepesi'ndeki Osmanlı dervişinin hikâyesiKültür, Sanat ve Bilim
- 1543 18 yaşındaNis kuşatması (1543): Barbaros ile Fransız donanmasının ortak seferi ve Toulon kışlasıSavaşlar ve Antlaşmalar
- Peçuy'daki Gazi Kasım Paşa Camii: Macaristan'ın en büyük Osmanlı yapısı bugün kiliseŞehirler ve Mimari
- 1545 20 yaşındaŞeyhülislam: İstanbul müftüsünden ilmiye reisliğine, Ebussuud Efendi'nin fetvaları ve makamın sonuDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- Kubbetüssahra'nın Osmanlı çinileri: Kanuni döneminde mozaiklerin yerini alan mavi beyaz kaplamaŞehirler ve Mimari
- 1546 21 yaşındaBarbaros Hayreddin Paşa: Cezayir'den kaptan-ı deryalığa uzanan hayatOrdu ve Donanma
- Osmanlı mahallesi: imam, kefalet, avarız ve 1829'da gelen muhtarlıkla şehrin en küçük birimiToplum ve Günlük Hayat
- 1547 22 yaşındaİstanbul (Edirne) Antlaşması 1547: Habsburglarla ilk yazılı ahidnameSavaşlar ve Antlaşmalar
- Sidrekapsı gümüş madenleri: Halkidiki'de Osmanlı'nın gümüş ocaklarıEkonomi ve Maliye
- 1548 23 yaşındaŞehzade Camii ve Külliyesi (1543–1548): Mimar Sinan'ın ilk selâtin külliyesiŞehirler ve Mimari
- Mimar Sinan ile Mihrimah Sultan aşkı: belgesiz bir romantik hikâye ve iki caminin güneş efsanesiYanlış Bilinenler
- 1550 25 yaşındaDeliler: kartal kanatlı, kaplan postlu Osmanlı serhat süvarileriOrdu ve Donanma
- Derbentçilik: geçitleri ve tehlikeli yolları bekleyen köyler ve muafiyetleriDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1551 26 yaşındaTrablusgarp'ın Fethi (1551): Sinan Paşa, Turgut Reis ve Saint Jean şövalyelerinin kentten çıkışıYükselme Dönemi (1453–1600)
- Nicolas de Nicolay ve Fransız elçiliği (1551): Lyon'da basılan altmış kıyafet gravürünün hikâyesiKültür, Sanat ve Bilim
- 1552 27 yaşındaEğri Kuşatması (1552): István Dobó'nun savunması, Osmanlı kaynakları ve Macar hafızasıYükselme Dönemi (1453–1600)
- 1553 28 yaşındaŞehzade Mustafa'nın İdamı (1553): Konya Ereğlisi'ndeki otağda yaşananlar ve kaynakların tartışmasıYükselme Dönemi (1453–1600)
- Pierre Belon'un Gözlemleri (1553): bir Fransız doğa bilimcinin Osmanlı gözlemleriKültür, Sanat ve Bilim
- 1554 29 yaşındaSeydi Ali Reis ve Hint Donanması (1554): Basra'dan Gucerat'a, oradan karayoluyla İstanbul'aOrdu ve Donanma
- Şam'da Süleymaniye Tekkesi: Sinan'ın Barada kıyısındaki eseri, hac durağı ve Vahdeddin'in mezarıŞehirler ve Mimari
- 1555 30 yaşındaAmasya Antlaşması (1555): Osmanlı-Safevî barışı, şartları ve tarih tartışmalarıSavaşlar ve Antlaşmalar
- İstanbul kahvehaneleri: Tahtakale'deki ilk dükkândan yasaklara, meddahlara ve Avrupa'yaToplum ve Günlük Hayat
- 1556 31 yaşındaAşure ve Muharrem: bir tatlının etrafında yaşayan paylaşma kültürüKültür, Sanat ve Bilim
- Fuzûlî: Kerbela'da yaşayan şair, Leylâ vü Mecnûn ve ŞikâyetnâmeKültür, Sanat ve Bilim
- 1557 32 yaşındaSüleymaniye Camii ve Külliyesi (1550–1557): Mimar Sinan'ın "kalfalık eseri" ve İstanbul siluetiŞehirler ve Mimari
- İznik çinileri: kırmızının sırrı, Rodos sanılan tabaklar ve Avrupa müzelerindeki koleksiyonlarKültür, Sanat ve Bilim
- 1558 33 yaşında"Hürrem Rus'tu" doğru mu? Hürrem Sultan'ın kökeni, Rutenya ve Roxelana adının anlamıYanlış Bilinenler
- Taşköprülüzâde ve Şakâiku'n-Nu'mâniyye: Osmanlı âlimlerinin biyografi hazinesiKültür, Sanat ve Bilim
- 1559 34 yaşındaMelchior Lorck'un İstanbul panoraması (1559): Leiden'de saklanan on bir metrelik şehir portresiŞehirler ve Mimari
- 1560 35 yaşındaCerbe Deniz Muharebesi (1560): Piyâle Paşa'nın zaferi ve Cerbe Kalesi'nin kuşatılmasıSavaşlar ve Antlaşmalar