İçeriğe geç
Giriş yap
XIV. Louis
Görsel: Hyacinthe Rigaud · Public domain · Wikimedia Commons
Şahsiyet1638 – 1715

XIV. Louis

Louis-Dieudonné de France veya XIV. Louis, Dünya'nın ve Fransa'nın en uzun süre hüküm süren kralıdır. 1643-1715 yılları arasında Fransa krallığı yapmıştır.

Hakkında

Louis-Dieudonné de France veya XIV. Louis, Dünya'nın ve Fransa'nın en uzun süre hüküm süren kralıdır. 1643-1715 yılları arasında Fransa krallığı yapmıştır. Fransızlar tarafından Louis Le Grand veya le Roi-Soleil olarak da anılır. Devlet benim sözlerinden de anlaşılacağı gibi Fransa'yı mutlak monarşiyle yönetmiştir. Çok saldırgan ve yayılmacı bir politika izlemiştir. Karısı Kraliçe Marie Theresia'dır. Fransa Bilimler Akademisi ilk defa XIV. Louis tarafından kurulmuştur. Bir tiyatro oyununda Apollon'u oynamıştır. Klasik sanata yakından ilgi duymaktadır. Babasının bir av köşkü olarak inşa ettirdiği Versay'ı genişleterek Fransa Krallığı'nın yönetildiği bir saray haline getirmiştir. Dönemin aristokratlarını gene Paris'ten uzaklaştırıp, Versay'a taşımıştır. Versay Sarayı'nın bahçesini barok dönemi eserleriyle düzenletmiştir.

Louis, 1661 yılında başbakanı Kardinal Mazarin'in ölümünün ardından, 'Kral'ın işi kendisinin devralacağını' meşhur bir şekilde ilan etmesiyle Fransa'yı kişisel olarak yönetmeye başladı. Kralların ilahi haklarına bağlı olan Louis, seleflerinin başkentten yönetilen merkezî bir devlet yaratma çalışmalarına devam etti. Fransa'nın bazı bölgelerinde varlığını sürdüren feodalizmin kalıntılarını ortadan kaldırmaya çalıştı; Soyluların pek çok üyesini gösterişli Versailles Sarayı'nda ikamet etmeye zorlayarak, çoğu azınlık döneminde Fronde İsyanları'na katılmış olan aristokrasiyi güçsüzleştirmeyi başardı. Böylece en güçlü Fransız hükümdarlarından biri haline geldi ve Fransa'da Fransız Devrimi'ne kadar süren mutlak monarşi sistemini pekiştirdi. Louis ayrıca Katolik Kilisesi altında din tekdüzeliğini de zorunlu kıldı. Nantes Fermanı'nı iptal etmesi, Huguenot Protestan azınlığın haklarını ortadan kaldırdı ve onları bir şiddet dalgasına maruz bıraktı, Huguenot'ları etkili bir şekilde göç etmeye veya din değiştirmeye zorlayarak Fransız Protestan topluluğunu neredeyse yok etti.

Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

Kısa hayat çizelgesi

  1. Doğdu
  2. Girit Savaşı (1645–1669): Osmanlı ile Venedik arasındaki yirmi dört yıllık mücadele
  3. Vasvar Antlaşması (10 Ağustos 1664): yenilen tarafın kazandığı barış
  4. Jeunes de langues (1669): Colbert'in dil oğlanları ve Fransız arşivlerindeki Osmanlı çevirileri
  5. Kandiye Kuşatması (1648–1669): yirmi bir yıl süren kuşatma ve Girit'in son kalesi
  6. Süleyman Ağa'nın Paris elçiliği (1669): XIV. Louis'nin sarayı, kahve ve Molière'in Türk sahnesi
  7. Kutsal İttifak (5 Mart 1684): Papa'nın topladığı koalisyon ve on beş yıllık savaş
  8. Türkenlouis ve Salankamen (1691): Baden Margravı, Köprülüzade'nin şehadeti ve Karlsruhe ganimetleri
  9. Zenta Muharebesi (11 Eylül 1697): Tisa kıyısındaki baskın ve Prens Eugen'in yükselişi
  10. Antoine Galland ve Binbir Gece Masalları: İstanbul'da başlayan bir yolculuğun Avrupa'daki yankısı
  11. II. Rákóczi Ferenc'in Tekirdağ sürgünü: Macar bağımsızlık önderinin Osmanlı'daki son yılları
  12. Öldü

Aynı yıllarda dünya 1638–1715

Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.

  1. 1638 0 yaşındaBağdat Seferi (1638): IV. Murad'ın kırk günlük kuşatması ve Irak'ın yeniden Osmanlı'ya geçişiSavaşlar ve Antlaşmalar
  2. 1639 1 yaşındaKasr-ı Şirin Antlaşması (17 Mayıs 1639): Bugünkü Türkiye–İran sınırının atasıSavaşlar ve Antlaşmalar
  3. 1640 2 yaşındaPeçuylu İbrahim Efendi: Macar kroniklerini okuyan, kahveyi ve tütünü kaydeden Osmanlı tarihçisiKültür, Sanat ve Bilim
  4. Loncalar ve narh: Osmanlı esnafı, ihtisab kanunnameleri ve 1640 narh defteriEkonomi ve Maliye
  5. 1648 10 yaşındaKâtip Çelebi (1609–1657): Keşfü'z-zunûn'dan Cihannümâ'ya bir Osmanlı bilgininin dünyasıKültür, Sanat ve Bilim
  6. IV. Mehmed (Avcı Mehmed, 1642–1693): altı yaşında tahta çıkan padişahın kırk yıllık saltanatıPadişahlar
  7. 1650 12 yaşındaAli Ufkî (Wojciech Bobowski): sarayda müzisyen, Leiden'de Kitab-ı Mukaddes çevirmeni bir LehliKültür, Sanat ve Bilim
  8. 1651 13 yaşındaKösem Sultan (y. 1589–1651): iki padişahın annesi, bir padişahın büyükannesi ve naibeDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  9. 1656 18 yaşındaKadızadeliler: kahveye, tütüne ve semaya karşı vaizler, Köprülü'nün sürgünleri ve Vani EfendiDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  10. Köprülü Mehmed Paşa (y. 1575–1661): seksenlik sadrazamın beş yılda kurduğu düzenDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  11. 1657 19 yaşındaClaes Rålamb elçiliği (1657–1658) ve Rålamb resimleri: Stockholm'da saklanan IV. Mehmed alayıBelgeler ve Fermanlar
  12. 1661 23 yaşındaKöprülüzade Fazıl Ahmed Paşa (1635–1676): medreseden sadarete, Uyvar'dan Kandiye'yeDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  13. 1665 27 yaşındaLegatum Warnerianum: Levinus Warner'ın İstanbul'da topladığı bin el yazması Leiden'e nasıl gitti?Belgeler ve Fermanlar
  14. 1667 29 yaşındaPaul Rycaut ve 'The Present State of the Ottoman Empire' (1667): Bir İngilizin Osmanlı tablosuBelgeler ve Fermanlar
  15. 1672 34 yaşındaBucaş Antlaşması (18 Ekim 1672): Podolya'nın Osmanlı'ya geçişi ve kısa ömürlü bir barışSavaşlar ve Antlaşmalar
  16. Kamaniçe'nin alınması ve Bucaş Antlaşması (1672): Podolya'da kurulan son Osmanlı eyaletiDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  17. 1675 37 yaşındaTunus'ta Sidi Mahrez Camii: Muradi beylerinin İstanbul usulü kubbeli camisiŞehirler ve Mimari
  18. 1676 38 yaşındaMerzifonlu Kara Mustafa Paşa (1634/35–1683): Çehrin'den Viyana'ya bir sadrazamın yükselişi ve düşüşüDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  19. 1683 45 yaşındaKara Mustafa Paşa'nın kafatası Viyana müzesinde mi? Belgrad mezarından Wien Museum'a uzanan izYanlış Bilinenler
  20. Kruvasan Osmanlı hilalinden mi doğdu? Viyana 1683 ve Budin 1686 hikâyelerinin iziYanlış Bilinenler
  21. 1686 48 yaşındaBudin Kuşatması (1686): 145 yıllık Osmanlı Budin'inin son yazıSavaşlar ve Antlaşmalar
  22. 1687 49 yaşındaParthenon patlaması (26 Eylül 1687): Venedik bombardımanı ve Akropolis'in en büyük yıkımıSavaşlar ve Antlaşmalar
  23. II. Süleyman (1642–1691): kırk beş yıl kafeste, üç buçuk yıl savaşın ortasındaPadişahlar
  24. 1688 50 yaşındaTemeşvarlı Osman Ağa: Habsburg esaretinde on bir yıl ve Londra'daki tek nüsha hatıratToplum ve Günlük Hayat
  25. 1691 53 yaşındaCizye: gayrimüslimlerden alınan baş vergisi, 1691 reformu ve bedel-i askeriye dönüşümEkonomi ve Maliye
  26. Slankamen Muharebesi (19 Ağustos 1691): Fazıl Mustafa Paşa'nın son savaşıSavaşlar ve Antlaşmalar
  27. 1695 57 yaşındaİltizamdan malikâneye: 1695 düzenlemesi, ömür boyu vergi kaynağı ve taşra ayanlarının yükselişiDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  28. II. Mustafa (1664–1703): orduyla sefere çıkan şair padişah ve Edirne'de biten saltanatPadişahlar
  29. 1699 61 yaşındaKarlofça Antlaşması (26 Ocak 1699): ilk büyük toprak kaybı ve sınırın çizilmesiSavaşlar ve Antlaşmalar
  30. Reisülküttap: divan kâtiplerinin başından Osmanlı dışişlerinin yöneticisine (16.–19. yüzyıl)Devlet Teşkilatı ve Hukuk
  31. 1700 62 yaşındaİstanbul Antlaşması (1700): Azak'ın Rusya'ya geçişi ve Kırım vergisinin sonuSavaşlar ve Antlaşmalar
  32. 1703 65 yaşındaIII. Ahmed (1673–1736): hattat padişah, uzun saltanat ve Lale Devri'nin sahibiPadişahlar
  33. Edirne Vakası (1703): cebecilerin isyanı, Feyzullah Efendi'nin sonu ve taht değişikliğiDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  34. 1705 67 yaşındaThököly İmre: Osmanlı himayesindeki 'Orta Macar Kralı' ve İzmit'te biten sürgünDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  35. 1711 73 yaşındaPummerin: Viyana'nın büyük çanı ve 1683'te ele geçirilen Osmanlı toplarının hikâyesiSavaşlar ve Antlaşmalar
  36. Prut Seferi (1711): Baltacı Mehmed Paşa, Çar Petro'nun kuşatılması ve Azak'ın geri dönüşüSavaşlar ve Antlaşmalar
  37. 1712 74 yaşındaBuhurizade Mustafa Itrî (1640?–1712): Osmanlı musikisinin klasik ustası ve eserlerinin iziKültür, Sanat ve Bilim
  38. 1713 75 yaşındaİsveç Kralı XII. Karl Bender'de (1709–1714): Poltava'dan kaçış, Kalabalık baskını ve Demirbaş ŞarlSavaşlar ve Antlaşmalar
  39. Edirne Antlaşması (1713): Prut barışının kesinleşmesi ve Bender'deki İsveç kralıSavaşlar ve Antlaşmalar
  40. 1714 76 yaşındaDimitri Kantemiroğlu: İstanbul'da yetişen Boğdan prensi, Osmanlı musikisi ve Avrupa'ya yazılan tarihKültür, Sanat ve Bilim

Kaynaklar

Bağlı maddeler 4

Okuma yolu

Bu maddeyi ve en çok birlikte anıldığı maddeleri en yoğun işleyen 5 konu, olay sırasına göre. Okuduklarınız yalnız bu tarayıcıda işaretlenir.

  1. Girit Savaşı (1645–1669): Osmanlı ile Venedik arasındaki yirmi dört yıllık mücadele 1645
  2. Vasvar Antlaşması (10 Ağustos 1664): yenilen tarafın kazandığı barış 10 Ağustos 1664
  3. Jeunes de langues (1669): Colbert'in dil oğlanları ve Fransız arşivlerindeki Osmanlı çevirileri 1669
  4. Kandiye Kuşatması (1648–1669): yirmi bir yıl süren kuşatma ve Girit'in son kalesi Eylül 1669
  5. Süleyman Ağa'nın Paris elçiliği (1669): XIV. Louis'nin sarayı, kahve ve Molière'in Türk sahnesi 5 Aralık 1669

İlişki ağı 22

Bir düğüme dokunun: önizleme kartı açılır. Çizgi kalınlığı, iki maddenin birlikte geçtiği konu sayısını gösterir.

Yer ve zaman haritası 57

Bu maddeyle aynı konularda geçen yerler. Zaman çubuğunu kaydırın: o yıla kadar anlatılan olayların yerleri haritada belirir.

İki madde arası yol

Başka bir madde seçin: XIV. Louis ile o madde arasındaki en kısa bağlantı zinciri, her adımı birleştiren konuyla gösterilir.

Geçtiği konular 10