Kısa hayat çizelgesi
- Doğdu — Herat
- III. Murad (1546–1595): Sokullu'nun gölgesinden Safevî ve Habsburg savaşlarına uzanan saltanat
- Osmanlı-Safevî Savaşı (1578–1590): Çıldır'dan Tebriz'e on iki yıllık mücadele ve Ferhad Paşa Barışı
- I. Ahmed (1590–1617): on dört yaşında taht, ekberiyet usulü ve Sultanahmet Camii
- Osmanlı-Safevî Savaşı (1623–1639): Bağdat'ın kaybından Revan ve Tebriz seferlerine
- Bağdat Seferi (1638): IV. Murad'ın kırk günlük kuşatması ve Irak'ın yeniden Osmanlı'ya geçişi
- Kasr-ı Şirin Antlaşması (17 Mayıs 1639): Bugünkü Türkiye–İran sınırının atası
- Öldü — Behşehr
Hakkında
I. Abbas veya Büyük Abbas (d. 27 Ocak 1571, Herat - ö. 19 Ocak 1629, Kaşan), Safevi Hanedanlığının beşinci hükümdarıdır.
Şah Muhammed Hüdabende'nin üçüncü oğludur. 3 Ekim 1587 tarihinde Türkmen şeflerinin desteklediği bir askerî darbe ile 17 yaşında tahta geçip 1629 yılına kadar 42 yıl hükümdar olarak kalmıştır. Hükümdar olduğu tarih Safevi Devleti açısından zorlu bir dönemdir. İçeride Türkmen aşiretleri arasındaki kanlı çatışmalar, doğuda Özbek akınları, batıda ise Osmanlı İmparatorluğu'nun baskısı altındaydı. Bu durumun kaçınılmaz sonucu olarak ülke ekonomik olarak da çözülmektedir. Tarımsal ve endüstüriyel üretim düşerken ticaret de çökmüştür.
Tahta geçtiğinde ilk fırsatta, 1590 yılında büyük toprak kayıplarını sineye çekerek Osmanlı İmparatorluğu'yla 12 yıldır süren 1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı'nı Ferhat Paşa Antlaşması ile sona erdirerek batı sınırlarını güvene almış, ardından iç isyanları bastırarak doğuda Horasan topraklarına sık sık akınlar düzenleyen Özbek saldırılarını durdurmuş, askeri - siyasi, toplumsal ve ekonomik bir dizi programı uygulamaya koymuştur. Tüm bu düzenlemelerle Safevi İmparatorluğu adeta yeniden kurulmuştur. Hükümdarlık döneminin ortalarında, başlarda Osmanlı'nın elinden aldığı geniş toprakları tekrar geri aldığı gibi, başka fetihlerle Safevi İmparatorluğu'nu en geniş sınırlarına ulaştırmış bulunuyordu.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Kaynaklar
- Vikipedi: I. Abbas CC BY-SA 4.0
- Wikidata Q171349 CC0
- Wikipedia (EN): Abbas the Great CC BY-SA 4.0
