İçeriğe geç
Giriş yap
Şahsiyet1389 – 1459Yanlış bilinenlerde · 1 konu

Akşemseddin

Akşemseddin (1389–1459), Türk alim ve tıp insanı.

Hakkında

Osmanlı Padişahı Fatih Sultan Mehmed'in hocası olarak bilinmektedir.

Şeyh Hamza, ailesiyle beraber Amasya'ya gelen küçük Şemsettin'i yetiştirmiştir. Ailesiyle birlikte Çorum Osmancık kazasının Sarpın Kavak köyüne yerleşmiştir. Babasının vefatından sonra Amasya ve Osmancık medreselerinde eğitimini tamamlayan Akşemseddin, Osmancık Medresesine müderris oldu. Tasavvufa olan ilgisinden dolayı, Akşemseddin önce İran'ı dolaştı ama umduğunu bulamadığı için yeniden Anadolu'ya dönmek zorunda kaldı. Orada Hacı Bayram Veli'ye müracaat et. Ankara'ya giden Akşemseddin, Hacı Bayram Veli'nin öğrencilerinin nefislerini kırmak, fakirlere yardım etmek ve yoksullara ikramda bulunmak için de olsa cer ve yardım kabul etmesi, çarşı pazarda devran yaptırması gibi hallerinden hoşlanmadığı için Ankara'dan ayrıldı ve başka bir mürşid aramak için Halep'e gitti. Halep'te bir gece rüyasında boynuna bir zincirin takılmış olduğunu, zincirin diğer ucu Hacı Bayram Veli'nin elinde ve kendisini Ankara'ya doğru çektiğini gördü. Bunun üzerine yeniden Ankara'ya döndü. Hacı Bayram Veli'nin yanında özel ilgi ve sıkı bir riyâzet ve mücâhadeye alınan Akşemseddin, kendisine gösterilen bu ihtimamı en iyi şekilde değerlendirdi. Kısa süre tasavvufun bütün yollarını ve inceliklerini öğrenen Aksemseddin, bu başarısından dolayı Hacı Bayram Veli'den icâzet aldı ve hilafet tacı giydirildi. Bunun sonrasında Hacı Bayram Veli'den aldığı izinle Ankara'dan ayrıldı ve Beypazarı'na yerleşti. Beypazarı'nda büyük bir şöhret bulan Akşemseddin, kısa bir süre sonra oradan da ayrılır ve İskilip'e yerleşir. İskilip'ten de yine aynı kesrete düşme sebebiyle ayrılır ve Bolu'nun Göynük ilçesine yerleşir.

Kısa hayat çizelgesi

Çocukluk ve öğrenim1389 · 1 olay
  1. Doğum
    Doğdu
Son yıllar1453–1459 · 3 olay
  1. 63 yıl sonra
    1453Savaş64 yaşında
    Asıl adı Muhammed Şemseddin bin Hamza olan bu âlim, mutasavvıf ve hekim, 1453 kuşatması sırasında genç padişaha manevi destek vermesi, Eyüp Sultan'ın kabrinin yerini belirlemesi ve Ayasofya'da kılınan ilk cuma namazındaki rolüyle tanınır

    Akşemseddin, aynı zamanda tıp alanında yazdığı eserlerle ve Bayramiyye tarikatının Şemsiyye kolunun kurucusu olarak da önemli bir yere sahiptir. Akşemseddin, 1389 ya da 1390 yılında Şam'da doğdu.

    Konuyu aç
  2. 5 yıl sonra
    1458Olay69 yaşında
    1458'de tamamlanan bu cami, İstanbul'un fethinden sonra yapılan ilk büyük camilerden biri oldu

    Caminin çevresinde zamanla medrese, imaret, hamam ve diğer yapılar da inşa edildi. Böylece Eyüp, bir külliyenin etrafında gelişen bir semt hâline geldi.

    Konuyu aç
  3. Ölüm70 yaşında
    Hayatını kaybetti
Ölümünden sonra: anma ve etki1 olay
  1. 1480Olay
    Fatih döneminde kadılık ve kazaskerlik gibi görevlerde bulundu; Fatih'in son yıllarından itibaren, 1480'li yıllarda İstanbul müftülüğü, yani şeyhülislamlık makamında görev yaptı

    Tefsir ve hadis alanındaki eserleriyle de tanınan Molla Gürânî, İstanbul'da adını taşıyan bir semtle bugün de anılmaktadır. Molla Gürânî, 1410 yılı civarında, bugünkü Irak'ın kuzeyindeki Şehrizor bölgesinde doğdu.

    Konuyu aç

Yalnız tarihi kayıtlı olaylar; satırlar ilgili forum konularından derlenir. Tarihe dokunarak kronolojide o günü açabilirsiniz.

Aynı yıllarda dünya 1389–1459

Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.

  1. 1389 0 yaşındaBirinci Kosova Muharebesi (15 Haziran 1389): zafer, bir hükümdarın ölümü ve uzun bir efsaneSavaşlar ve Antlaşmalar
  2. I. Bayezid (Yıldırım, h. 1389–1402): Tuna'dan Fırat'a hızlı yükseliş ve Ankara'da çöküşPadişahlar
  3. 1390 1 yaşındaAhmedî ve İskendernâme: Germiyan sarayından ilk manzum Osmanlı tarihineKuruluş Dönemi (1299–1453)
  4. 1393 4 yaşındaTırnova'nın alınması (17 Temmuz 1393): İkinci Bulgar Çarlığı'nın başkenti düşüyorKuruluş Dönemi (1299–1453)
  5. 1394 5 yaşındaAnadolu Hisarı (y. 1393–1394): Boğaz'ın en dar yerinde Yıldırım Bayezid'in kalesiŞehirler ve Mimari
  6. 1395 6 yaşındaDevşirme ve Enderun: Balkan köylerinden saray okuluna, sadrazamlığa giden yolDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  7. 1396 7 yaşındaNiğbolu Muharebesi (25 Eylül 1396): Orta Çağ'ın son büyük haçlı seferi Tuna kıyısında dağılıyorSavaşlar ve Antlaşmalar
  8. 1399 10 yaşındaBursa Ulu Camii (1396-1400): yirmi kubbeli caminin hikâyesiŞehirler ve Mimari
  9. 1402 13 yaşındaAnkara Savaşı (28 Temmuz 1402): Yıldırım Bayezid'in Timur'a yenilmesi ve devletin dağılmasıSavaşlar ve Antlaşmalar
  10. Fetret Devri (1402–1413): Yıldırım Bayezid'in oğulları arasında on bir yıllık taht kavgasıKuruluş Dönemi (1299–1453)
  11. 1409 20 yaşındaMevlid gelenekleri: Süleyman Çelebi'den mevlid kandilineKültür, Sanat ve Bilim
  12. 1413 24 yaşındaI. Mehmed (Çelebi, h. 1413–1421): Fetret'i bitiren ve devleti yeniden kuran hükümdarPadişahlar
  13. 1416 27 yaşındaŞeyh Bedreddin ayaklanması (1416): bir kazaskerin müritleri Ege'den Deliorman'a ayaklanıyorKuruluş Dönemi (1299–1453)
  14. 1419 30 yaşındaBursa Yeşil Camii ve Külliyesi (1412-1424): erken Osmanlı süslemesinin doruğuŞehirler ve Mimari
  15. 1421 32 yaşındaII. Murad (h. 1421–1444, 1446–1451): tahttan çekilen ve geri dönen sultanPadişahlar
  16. 1422 33 yaşındaİstanbul Kuşatması (1422): II. Murad Konstantinopolis surları önündeKuruluş Dönemi (1299–1453)
  17. 1424 35 yaşındaOsmanlı hanedanı Kayı boyundan mı? Şecerenin ilk kez ne zaman, kimin kaleminden çıktığıYanlış Bilinenler
  18. 1430 41 yaşındaSelanik'in alınması (29 Mart 1430): Venedik'le yedi yıllık savaşın sonuKuruluş Dönemi (1299–1453)
  19. 1431 42 yaşındaTımar sistemi: toprak, sipahi ve tahrir defterleri; Arvanid defterinden 1831'eDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  20. 1436 47 yaşındaParis'teki Türkçe yazmalar: BnF'nin Supplément turc koleksiyonuBelgeler ve Fermanlar
  21. 1439 50 yaşında"Gemileri karadan ilk Fatih yürüttü" mü? Galeas per montes, Umur Bey anlatısı ve 1453Yanlış Bilinenler
  22. 1443 54 yaşındaİzladi Derbendi Muharebesi (Aralık 1443): Hunyadi'nin kış seferi Balkan geçitlerinde duruyorSavaşlar ve Antlaşmalar
  23. 1444 55 yaşındaEdirne-Segedin Antlaşması (1444): on yıllık barış sözü ve kısa ömrüSavaşlar ve Antlaşmalar
  24. Varna Savaşı (10 Kasım 1444): son büyük haçlı seferi Karadeniz kıyısında sona eriyorSavaşlar ve Antlaşmalar
  25. 1447 58 yaşındaEdirne Üç Şerefeli Camii (1438-1447): klasik Osmanlı camisine giden yolŞehirler ve Mimari
  26. 1448 59 yaşındaİkinci Kosova Savaşı (17-20 Ekim 1448): Hunyadi'nin son büyük taarruzuSavaşlar ve Antlaşmalar
  27. 1450 61 yaşındaCebeci Ocağı: Osmanlı ordusunun silah ve zırh birliğiOrdu ve Donanma
  28. 1451 62 yaşındaII. Mehmed (Fatih Sultan Mehmed): İstanbul'u alan ve Kayser-i Rûm unvanını kullanan padişahPadişahlar
  29. 1452 63 yaşındaRumeli Hisarı (1452): Boğazkesen'in doksan günde yükselişiŞehirler ve Mimari
  30. 1453 64 yaşındaİstanbul'un Fethi (29 Mayıs 1453): elli üç günlük kuşatma ve Bizans'ın sonuKuruluş Dönemi (1299–1453)
  31. Bizans zaten bitmiş miydi? 1453 fethinin küçümsenmesiYanlış Bilinenler
  32. 1454 65 yaşındaMillet sistemi: patrikhaneler, hahambaşılık ve 19. yüzyılın millet nizamnameleriToplum ve Günlük Hayat
  33. Venedik balyosu: İstanbul'daki Venedik temsilcisi, gizli raporlar ve Venedik Devlet ArşiviBelgeler ve Fermanlar
  34. 1455 66 yaşındaŞer'iyye sicilleri: kadı mahkemesinin defterleri, Saraybosna'dan Kudüs'e dağılmış bir hafızaDevlet Teşkilatı ve Hukuk
  35. 1456 67 yaşındaBelgrad Kuşatması (Temmuz 1456): Fatih'in Tuna kıyısındaki yenilgisiSavaşlar ve Antlaşmalar
  36. 1458 69 yaşındaAtina'daki Fethiye Camii: Roma Agorası'nda Fatih'in adını taşıyan yapı ve iki yüzyıllık sessizlikŞehirler ve Mimari
  37. Dubrovnik (Raguza) ve Osmanlı: Haraçla korunan bir cumhuriyet ve Adriyatik'teki Osmanlıca arşivBelgeler ve Fermanlar
  38. 1459 70 yaşındaTopkapı Sarayı: Sarayburnu'ndaki Yeni Saray ve dört yüz yıllık devlet merkeziŞehirler ve Mimari

Yanlış bilinenler 1

Bu madde, forumun “Yanlış Bilinenler” bölümündeki şu düzeltme konularında geçiyor.

Okuma yolu

Bu maddeyi ve en çok birlikte anıldığı maddeleri en yoğun işleyen 5 konu, olay sırasına göre. Okuduklarınız yalnız bu tarayıcıda işaretlenir.

  1. Akşemseddin: İstanbul kuşatmasında Fatih'in yanındaki âlim ve hekim 1453
  2. Fatih'e mal edilen "Ya ben İstanbul'u alırım ya İstanbul beni" sözü 1453
  3. Eyüp: Ebû Eyyûb el-Ensârî türbesi, kılıç kuşanma ve İstanbul'un kutsal semti 1458
  4. Molla Gürânî: Fatih'in hocası ve İstanbul müftüsü 1480

Belge ve görsel kasası 9

Bu maddenin geçtiği konulardaki görseller. Büyütmek için dokunun; her görsel kaynağıyla birlikte geldiği konuya bağlıdır.

Değişiklik geçmişi

  1. 01.11.2026 02:30Değişen alanlar: Metin
  2. 01.11.2026 02:08Değişen alanlar: Metin
  3. 31.10.2026 21:47İzleme başladığında kayıtlı sürüm (maddenin son güncellenmesi)

Alanlardaki her değişiklik, madde açıldığında tarihiyle kaydedilir.

Düzeltme bildir

İlişki ağı 22

Bir düğüme dokunun: önizleme kartı açılır. Çizgi kalınlığı, iki maddenin birlikte geçtiği konu sayısını gösterir.

Yer ve zaman haritası 22

Bu maddeyle aynı konularda geçen yerler. Zaman çubuğunu kaydırın: o yıla kadar anlatılan olayların yerleri haritada belirir.

İki madde arası yol

Başka bir madde seçin: Akşemseddin ile o madde arasındaki en kısa bağlantı zinciri, her adımı birleştiren konuyla gösterilir.

Geçtiği konular 4