Hakkında
Kaptan-ı derya, Osmanlı donanmasının başkomutanına verilen unvandır; kapudan paşa olarak da anılır. Kanuni Sultan Süleyman döneminde Barbaros Hayreddin Paşa'nın bu göreve getirilmesiyle makam güçlendi ve kaptan-ı deryalar Divan-ı Hümayun'a katılmaya başladı. Görevin merkezi Kasımpaşa'daki Tersane-i Amire idi.
Kaptan-ı derya aynı zamanda Cezayir-i Bahr-i Sefid denilen Ege adaları eyaletinin yöneticisiydi. Piyale Paşa, Kılıç Ali Paşa ve Cezayirli Gazi Hasan Paşa bu makamda bulunan ünlü denizcilerdendir. 1867'de Bahriye Nezareti'nin kurulmasıyla görev bu nezarete devredildi.
Zaman çizelgesi
- Gelibolu'nun alınması (1354): deprem, boşalan surlar ve Avrupa'daki ilk Osmanlı kenti
- Otranto Seferi (1480-1481): Gedik Ahmed Paşa'nın İtalya çıkarması
- Kemal Reis (1451-1511) ve Sapienza (Zonchio) Deniz Savaşı
- Kanuni Sultan Süleyman (1520–1566): kırk altı yıllık saltanat
- Preveze Deniz Muharebesi (28 Eylül 1538): Barbaros ve Andrea Doria
- Nis kuşatması (1543): Barbaros ile Fransız donanmasının ortak seferi ve Toulon kışlası
- Barbaros Hayreddin Paşa: Cezayir'den kaptan-ı deryalığa uzanan hayat
- Trablusgarp'ın Fethi (1551): Sinan Paşa, Turgut Reis ve Saint Jean şövalyelerinin kentten çıkışı
- Seydi Ali Reis ve Hint Donanması (1554): Basra'dan Gucerat'a, oradan karayoluyla İstanbul'a
- Cerbe Deniz Muharebesi (1560): Piyâle Paşa'nın zaferi ve Cerbe Kalesi'nin kuşatılması
- Sokullu Mehmed Paşa (1505–1579): Üç padişaha sadrazamlık eden Bosnalı devlet adamı
- II. Selim (1566–1574): Sefere çıkmayan ilk padişah, Sokullu dönemi ve Kıbrıs'ın fethi
