Sovyetler Birliği

Sovyetler Birliği, resmî adıyla Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği, kısa adlarıyla SSCB veya Sovyetler, 1922'den 1991'deki dağılışına kadar Avrasya'nın büyük bir bölümünü kapsayan kıtalararası bir ülkeydi. Var olduğu süre boyunca on bir zaman dilimine yayılan ve sınırlarını on dört ülkeyle paylaşan bir ülke, ayrıca yüzölçümü bakımından en büyük ülke ve en kalabalık üçüncü ülkeydi. Rus İmparatorluğu'nun halefi ve çok çeşitli ulusları bünyesinde barındıran bir devlet olan Sovyetler Birliği, en büyüğü ve en kalabalığı Rusya SFSC olan ulusal cumhuriyetlerin federal bir birliği olarak örgütlenmişti. Hükûmeti ve ekonomisi oldukça merkezîydi ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi (SBKP) tarafından yönetilen tek partili bir devlet olarak dünyadaki öncü komünist devletti. Aynı zamanda, varlığının büyük bölümünde bir süper güç durumundaydı. Başkenti ve en büyük şehri Moskova'ydı.

Avrupa'nın doğu kesimiyle, Asya'nın kuzey kesimi boyunca yayılan SSCB, II. Dünya Savaşı'ndan sonra 22.403.000 km²'lik yüz ölçümüyle dünyanın en büyük ülkesi konumundaydı. Nüfus bakımından da 293.047.571 (Haziran 1991) kişiyle, dünyada 3. sırada yer alıyordu. Aynı zamanda dünyanın başlıca siyasi ve askerî güçlerinden biri olan Sovyetler Birliği'nin batısında Norveç, Finlandiya, Baltık Denizi, Polonya, Çekoslovakya, Macaristan ve Romanya, güneyinde Karadeniz, Türkiye, İran, Afganistan, Çin, Moğolistan ve Kuzey Kore yer alıyordu. Kuzey ve doğu sınırlarını ise Arktik Okyanusu ve Büyük Okyanus çiziyordu. Birliğin başkenti Moskova, para birimi ise Sovyet rublesiydi.

1917 Ekim Devrimi ile iktidara gelen Vladimir Lenin önderliğindeki Bolşevikler tarafından 1922 yılında kurulan SSCB, Soğuk Savaş sürecinde Amerika Birleşik Devletleri'nin karşısında önemli bir güç konumunda idi. 1980'li yıllarda dünya genelinde sanayi üretim hacminin %16,5'lik kısmını yaparak 2. sırada, millî gelir açısından da dünya genelinde %3,4'lük payla 7. sırada yer alıyordu. 1985 yılında iktidara gelen Mihail Gorbaçov'un başlattığı Glasnost ve Perestroyka denilen ve 6 yıl süren reformların ardından 1991'in sonunda Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği resmen dağıldı. Birliğin dağılmasıyla bağımsızlığını ilan eden 15 cumhuriyetten 12'si bir araya gelerek Bağımsız Devletler Topluluğu'nu oluşturdu.