Akdeniz

Akdeniz (Latince: Mediterraneus), Avrupa, Asya ve Afrika arasında yer alan kıtalararası bir denizdir. Akdeniz Havzası ile çevrili olan deniz, büyük ölçüde kara ile kuşatılmıştır; doğusunda Batı Asya'daki Levant bölgesi, kuzeyinde Batı Asya'daki Anadolu ve Güney Avrupa, güneyinde ise Kuzey Afrika bulunmaktadır. Batıda, Avrupa'daki İber Yarımadası ile Afrika'daki Fas'ı yalnızca 14 km (9 mi) ayıran Cebelitarık Boğazı aracılığıyla Atlas Okyanusu'na bağlanır. Ayrıca kuzeydoğuda Türkiye'den geçen İstanbul Boğazı yoluyla Karadeniz'e, güneydoğuda ise Süveyş Kanalı aracılığıyla Kızıldeniz'e bağlantı sağlar.

Akdeniz, yaklaşık 2.500.000 km2 (970.000 mil2) yüzölçümüne sahip olup, dünya okyanus yüzeyinin yaklaşık %0,7'sini oluşturmaktadır. Ege Denizi, Adriyatik Denizi, Tiren Denizi ve Marmara Denizi dâhil olmak üzere on beş kenar denizi bünyesinde barındırır. Jeolojik kanıtlar, yaklaşık 5,9 milyon yıl önce Akdeniz'in Atlas Okyanusu ile bağlantısının kesildiğini ve yaklaşık 5,3 milyon yıl önce gerçekleşen Zankliyen Taşkını ile yeniden suyla dolduğunu göstermektedir. Akdeniz bölgesinin tarihi, birçok modern toplumun kökenini ve gelişimini anlamak açısından kritik öneme sahiptir ve zaman zaman “Batı medeniyetinin beşiği” olarak tanımlanır. Bölgede Mısır, Yunanistan ve Bereketli Hilal gibi dünyanın en erken ve en gelişmiş uygarlıklarından bazıları ortaya çıktı. Doğu Akdeniz'de yer alan Levant bölgesi, yaklaşık MÖ 12.000 yılına kadar uzanan dönemde kalıcı insan yerleşiminin görüldüğü ilk alanlardan biri oldu. Akdeniz, Antik Çağ boyunca tüccarlar, gezginler ve göçmenler için önemli bir ulaşım ve ticaret yolu oldu; farklı halklar arasında ticaret, kültürel etkileşim, kolonizasyon ve fetih süreçlerini kolaylaştırdı. Roma İmparatorluğu ise yüzyıllar boyunca deniz üzerinde deniz üstünlüğü kurdu ve Akdeniz kıyılarının tamamını kontrol eden tek devlet oldu.