Medine

Medine (Arapça: المدينة), resmî adıyla Medine-i Münevvere (Arapça: المدينة المنورة), bilinen adlarıyla el-Medînetü'n-Nebeviyye ya da Taybe (Arapça: يَثْرِب), İslam öncesi dönemde Yesrib (Arapça: يثرب) adıyla anılan, Suudi Arabistan'ın batısındaki Hicaz bölgesinde yer alan, Medine Bölgesi'nin başkenti ve idari merkezidir. İslam tarihinin en eski ve en önemli yerlerinden biridir. İslam'ın ikinci en kutsal şehri olan Medine'nin 2022 yılı itibarıyla nüfusu 1.477.023'tür ve bu da onu ülkenin en kalabalık dördüncü şehri yapmaktadır. Nüfusun yaklaşık %58,5'i Suudi vatandaşlarından, %41,5'i ise yabancılardan oluşmaktadır. Ülkenin batı kesimlerinde, Medine Bölgesi'nin merkezinde yer alan şehir, 589 km2 (227 mil2) bir alana yayılmaktadır; bunun 293 km2 (113 mil2) kentsel alanı oluştururken, geri kalanı Hicaz Dağları, boş vadiler, tarım alanları ve eski sönmüş yanardağlarla kaplıdır.

Medine, genellikle "İslam kültürü ve medeniyetinin beşiği" olarak kabul edilir. İslam geleneğinde üç kutsal şehirden biri olup Mekke'den sonra ikinci sırada yer alır; üçüncü kutsal şehir ise Kudüs'tür. Mescid-i Nebevî, 622 yılında Hicret'in birinci yılında Muhammed tarafından inşa edilmiş olup onun kabrini barındırması nedeniyle İslam'da özel bir öneme sahiptir. Dindar Müslümanlar, hac veya umre vesilesiyle, zorunlu olmamakla birlikte, Ziyaret olarak anılan uygulama kapsamında Peygamber'in kabrini ve Ravza'yı ziyaret etmektedir. Şehrin İslam'dan önceki adı Yesrib olup Kur'an'ın 33. suresi olan Ahzâb Suresi'nde bu adla anılır. Daha sonra Medînetü'n-Nebî adı kullanıldı, ardından el-Medînetü'n-Nebeviyye şeklinde anıldı ve zamanla sadeleşerek bugünkü Medine adına dönüştü. Suudi Arabistan'daki yol tabelalarında "Madinah" ve "al-Madinah al-Munawwarah" adları birlikte kullanılmaktadır.

Şehir, Muhammed'in Mekke'den hicreti olarak bilinen göçünden yaklaşık 1.500 yıl önce de yerleşim yeri olarak varlığını sürdürmekteydi. Hicret'in ardından Medine, Muhammed'in liderliğinde hızla genişleyen Müslüman hilafetinin merkezi hâline geldi ve siyasî ile dinî faaliyetlerin yürütüldüğü başlıca merkez olarak işlev gördü. Burada Muhammed'in ümmeti, Medineli Müslümanlar olan Ensar ile Mekke'den hicret eden Muhacirun'dan oluştu; bu topluluk daha sonra Sahabe olarak anıldı. Medine, Mescid-i Nebevî, Kuba Mescidi ve Mescid-i Kıbleteyn olmak üzere İslam tarihinde önemli yere sahip üç camiye ev sahipliği yapmaktadır; bunlardan Kuba Mescidi, İslam geleneğinde inşa edilen ilk mescit olarak kabul edilir. Kur'an ayetlerinin önemli bir bölümü, Mekke döneminde indirilen surelere kıyasla Medine döneminde vahyedildi.