Safî

Sam Mirza veya bilinen hanedan adıyla Şah Safî, Safevîler'in altıncı şahıdır. Dedesi Büyük Abbas'ın ölümünden sonra tahta geçti ve 1629'dan 1642'ye kadar hüküm sürdü. Münzevi ve pasif bir karaktere sahip olan Safî, dedesinin geride bıraktığı iktidar boşluğunu dolduramadı. Devlet görevlileri onun otoritesini zayıflattı ve ülke genelinde sürekli isyanlar çıktı. Osmanlı İmparatorluğu ile devam eden savaş, Büyük Abbas'ın hükümdarlığı sırasında başlangıçta başarı ile başladı, ancak Safevîler'in yenilgisiyle sonuçlandı ve Kasr-ı Şirin Antlaşması ile Mezopotamya'daki fetihlerinin çoğunu Osmanlılara verdi.

Safî, otoritesini tesis etmek için Safevî prenseslerinin oğullarını ve Büyük Abbas'ın kör olan ve bu nedenle yönetmeye ehil olmayan oğulları da dâhil olmak üzere tahtına talip olabilecek herkesi tasfiye etti. Bu tasfiye süreci, aynı zamanda ülkenin önde gelen figürlerinin ölümüne de sahne oldu. Safî'nin zalimliğine dair bir örnek, 20 Şubat 1632 gecesi yaşanan ve “Kanlı Me’bas” olarak bilinen olayda, haremin kırk kadınını öldürmesiydi. Kan dökme eylemlerinin sonuncusu ise sadrazamı Mirza Talib Han'ın öldürülmesi oldu. Onun yerine bir gulâm olan ve daha çok Saru Taki adıyla bilinen Mirza Muhammed Taki Han getirildi.

Safî, 12 Mayıs 1642'de aşırı içkiden öldü ve ardında miras aldığından daha küçük bir ülke bıraktı. Karizmadan yoksun, zayıf fikirli bir adam olarak nitelendirilen Safî, daha sonra Safevi İmparatorluğu'nun çöküş döneminde başına bela olacak pek çok sorun ortaya çıkardı; bunlardan biri de veliaht prensi yönetime hazırlamamaktı. Safevî bürokrasisindeki Kızılbaş etkisini dışladı ve bunun yerine saltanatının son on yılında cariyeler, hadımlar ve gulâmlardan oluşan bir koalisyonun iktidarı ele geçirmesine izin verdi.