İçeriğe geç
Giriş yap
Şahsiyet1592 – 1644

Kemankeş Kara Mustafa Paşa

Kemankeş Kara Mustafa Paşa (1592–1644), 72. Osmanlı sadrazamı.

Hakkında

Kemankeş Kara Mustafa Paşa (ö. Ocak 1644, İstanbul), IV.

Arnavut asıllı olup Elbasanlı veya Avlonyalıydı. Devşirme olarak İstanbul'a getirildi. Önce kul kethüdalığından azledildi ise de 1634'te Sekbanbaşı yapıldı.

Abaza Mehmet Paşa, affedildikten sonra padişaha intisab ettiği sırada Kara Mustafa Ağa'nın ehliyeti hakkında bazı sözler söylendiğini bilen IV. Murat ocakta temizlik yapmak istediğinde, Revan Seferi'ne başlarken Nisan 1635'te Mustafa Ağa'yı Yeniçeri Ağası olarak tayin etmiş ve onun vasıtasıyla Yeniçeri Ocağında istediği gibi temizliğin yapılmasını sağlamıştır.

Revan seferinden dönüşten sonra 17 Ekim 1635'te Kara Mustafa Ağa, Deli Hüseyin Paşa'nın yerine kaptan-ı derya görevine getirilmiştir.

Sadrazam Bayram Paşa'nın Urfa civarında vefat etmesi ile sadaret makamı boşalmıştır ve bu göreve en uygun kişinin Kemankeş Kara Mustafa olduğu bilinmektedir. Bununla beraber Silahdar Mustafa Paşa ile Ruznameci İbrahim Efendi IV. Murad üzerinde etkili olarak sadrazamlık görevinin Tayyar Mehmet Paşa'ya verilmesine neden olmuşlardır. Aralık 1638'de Tayyar Paşa'nın Bağdat kuşatması sırasında şehit olması üzerine Kemankeş Kara Mustafa Paşa vezir-i âzam yapılmıştır. Bağdat kalesinin düşmesi Kemankeş Kara Mustafa Paşa'nın sadareti zamanında olmuştur.

Kara Mustafa Paşa, IV. Murad hükümdarlığındaki sadaret döneminde Silahdar Mustafa Paşa ile Deli Hüseyin Paşa'nın rekabeti ile karşılaşmıştır. Bu iki rakip Kara Mustafa Paşa'nın azledilerek ya Yemen valiliğine veya kadılık görevine getirilmesi için padişahı etkilemeye çalışmışlar ama başarılı olamamışlardır. Murad'ın ölümünden sonra Sultan İbrahim dönemi başlangıcında da Kemankeş Kara Mustafa Paşa sadrazamlık görevine devam etmiştir.

Kısa hayat çizelgesi

Çocukluk ve öğrenim1592 · 1 olay
  1. Doğum
    Doğdu
Olgunluk yılları1635–1644 · 5 olay
  1. 42 yıl sonra
    1635Savaş43 yaşında
    1635 baharında İstanbul'dan yola çıkarak Kafkasya cephesine yöneldi

    Ordu Erzurum ve Kars üzerinden ilerleyip Revan kalesini kuşattı. Kale, ağır topçu ateşinin ardından Ağustos 1635'te teslim oldu. Padişah buradan güneye inerek Tebriz'e girdi ve şehri yıktırdı.

    Konuyu aç
  2. 4 yıl sonra
    25 Aralık 1638Savaş46 yaşında
    Padişah bizzat ordunun başında İstanbul'dan Irak'a kadar yürüdü, şehri 15 Kasım 1638'de kuşattı ve kırk günlük bir mücadelenin ardından 25 Aralık 1638'de ele geçirdi

    Bu zafer, birkaç ay sonra imzalanacak Kasr-ı Şirin Antlaşması'nın yolunu açtı ve Bağdat, I. Dünya Savaşı'na kadar Osmanlı şehri olarak kaldı. Bağdat'ı Osmanlı topraklarına ilk katan, 1534'teki Irakeyn Seferi'yle Kanuni Sultan Süleyman'dı.

    Konuyu açO gün dünyada
  3. 7 gün sonra
    1639Siyaset47 yaşında
    17 Mayıs 1639'da Osmanlı ile Safevi Devleti arasında Kasr-ı Şirin yakınlarında bir antlaşma imzalandı

    Antlaşmaya göre Bağdat ve Irak Osmanlı'da kaldı; Revan ve Doğu Kafkasya'nın büyük kısmı ise Safevilere bırakıldı. Zagros Dağları, iki devlet arasındaki sınırın ana hattı olarak belirlendi.

    Konuyu aç
  4. 4 ay sonra
    17 Mayıs 1639Savaş47 yaşında
    Kasr-ı Şirin Antlaşması, İranlıların deyişiyle Zuhab Antlaşması, 17 Mayıs 1639'da Osmanlı Devleti ile Safevî Devleti arasında imzalanan ve 1623'ten beri süren savaşı bitiren barıştır

    Antlaşma, iki devlet arasında Kafkasya'dan Basra Körfezi'ne uzanan sınırı belirledi. Bu sınır sonraki yüzyıllarda birçok kez savaşlara sahne olsa da her yeni barış, büyük ölçüde Kasr-ı Şirin'in çizdiği hatta geri döndü.

    Konuyu açO gün dünyada
  5. Ölüm52 yaşında
    Hayatını kaybetti
Ölümünden sonra: anma ve etki1 olay
  1. 1648Siyaset
    Ahmed Paşa, 1647-1648 yıllarında sadrazamlık yaptı ve padişahın sınırsız harcamalarını karşılamak için halktan ağır vergiler topladı

    1648 ağustosunda İstanbul'da patlayan büyük ayaklanmada öldürüldü ve cesedi öfkeli kalabalık tarafından parçalandı. Bu korkunç ölüm, ona Farsçada bin parça anlamına gelen Hezarpare lakabını kazandırdı.

    Konuyu aç

Yalnız tarihi kayıtlı olaylar; satırlar ilgili forum konularından derlenir. Tarihe dokunarak kronolojide o günü açabilirsiniz.

Aynı yıllarda dünya 1592–1644

Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.

  1. 1593 1 yaşındaSafiye Sultan ile I. Elizabeth'in mektupları (1593–1599): İki kadın, bir saray arabasıBelgeler ve Fermanlar
  2. 1595 3 yaşındaIII. Mehmed (1566–1603): kardeş katli, Eğri seferi ve Safiye Sultan'ın gölgesinde dokuz yılPadişahlar
  3. Cesur Mihai ve Kalugareni (1595): Romanya'nın ulusal kahramanı ile Koca Sinan Paşa'nın Eflak seferiSavaşlar ve Antlaşmalar
  4. 1596 4 yaşındaHaçova Meydan Muharebesi (24–26 Ekim 1596): Eğri'den sonra Mezőkeresztes ovasında üç günSavaşlar ve Antlaşmalar
  5. Eğri minaresi: Macaristan'ın kuzeyindeki en kuzey Osmanlı minaresi ve Eğri kuşatmalarının izleriŞehirler ve Mimari
  6. 1599 7 yaşındaMarsilya Ticaret Odası arşivi: Levant ticaretinin Fransız hafızası ve Osmanlı iskeleleriEkonomi ve Maliye
  7. Thomas Dallam'ın orgu: I. Elizabeth'in III. Mehmed'e mekanik hediyesi ve bir ustanın günlüğüKültür, Sanat ve Bilim
  8. 1600 8 yaşındaCelâlî isyanları: Şah Velî'den Kuyucu Murad Paşa'ya Anadolu'nun 'büyük kaçgun' çağıDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  9. Ankara tiftiği ve sof: Leiden dokumacıları, İzmir'deki Hollandalılar ve Güney Afrika'ya giden keçiEkonomi ve Maliye
  10. 1601 9 yaşındaKanije 1600–1601: kalenin alınışı ve Tiryaki Hasan Paşa'nın efsaneleşen savunmasıSavaşlar ve Antlaşmalar
  11. 1602 10 yaşındaOxford'daki Bodleian Kütüphanesi'nin Türkçe yazmalarıBelgeler ve Fermanlar
  12. 1603 11 yaşındaI. Ahmed (1590–1617): on dört yaşında taht, ekberiyet usulü ve Sultanahmet CamiiPadişahlar
  13. 1606 14 yaşındaKuyucu Murad Paşa (1522?–1611): Haçova'dan Zitvatorok'a, Celâlî harekâtından Cülek'eDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  14. Zitvatorok Antlaşması (11 Kasım 1606): Uzun Savaş'ın sonu ve 'Roma Çasarı' unvanıSavaşlar ve Antlaşmalar
  15. 1607 15 yaşındaKalenderoğlu isyanı 1607–1608: Celali çağının son büyük ayaklanması ve Kuyucu Murad PaşaDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  16. 1609 17 yaşındaSultanahmet Camii (1609–1617): Sedefkâr Mehmed Ağa'nın altı minareli külliyesiŞehirler ve Mimari
  17. Cebelü: tımarlı sipahinin yanında sefere giden zırhlı atlıOrdu ve Donanma
  18. 1610 18 yaşındaGeorge Sandys'in yolculuğu (1610–1611): Londra'da basılan haritalı bir Osmanlı anlatısıKültür, Sanat ve Bilim
  19. 1611 19 yaşındaEvliya Çelebi (1611–y. 1684): Seyahatnâme'nin on cildinde bir imparatorluğun portresiKültür, Sanat ve Bilim
  20. 1612 20 yaşındaVatikan Apostolik Arşivi (1612): Cem Sultan, kutsal ittifaklar ve papalık belgelerinde OsmanlıBelgeler ve Fermanlar
  21. 1612 Hollanda ahidnamesi ve Cornelis Haga: Bağımsızlığı henüz tanınmayan bir devleti tanıyan belgeBelgeler ve Fermanlar
  22. 1615 23 yaşındaPrizren'deki Sinan Paşa Camii: Şadırvan Meydanı'na bakan kubbe ve Kosova'nın Osmanlı siluetiŞehirler ve Mimari
  23. 1617 25 yaşındaI. Mustafa (1591?–1639): kardeşten kardeşe ilk cülus ve iki kısa saltanatPadişahlar
  24. 1618 26 yaşındaII. Osman (Genç Osman, 1604–1622): Hotin seferi, hac niyeti ve Yedikule'de biten saltanatPadişahlar
  25. 1621 29 yaşındaFondaco dei Turchi: Venedik'te Osmanlı tüccarlarına ayrılan Büyük Kanal sarayı (1621–1838)Ekonomi ve Maliye
  26. Hotin Seferi (1621): II. Osman'ın Lehistan seferi, Dinyester kıyısındaki tabya ve yarım kalan zaferSavaşlar ve Antlaşmalar
  27. 1622 30 yaşındaAbaza Mehmed Paşa isyanı (1622–1628): Genç Osman'ın intikamı adına Anadolu'yu sarsan beylerbeyiDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
  28. 1623 31 yaşındaIV. Murad (1612–1640): naiplikten mutlak iktidara, yasaklar, Revan ve BağdatPadişahlar
  29. 1631 39 yaşındaKoçi Bey Risalesi (1631): IV. Murad'a sunulan ıslah raporu ve 'Türk Montesquieu'su'Kültür, Sanat ve Bilim
  30. 1632 40 yaşındaHezârfen Ahmed Çelebi: Galata'dan Üsküdar'a uçuş gerçekten oldu mu? İddianın izini sürdükYanlış Bilinenler
  31. 1633 41 yaşındaLagari Hasan Çelebi 'ilk roket insanı' mı? Tek kaynak Evliya Çelebi ve bir şenlik anlatısıYanlış Bilinenler
  32. Tütün yasağı: Osmanlı'da tütünün gelişi, IV. Murad'ın sert yasağı ve vergilendirilen keyifToplum ve Günlük Hayat
  33. 1635 43 yaşındaNef'î: kasidenin sultanı ve Sihâm-ı Kazâ'nın bedeliKültür, Sanat ve Bilim
  34. 1637 45 yaşında'Lale Hollanda'nın çiçeğidir' ve 'Osmanlı laleyi Hollanda'dan aldı': İki yanlışın arasındaki gerçekYanlış Bilinenler
  35. 1640 48 yaşındaPeçuylu İbrahim Efendi: Macar kroniklerini okuyan, kahveyi ve tütünü kaydeden Osmanlı tarihçisiKültür, Sanat ve Bilim
  36. Loncalar ve narh: Osmanlı esnafı, ihtisab kanunnameleri ve 1640 narh defteriEkonomi ve Maliye
  37. 1641 49 yaşındaPeçevî İbrahim Efendi ve Tarih-i Peçevî: Macar kroniklerini okuyan Osmanlı tarihçisiDuraklama ve Gerileme (1600–1800)

Okuma yolu

Bu maddeyi ve en çok birlikte anıldığı maddeleri en yoğun işleyen 5 konu, olay sırasına göre. Okuduklarınız yalnız bu tarayıcıda işaretlenir.

  1. Osmanlı-Safevî Savaşı (1623–1639): Bağdat'ın kaybından Revan ve Tebriz seferlerine 1635
  2. Bağdat Seferi (1638): IV. Murad'ın kırk günlük kuşatması ve Irak'ın yeniden Osmanlı'ya geçişi 25 Aralık 1638
  3. Kemankeş Kara Mustafa Paşa: Kasr-ı Şirin'i imzalayan, hazineyi toparlayan sadrazam 1639
  4. Kasr-ı Şirin Antlaşması (17 Mayıs 1639): Bugünkü Türkiye–İran sınırının atası 17 Mayıs 1639
  5. Sultan İbrahim (1615–1648): kafesten tahta, Girit Savaşı ve trajik bir son 9 Şubat 1640

Belge ve görsel kasası 18

Bu maddenin geçtiği konulardaki görseller, önce belgeler (6). Büyütmek için dokunun; her görsel kaynağıyla birlikte geldiği konuya bağlıdır.

Değişiklik geçmişi

  1. 01.11.2026 02:30Değişen alanlar: Metin
  2. 01.11.2026 02:08Değişen alanlar: Metin
  3. 31.10.2026 21:47İzleme başladığında kayıtlı sürüm (maddenin son güncellenmesi)

Alanlardaki her değişiklik, madde açıldığında tarihiyle kaydedilir.

Düzeltme bildir

İlişki ağı 22

Bir düğüme dokunun: önizleme kartı açılır. Çizgi kalınlığı, iki maddenin birlikte geçtiği konu sayısını gösterir.

Yer ve zaman haritası 41

Bu maddeyle aynı konularda geçen yerler. Zaman çubuğunu kaydırın: o yıla kadar anlatılan olayların yerleri haritada belirir.

İki madde arası yol

Başka bir madde seçin: Kemankeş Kara Mustafa Paşa ile o madde arasındaki en kısa bağlantı zinciri, her adımı birleştiren konuyla gösterilir.

Geçtiği konular 6