İçeriğe geç
Giriş yap
Şemseddin Sâmi
Görsel: Unknown authorUnknown author · Public domain · Wikimedia Commons
Şahsiyet1850 – 1904Yanlış bilinenlerde · 1 konu

Şemseddin Sâmi

Şemseddin Sami, Arnavut asıllı Osmanlı yazarı, ansiklopedist ve sözlükçüdür. Çok yönlü bir Osmanlı aydınıdır.

Hakkında

Şemseddin Sami, Arnavut asıllı Osmanlı yazarı, ansiklopedist ve sözlükçüdür.

Çok yönlü bir Osmanlı aydınıdır. İlk Türkçe roman olan Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat'ın, ilk Türkçe ansiklopedi olan Kâmûsü'l-A'lâm'ın ve modern anlamdaki ilk geniş kapsamlı Türkçe sözlük olan Kâmûs-ı Türkî'nin yazarıdır. Ayrıca Kâmûs-ı Fransevî adlı Fransızca ve Kâmûs-ı Arabî adlı Arapça sözlükleri kaleme almıştır. Yaptığı çalışmalarla devrinde Türkolojinin temellerini atmıştır. İsmi Osmanlı devrinde basılmış bazı sözlüklerde Latin harfleri ile Fraschery şeklinde yazılmıştır.

Aslen Arnavut olan Şemsettin Sami, ağabeyi Fraşirili Abdül Bey ile birlikte, Latin ve Yunan harflerini kullanan ilk Arnavut alfabesini geliştirmiş ve Arnavutça bir gramer kitabı yazmıştır. Kardeşi Naim Fraşıri, Arnavut millî şiirinin kurucusu olarak kabul edilir. Şemsettin Sami ve Arnavut sorunlarıyla yakından ilgilendiği halde, Osmanlı devletinin modernleşerek güçlenmesini savunmuş, bunun için imparatorluğun ortak dili olan Türkçenin önemini vurgulamıştır. Oğullarından Ali Sami Yen, Galatasaray Spor Kulübü' nün kurucusudur.

Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

Kısa hayat çizelgesi

  1. Doğdu
  2. Osmanlı'da 'Etrâk-ı bî-idrâk' söylemi mi hâkimdi? Kafiyeli bir sözün sınırları ve Kanun-ı Esasi
  3. Şemseddin Sami: Kamus-ı Türkî, ilk Türkçe roman denemesi ve Arnavutluk'un da andığı bir sözlükçü
  4. Ali Sami Yen: Galatasaray'ın kurucusu, millî takımın ilk maçındaki teknik adam ve olimpiyat başkanı
  5. Öldü

Aynı yıllarda dünya 1850–1904

Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.

  1. 1851 1 yaşındaŞirket-i Hayriye: ilk anonim şirket, Cevdet Paşa'nın nizamnamesi, numaralı vapurlar ve SuhuletYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  2. 1853 3 yaşındaWashington Anıtı'ndaki Osmanlı taşı (1853): Abdülmecid'in Amerika'ya gönderdiği dostluk yazıtıBelgeler ve Fermanlar
  3. 1854 4 yaşındaFlorence Nightingale ve Selimiye Kışlası: Üsküdar'da doğan modern hemşirelikKültür, Sanat ve Bilim
  4. 1855 5 yaşındaAdam Mickiewicz İstanbul'da: Polonya'nın milli şairinin Kırım Savaşı'ndaki son yolculuğuYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  5. 1856 6 yaşındaParis Antlaşması (30 Mart 1856): Kırım Savaşı'nın sonu ve Osmanlı'nın Avrupa ailesine kabulüSavaşlar ve Antlaşmalar
  6. 1857 7 yaşında1857 fermanı ve köle ticareti yasağı: Esir Pazarı'nın kapanışı, Hicaz istisnası ve İngiliz baskısıToplum ve Günlük Hayat
  7. 1858 8 yaşındaAbdullah Biraderler: Beyazıt'taki stüdyodan 'Sultanın fotoğrafçıları'na, Mark Twain'den Kahire'yeKültür, Sanat ve Bilim
  8. 1859 9 yaşındaKuleli Vakası (1859): Tanzimat'a karşı ilk örgütlü darbe girişimi ve padişahın affıYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  9. 1860 10 yaşındaTercüman-ı Ahval (1860): Agâh Efendi, Şinasi ve Türk özel gazeteciliğinin doğuşuKültür, Sanat ve Bilim
  10. 1861 11 yaşındaSultan Abdülaziz (1861–1876): Zırhlı donanma, Avrupa seyahati ve trajik bir sonPadişahlar
  11. 1863 13 yaşındaRobert Kolej (1863-1938): Rumelihisarı'ndaki Amerikan okulu ve Cumhuriyet'in laik okul düzeniTarih Notları
  12. 1864 14 yaşındaSancakbeyi: sancağın askerî ve idari amiri, şehzade sancakları ve livadan mutasarrıflığa geçişDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  13. 1865 15 yaşındaBeylerbeyi Sarayı: Abdülaziz'in Boğaz yazlığı, imparatorların konağı, Abdülhamid'in son durağıŞehirler ve Mimari
  14. 1867 17 yaşındaAbdülaziz'in Avrupa seyahati (1867): Paris Sergisi, Londra, Viyana ve bir padişahın ilkleriPadişahlar
  15. 1868 18 yaşındaMekteb-i Sultanî'den Galatasaray Lisesi'ne (1868-1927): Tanzimat'ın Fransızca okulu ve CumhuriyetTarih Notları
  16. 1869 19 yaşındaMecelle (1869–1876): Ahmed Cevdet Paşa ve İslam hukukunun ilk resmî kanunlaştırılmasıDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  17. 1870 20 yaşındaBulgar Eksarhlığı: 1870 fermanı, Rum Patrikhanesi ile kopuş ve Haliç kıyısındaki Demir KiliseToplum ve Günlük Hayat
  18. 1871 21 yaşındaÇırağan Sarayı (1863–1910): Abdülaziz'in sarayı, V. Murad'ın sürgünü, Ali Suavi ve büyük yangınŞehirler ve Mimari
  19. 1873 23 yaşındaKaşgar'daki Yakub Bey ve Osmanlı: Doğu Türkistan'a giden toplar, subaylar ve İngiliz-Rus raporlarıDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  20. 1875 25 yaşındaTünel (1875): Karaköy ile Beyoğlu arasındaki 573 metrelik yeraltı füniküleriŞehirler ve Mimari
  21. 1876 26 yaşında"Türkiye'nin ilk anayasası 1921 Teşkilât-ı Esasiye'dir" doğru mu? 1876 Kanun-i Esasi'nin ömrüYanlış Bilinenler
  22. 1877 27 yaşındaGazi Osman Paşa (1832–1900): Tokat'tan Plevne'ye, esaretten seraskerliğe bir askerOrdu ve Donanma
  23. 1878 28 yaşındaBergama Sunağı Berlin'e nasıl gitti? Carl Humann'ın kazısı ve Osmanlı izinleri (1878)Belgeler ve Fermanlar
  24. 1881 31 yaşındaSelanik'te doğan çocuk: Atatürk'ün doğduğu ev ve mahallesiHayatı
  25. 1882 32 yaşındaOsman Hamdi Bey ve Sanayi-i Nefise: Paris, Sayda kazısı ve Kaplumbağa TerbiyecisiKültür, Sanat ve Bilim
  26. 1883 33 yaşındaReji: tütün tekeli, kolcular ve kaçakçılar, Cibali fabrikası ve 1925'te Tekel'e geçişEkonomi ve Maliye
  27. 1885 35 yaşındaMakbule Atadan (1885-1956): Selanik'ten Camlı Köşk'e, Atatürk'ün hayatta kalan tek kardeşiHayatı
  28. 1886 36 yaşındaAnkara Atatürk Lisesi: Taş Mektep'ten Ankara Sultanisi'ne, 30 Aralık 1919 ziyareti, Kayseri'ye nakilTarih Notları
  29. 1888 38 yaşındaAhmet Emin Yalman (1888-1972): hocanın oğlu, Vatan'ın kapanışı ve Tan'la dönüşTarih Notları
  30. 1889 39 yaşındaİttihat ve Terakki Cemiyeti (1889–1918): Askerî Tıbbiye'deki gizli örgütten iktidar partisineYenilik ve Dağılma (1800–1922)
  31. 1890 40 yaşındaMehmet Fuat Köprülü: Darülfünun'da 23 yaşında müderris, Atatürk'ün isteğiyle Türkiyat EnstitüsüHayatı
  32. 1891 41 yaşındaMüze-i Hümayun: Aya İrini'den Osman Hamdi Bey'in Sayda lahitlerine İstanbul Arkeoloji MüzesiKültür, Sanat ve Bilim
  33. 1893 43 yaşında"Kemal" adını ona kim verdi? Üç ayrı anlatımHayatı
  34. 1894 44 yaşında10 Temmuz 1894 İstanbul depremi: çöken Kapalıçarşı, Marmara'da dalga ve Eginitis'in raporuToplum ve Günlük Hayat
  35. 1896 46 yaşındaAli Fethi Okyar: Manastır'dan arkadaş, Minber'in ortağı, Malta sürgünü, iki kez başbakanHayatı
  36. 1897 47 yaşındaMehmet Emin Yurdakul (1869-1944): "Cenge Giderken"den Büyük Millet Meclisi'ne, "Türk Şairi"Tarih Notları
  37. 1899 49 yaşındaAli Fuat Cebesoy: Harbiye'deki sınıf arkadaşı, Moskova Antlaşması'nın imzacısıHayatı
  38. 1900 50 yaşındaNuri Conker: Atatürk'e "Kemal" ve "sen" diye hitap eden arkadaş, Conkbayırı'ndan gelen soyadıHayatı
  39. 1901 51 yaşındaAlman Çeşmesi (1898–1901): II. Wilhelm'in ziyaretinin Sultanahmet Meydanı'ndaki hatırasıŞehirler ve Mimari
  40. 1902 52 yaşındaMülazımdan Müşire: Mustafa Kemal'in rütbeleri ve Bey, Paşa, Gazi unvanları tarih sırasıylaTarih Notları
  41. 1903 53 yaşındaMşetta cephesi: II. Abdülhamid'in Kaiser II. Wilhelm'e hediyesi ve Berlin'deki Emevî sarayı (1903)Belgeler ve Fermanlar

Kaynaklar

Bağlı maddeler 1

Yanlış bilinenler 1

Bu madde, forumun “Yanlış Bilinenler” bölümündeki şu düzeltme konularında geçiyor.

Okuma yolu

Bu maddeyi ve en çok birlikte anıldığı maddeleri en yoğun işleyen 5 konu, olay sırasına göre. Okuduklarınız yalnız bu tarayıcıda işaretlenir.

  1. Osmanlı'da 'Etrâk-ı bî-idrâk' söylemi mi hâkimdi? Kafiyeli bir sözün sınırları ve Kanun-ı Esasi 23 Aralık 1876
  2. Şemseddin Sami: Kamus-ı Türkî, ilk Türkçe roman denemesi ve Arnavutluk'un da andığı bir sözlükçü 1901
  3. Ali Sami Yen: Galatasaray'ın kurucusu, millî takımın ilk maçındaki teknik adam ve olimpiyat başkanı 26 Ekim 1923

İlişki ağı 22

Bir düğüme dokunun: önizleme kartı açılır. Çizgi kalınlığı, iki maddenin birlikte geçtiği konu sayısını gösterir.

Yer ve zaman haritası 14

Bu maddeyle aynı konularda geçen yerler. Zaman çubuğunu kaydırın: o yıla kadar anlatılan olayların yerleri haritada belirir.

İki madde arası yol

Başka bir madde seçin: Şemseddin Sâmi ile o madde arasındaki en kısa bağlantı zinciri, her adımı birleştiren konuyla gösterilir.

Geçtiği konular 3