Kısa hayat çizelgesi
- Doğdu — Berat
- Celâlî isyanları: Şah Velî'den Kuyucu Murad Paşa'ya Anadolu'nun 'büyük kaçgun' çağı
- Sultan İbrahim (1615–1648): kafesten tahta, Girit Savaşı ve trajik bir son
- Girit Savaşı (1645–1669): Osmanlı ile Venedik arasındaki yirmi dört yıllık mücadele
- IV. Mehmed (Avcı Mehmed, 1642–1693): altı yaşında tahta çıkan padişahın kırk yıllık saltanatı
- Kösem Sultan (y. 1589–1651): iki padişahın annesi, bir padişahın büyükannesi ve naibe
- Çınar Vakası (1656): bozuk akçe, At Meydanı'ndaki ağaç ve bir isyanın anatomisi
- Köprülü Mehmed Paşa (y. 1575–1661): seksenlik sadrazamın beş yılda kurduğu düzen
- Köprülüzade Fazıl Ahmed Paşa (1635–1676): medreseden sadarete, Uyvar'dan Kandiye'ye
- Vasvar Antlaşması (10 Ağustos 1664): yenilen tarafın kazandığı barış
- Kandiye Kuşatması (1648–1669): yirmi bir yıl süren kuşatma ve Girit'in son kalesi
- Merzifonlu Kara Mustafa Paşa (1634/35–1683): Çehrin'den Viyana'ya bir sadrazamın yükselişi ve düşüşü
- Slankamen Muharebesi (19 Ağustos 1691): Fazıl Mustafa Paşa'nın son savaşı
- Öldü — Edirne
Hakkında
Köprülü Mehmed Paşa (1575, Roşnik - 31 Ekim 1661, Edirne), IV. Mehmed'in saltanatı döneminde 1656 ile 1661 yılları arasında sadrazamlık yapan Arnavut asıllı Osmanlı devlet adamı ve askerdir. Göreve gelmeden önce devlet idaresine kendi belirlediği şartların kabul edilmesiyle tanınan ve bu yönüyle Osmanlı tarihinde bir ilki oluşturan sadrazamdır. Kendi adıyla anılan ve ailesinden gelen sadrazamların görev yaptığı Köprülüler Devri'nin kurucusudur.
Göreve geldiği dönemde Osmanlı İmparatorluğu, Girit Savaşı nedeniyle Venedik Cumhuriyeti'nin Çanakkale Boğazı'nda kurduğu deniz ablukası altındaydı. İçeride ise hazine açıkları, Anadolu'da süregelen Celâlî isyanları ve merkez ordusundaki disiplinsizlikler yaşanmaktaydı. Köprülü Mehmed Paşa, yönetimde tam yetki elde ettikten sonra ordu içindeki muhalif grupları tasfiye etti ve eyaletlerdeki ayaklanmaları bastırarak merkezi otoriteyi yeniden sağladı.
Askeri alanda Çanakkale Boğazı'ndaki Venedik ablukasını kaldırarak Limni ve Bozcaada'yı geri aldı, ardından Erdel bölgesindeki isyanı bastırarak Yanova ve Várad kalelerini Osmanlı topraklarına kattı. Beş yıllık sadaretinin ardından 1661 yılında Edirne'de öldü ve cenazesi kendi yaptırdığı külliyedeki türbesine defnedildi. Ölümünden sonra vasiyeti doğrultusunda yerine oğlu Köprülü Fâzıl Ahmed Paşa sadrazam oldu.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Kaynaklar
- Vikipedi: Köprülü Mehmed Paşa CC BY-SA 4.0
- Wikidata Q728324 CC0
- Wikipedia (EN): Köprülü Mehmed Pasha CC BY-SA 4.0