İçeriğe geç
Giriş yap
Şahsiyet1889 – 1945

Mahmut Celalettin Üner

Mahmut Celalettin Üner, Türk asker. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk ve ikinci cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün başyaveri.

Hakkında

Mahmut Celalettin Üner (1889, Edirne - 19 Mart 1945, Samsun), Türk asker. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk ve ikinci cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün başyaveri.

1910 yılında Harp Okulu'ndan teğmen olarak mezun oldu. Çeşitli kıtalarda görev yaptı. Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Mudurnu ve Bolu İsyanları'nın bastırılmasında görev aldı. Savaştan sonra Kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası ile taltif edildi. 20 Temmuz 1929 tarihinde Cumhurbaşkanlığı yaverliğine atandı. 12 Ekim 1932 tarihinde Rüsuhi Savaşçı'nın yerine başyaverliğe atandı. Başyaver olarak görev yaparken 1938 yılında Mustafa Kemal Atatürk komaya girince ziyaretleri önlemek için Hasan Rıza Soyak, Salih Bozok, Ali Kılıç, İsmail Hakkı Tekçe ile beraber gece-gündüz nöbet tutmaya başladı.

10 Kasım 1938 tarihinde Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatından sonra 11 Kasım 1938 tarihinde cumhurbaşkanı seçilen İsmet İnönü'nün 1941 yılına kadar başyaverliğini yaptı. 1945 yılında emekli oldu.

Emekli olduktan sonra Samsun'a yerleşti ve bir buçuk ay sonra Ordu ziyaretinde apandisit patlaması sonucu 19 Mart 1945 tarihinde öldü. Kabri Ordu Çakal Çıkmaz Mezarlığında bulunmaktadır.

Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

Kısa hayat çizelgesi

  1. Doğdu — Edirne
  2. Öldü — Samsun

Aynı yıllarda dünya 1889–1945

Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.

  1. 1890 1 yaşındaMehmet Fuat Köprülü: Darülfünun'da 23 yaşında müderris, Atatürk'ün isteğiyle Türkiyat EnstitüsüHayatı
  2. 1893 4 yaşında"Kemal" adını ona kim verdi? Üç ayrı anlatımHayatı
  3. 1894 5 yaşındaSelanik Askerî Rüştiyesi (1894-1896): Mithat Paşa Caddesi'ndeki okul, matematik dersi ve dördüncülükHayatı
  4. 1896 7 yaşındaAli Fethi Okyar: Manastır'dan arkadaş, Minber'in ortağı, Malta sürgünü, iki kez başbakanHayatı
  5. 1899 10 yaşındaAli Fuat Cebesoy: Harbiye'deki sınıf arkadaşı, Moskova Antlaşması'nın imzacısıHayatı
  6. 1900 11 yaşındaNuri Conker: Atatürk'e "Kemal" ve "sen" diye hitap eden arkadaş, Conkbayırı'ndan gelen soyadıHayatı
  7. 1902 13 yaşındaMülazımdan Müşire: Mustafa Kemal'in rütbeleri ve Bey, Paşa, Gazi unvanları tarih sırasıylaTarih Notları
  8. 1903 14 yaşındaMşetta cephesi: II. Abdülhamid'in Kaiser II. Wilhelm'e hediyesi ve Berlin'deki Emevî sarayı (1903)Belgeler ve Fermanlar
  9. 1905 16 yaşındaŞam yılları ve Vatan ve Hürriyet Cemiyeti (1905-1907)Hayatı
  10. 1908 19 yaşındaTakımın Muharebe Talimi Atatürk'ün kendi kitabı mı? Litzmann çevirisi, Cumalı OrdugâhıYanlış Bilinenler
  11. 1909 20 yaşında1909 Hareket Ordusu: Kolağası Mustafa Kemal'in verdiği ad, yazdığı beyanname ve ordu-siyaset ayrımıHayatı
  12. 1910 21 yaşındaKolağası Mustafa Kemal Fransa'da: 1910 Picardie manevraları, uçaklar ve Foch'un yemeğiHayatı
  13. 1911 22 yaşındaAyn Zara Muharebesi (4 Aralık 1911): Trablus'un güneyindeki tahkimli vahanın kaybıSavaşlar
  14. 1912 23 yaşındaLüleburgaz-Pınarhisar Muharebesi (Ekim-Kasım 1912): Balkan Savaşı'nın en kanlı çarpışmasıSavaşlar
  15. 1913 24 yaşındaBizani ve Yanya'nın düşüşü (Mart 1913): Goltz'un tahkimatı, Esat Paşa'nın savunması ve Epir'in kaybıSavaşlar
  16. 1914 25 yaşında"Kapitülasyonları Lozan kaldırdı" mı, "1914'te zaten kaldırılmıştı" mı? 8 Eylül 1914 kararıYanlış Bilinenler
  17. 1915 26 yaşındaYanlış bilinen: "Seyit Onbaşı 276 kiloluk mermiyi kaldırıp Ocean'ı batırdı"Yanlış Bilinenler
  18. 1916 27 yaşındaYanlış bilinen: "Çanakkale'de 250 bin şehit verdik" — kayıp ile ölü arasındaki farkYanlış Bilinenler
  19. 1917 28 yaşındaYıldırım Orduları Grubu: Falkenhayn'ın kurduğu ordular grubu ve Mustafa Kemal'in komutanlığıSavaşlar
  20. 1918 29 yaşındaWilson Prensipleri Cemiyeti: iki ay yaşayan dernek, 9 maddelik muhtıraYanlış Bilinenler
  21. 1919 30 yaşındaRefet Bele: Bandırma'daki yolcu, Sivas'taki manda konuşması, İstanbul'u teslim alan paşaHayatı
  22. 1920 31 yaşındaSevr Antlaşması (10 Ağustos 1920): 433 madde, imzalanan ama uygulanamayan barışDış Politika ve Ekonomi
  23. 1921 32 yaşındaLondra Konferansı (Şubat-Mart 1921): Ankara'nın Avrupa masasına ilk oturuşuMilli Mücadele
  24. 1922 33 yaşındaRauf Orbay: Hamidiye Kahramanı, Mondros'un imzacısı, Amasya Genelgesi'nin ortağıHayatı
  25. 1923 34 yaşındaLozan Antlaşması: Beau-Rivage Palace, 24 Temmuz 1923Dış Politika ve Ekonomi
  26. 1924 35 yaşındaDemiryollarının millîleştirilmesi (1924–1937): 506 sayılı kanundan Rumeli hattının satın alınmasınaDevrimler
  27. 1925 36 yaşındaAnkara Etnografya Müzesi: Namazgâh Tepesi'ndeki Koyunoğlu binası ve Atatürk'ün geçici kabriTarih Notları
  28. 1926 37 yaşındaSarayburnu Anıtı ilk Atatürk heykeli mi? Bornova'daki büst, Abidin Bey'in telgrafıYanlış Bilinenler
  29. 1927 38 yaşında"17 Aralık 1927" tarihli tekke-zaviye konuşması Atatürk'e ait değilYanlış Bilinenler
  30. 1928 39 yaşında"Samsun'a üçüncü defadır geliyorum": Mantıka Palas'taki not defteri (16 Eylül 1928), Gazi MüzesiSözler ve Mektuplar
  31. 1929 40 yaşındaBriand-Kellogg Paktı ve Türkiye: 27 Ağustos 1928'de Paris'te imzalanan pakta 1929'da katılımDış Politika ve Ekonomi
  32. 1930 41 yaşındaKadınların siyasi hakları: 1930 belediye, 1933 muhtarlık, 1934 milletvekilliğiDevrimler
  33. 1931 42 yaşındaIrak Kralı I. Faysal Ankara'da (6-14 Temmuz 1931): Çankaya görüşmesi ve ticaret müzakereleriDış Politika ve Ekonomi
  34. 1932 43 yaşındaArapça ezanı Atatürk kanunla mı yasakladı? 1932 Diyanet genelgesi, 1941 ceza maddesiYanlış Bilinenler
  35. 1933 44 yaşında"Saldırganın tarifi antlaşması": 1 Kasım 1933 Meclis açış konuşmasında Yunanistan ile İçten AnlaşmaDış Politika ve Ekonomi
  36. 1934 45 yaşında"Atatürk Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi" doğru mu? Venizelos'un 1934 önerisiYanlış Bilinenler
  37. 1935 46 yaşındaYusuf Akçura (1876-1935): Simbirsk'ten Fizan sürgününe, "Üç Tarz-ı Siyâset"Hayatı
  38. 1936 47 yaşındaGüneş-Dil Teorisi'ni Atatürk mü uydurdu? Kvergić'in tezi, 1935 Ulus yazılarıYanlış Bilinenler
  39. 1937 48 yaşındaYanlış bilinen: "Sabiha Gökçen, dünyada savaş uçağı kullanan ilk kadındır" — Guinness kaydıYanlış Bilinenler
  40. 1938 49 yaşındaAbdülhalik Renda: Yanya'dan İzmir'in ilk Cumhuriyet valiliğine, on bir yıllık Meclis başkanlığıHayatı
  41. 1939 50 yaşındaHatay Türkiye'ye halk oylamasıyla mı katıldı? 1938 seçmen kaydı ve 29 Haziran 1939 kararıYanlış Bilinenler
  42. 1940 51 yaşındaYannis Metaksas (1871-1941): Anadolu seferine karşı çıkan general ve 28 Ekim 1940Dış Politika ve Ekonomi
  43. 1941 52 yaşındaİzmir Atatürk Müzesi: Kordon'daki halıcı konağından Naim Palas oteline, 1926'da Atatürk'e armağanSözler ve Mektuplar

Kaynaklar

Geçtiği konular 0

Henüz bu maddeyi anan bir konu yok.