Hakkında
Mirza Fetali Ahundov (Azerbaycanca: Mirzə Fətəli Axundov, میرزا فتحعلی آخوندزاده / Mirzə Fətəli Axundzadə), modern Azerbaycan edebiyatının kurucusu ve Azerbaycan'ın ilk ateist aydını olan yazar ve filozof.
1850-1855 yılları arasında yazdığı altı komedi, İslam dünyasında dram türünün ilk örnekleridir. 1857'de tamamladığı Aldanmış Kevakib (Kandırılmış Yıldızlar) adlı uzun hikâyesi ise birçok araştırmacı tarafından Azerbaycan edebiyatının ilk romanı kabul edilir. Eserlerinde kadın haklarından genel insan haklarına kadar birçok temayı işlemiştir. Azerbaycan dram tiyatrosuna yaptığı büyük katkılarından dolayı halk arasında "Azerbaycanlı Moliere’i" olarak bilinir.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Kısa hayat çizelgesi
Aynı yıllarda dünya 1812–1878
Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.
- 1812 0 yaşındaBükreş Antlaşması (1812): Prut sınırı, Besarabya'nın Rusya'ya bırakılması ve Sırplara afSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1814 2 yaşındaFiliki Eterya (1814–1821): Odesa'da kurulan gizli cemiyet ve Eflak-Boğdan'daki başarısız harekâtYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1819 7 yaşındaAntoine Ignace Melling ve 'Voyage pittoresque' (1819): Hatice Sultan'ın mimarının Boğaziçi albümüŞehirler ve Mimari
- 1821 9 yaşındaKavala İmareti: Mehmed Ali Paşa'nın doğduğu şehre bıraktığı külliye ve bugünkü otelŞehirler ve Mimari
- 1822 10 yaşındaKaşıkçı Elması çöplükte mi bulundu? Üç kaşık efsanesi, Pigot iddiası ve belgelerin sessizliğiYanlış Bilinenler
- 1826 14 yaşındaSelanik'teki Beyaz Kule: Kanlı Kule'den şehrin simgesine bir Osmanlı tahkimatının dönüşümüŞehirler ve Mimari
- 1827 15 yaşındaHammer-Purgstall: Osmanlı tarihini on ciltte yazan Avusturyalı şarkiyatçı (1827)Belgeler ve Fermanlar
- 1828 16 yaşındaDonizetti Paşa ve Mızıka-i Hümayun: Osmanlı sarayında Batı müziğinin kurucusuKültür, Sanat ve Bilim
- 1829 17 yaşındaEdirne Antlaşması (1829): 1828–1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonu ve Yunan özerkliğiSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1830 18 yaşındaKahire'de Mehmed Ali Paşa Camii: Kale'deki İstanbul usulü cami ve Paris'e giden dikilitaşın saatiŞehirler ve Mimari
- 1831 19 yaşındaTakvîm-i Vekâyi (1831): Osmanlı Devleti'nin ilk resmî gazetesiKültür, Sanat ve Bilim
- 1832 20 yaşındaKonya Muharebesi (1832): İbrahim Paşa'nın zaferi ve sadrazamın esir düşmesiSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1833 21 yaşındaHünkâr İskelesi Antlaşması (1833): Osmanlı-Rus ittifakı ve Boğazlar'a dair gizli maddeSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1834 22 yaşındaRedif Askerî Teşkilatı (1834): Osmanlı'nın yedek ordusu, taşradan cepheye uzanan yüz yıllık kurumOrdu ve Donanma
- 1837 25 yaşındaJohn Frederick Lewis ve Illustrations of Constantinople (1837): İstanbul'dan Kahire'yeŞehirler ve Mimari
- 1838 26 yaşındaThomas Allom'un İstanbul gravürleri (1838): Londra'da basılan romantik bir şehir albümüŞehirler ve Mimari
- 1839 27 yaşındaAvarız vergileri: olağanüstü savaş katkısından yıllık vergiye, avarız haneleri ve avarız vakıflarıEkonomi ve Maliye
- 1840 28 yaşındaKaime (1840): Osmanlı'nın ilk kâğıt parası, faizli tahvilden enflasyona uzanan hikâyeEkonomi ve Maliye
- 1841 29 yaşındaLondra Boğazlar Sözleşmesi (1841): Boğazların ilk uluslararası rejimi ve Montrö'ye uzanan yolSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1842 30 yaşındaPolonezköy (Adampol): İstanbul'un ormanındaki Leh köyünün kuruluşu ve sürgün hafızasıToplum ve Günlük Hayat
- 1843 31 yaşında1843 ordu düzenlemesi: Nizamiye, redif ve beş ordu sistemiOrdu ve Donanma
- 1845 33 yaşındaAusten Henry Layard ve Nimrud kazıları: Osmanlı Musul'undan British Museum'a Asur kabartmalarıBelgeler ve Fermanlar
- 1846 34 yaşındaHammamîzâde İsmail Dede Efendi: Mevlevi âyinleri, saray musikisi ve Mekke yolunda bir ölümKültür, Sanat ve Bilim
- 1847 35 yaşındaSalname: 1847'de başlayan Osmanlı devlet yıllıkları, vilayet salnameleri ve tarihçiye sunduklarıBelgeler ve Fermanlar
- 1849 37 yaşında1849 Macar ve Leh mültecileri: Kossuth'u iade etmeyen Osmanlı ve Kütahya'daki sürgünYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1851 39 yaşındaŞirket-i Hayriye: ilk anonim şirket, Cevdet Paşa'nın nizamnamesi, numaralı vapurlar ve SuhuletYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1853 41 yaşındaSadık Paşa (Michał Czajkowski) ve Osmanlı Kazak Alayı: Kırım Savaşı'nda bir Leh yazarın komutasıOrdu ve Donanma
- 1854 42 yaşındaFlorence Nightingale ve Selimiye Kışlası: Üsküdar'da doğan modern hemşirelikKültür, Sanat ve Bilim
- 1855 43 yaşındaAdam Mickiewicz İstanbul'da: Polonya'nın milli şairinin Kırım Savaşı'ndaki son yolculuğuYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1856 44 yaşındaParis Antlaşması (30 Mart 1856): Kırım Savaşı'nın sonu ve Osmanlı'nın Avrupa ailesine kabulüSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1857 45 yaşında1857 fermanı ve köle ticareti yasağı: Esir Pazarı'nın kapanışı, Hicaz istisnası ve İngiliz baskısıToplum ve Günlük Hayat
- 1858 46 yaşındaAmedeo Preziosi'nin Stamboul albümü (1858): Maltalı ressamın İstanbul sokaklarıŞehirler ve Mimari
- 1859 47 yaşındaKuleli Vakası (1859): Tanzimat'a karşı ilk örgütlü darbe girişimi ve padişahın affıYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1860 48 yaşındaTercüman-ı Ahval (1860): Agâh Efendi, Şinasi ve Türk özel gazeteciliğinin doğuşuKültür, Sanat ve Bilim
- 1861 49 yaşındaCebel-i Lübnan Mutasarrıflığı (1861): 1860 çatışmasından özel statülü bir yönetimeDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1863 51 yaşındaRobert Kolej (1863-1938): Rumelihisarı'ndaki Amerikan okulu ve Cumhuriyet'in laik okul düzeniTarih Notları
- 1864 52 yaşındaSancakbeyi: sancağın askerî ve idari amiri, şehzade sancakları ve livadan mutasarrıflığa geçişDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1865 53 yaşındaBeylerbeyi Sarayı: Abdülaziz'in Boğaz yazlığı, imparatorların konağı, Abdülhamid'in son durağıŞehirler ve Mimari
- 1867 55 yaşındaAbdülaziz'in Avrupa seyahati (1867): Paris Sergisi, Londra, Viyana ve bir padişahın ilkleriPadişahlar
- 1868 56 yaşındaMekteb-i Sultanî'den Galatasaray Lisesi'ne (1868-1927): Tanzimat'ın Fransızca okulu ve CumhuriyetTarih Notları
- 1869 57 yaşındaSüveyş Kanalı'nın açılışı (17 Kasım 1869): Osmanlı Mısır'ında dünya ticaretini değiştiren yolEkonomi ve Maliye
- 1870 58 yaşındaBulgar Eksarhlığı: 1870 fermanı, Rum Patrikhanesi ile kopuş ve Haliç kıyısındaki Demir KiliseToplum ve Günlük Hayat
- 1873 61 yaşındaKaşgar'daki Yakub Bey ve Osmanlı: Doğu Türkistan'a giden toplar, subaylar ve İngiliz-Rus raporlarıDevlet Teşkilatı ve Hukuk
- 1875 63 yaşındaTünel (1875): Karaköy ile Beyoğlu arasındaki 573 metrelik yeraltı füniküleriŞehirler ve Mimari
- 1876 64 yaşında"Türkiye'nin ilk anayasası 1921 Teşkilât-ı Esasiye'dir" doğru mu? 1876 Kanun-i Esasi'nin ömrüYanlış Bilinenler
- 1877 65 yaşındaGazi Osman Paşa (1832–1900): Tokat'tan Plevne'ye, esaretten seraskerliğe bir askerOrdu ve Donanma
- 1878 66 yaşındaBergama Sunağı Berlin'e nasıl gitti? Carl Humann'ın kazısı ve Osmanlı izinleri (1878)Belgeler ve Fermanlar
Kaynaklar
- Vikipedi: Mirza Fetali Ahundov CC BY-SA 4.0