Hakkında
Hüseyin Rıfkı Tamani (d. ~1750, - ö. 1817), Başhoca (rektör), mühendis, yazar.
19. yüzyılın başında, Osmanlı Devleti modern matematik çalışmalarının etkin isimlerdendir. Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn'un kurucu eğitim kadrosunda yer almış ve 1806-1816 yılları arasında başhocalık görevini üstlenmiştir. Çağdaş mekaniğin Osmanlı'ya geçmesi için çalışmış; tercüme ettiği ve yayınladığı eserlerle, modern Batı biliminin Türkiye'ye girişine öncülük etmiş bir bilim insanıdır. Özellikle matematik alanında yazdığı eserler hem Mühendishâne'de hem de Harb Okulu'nda ders kitabı okutulmuştur.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Kısa hayat çizelgesi
- Doğdu
- Mühendishâne-i Bahrî-i Hümâyûn (1773): Haliç tersanesinde açılan ilk mühendislik okulu
- Mühendishâne-i Berrî-i Hümâyûn (1795): Hasköy'deki kara mühendishanesi ve İTÜ'ye uzanan çizgi
- Öldü
Aynı yıllarda dünya 1750–1817
Bu hayat süresince yaşanan, forumda anlatılan başka olaylar.
- 1755 5 yaşındaNuruosmaniye Camii (1748–1755): İstanbul'un ilk büyük barok selatin camisiŞehirler ve Mimari
- 1756 6 yaşındaMacar Ulusal Arşivi: Budin'in 150 yılı, Macarca Osmanlı yazışmaları ve Macar TürkolojisiBelgeler ve Fermanlar
- 1757 7 yaşındaIII. Mustafa (1717–1774): Koca Ragıb Paşa, Laleli Camii ve 1768 Rus savaşının yüküPadişahlar
- 1761 11 yaşındaCarsten Niebuhr ve Danimarka Arabistan seferi (1761–1767): Osmanlı topraklarını ölçen tek sağ kalanKültür, Sanat ve Bilim
- 1763 13 yaşındaAhmed Resmî Efendi'nin Berlin elçiliği (1763–1764): Friedrich'in sarayında bir Osmanlı gözlemcisiBelgeler ve Fermanlar
- 1770 20 yaşındaBaron de Tott: Çanakkale tahkimatı, Sürat Topçuları ve bir Fransız subayın tartışmalı hatıratıOrdu ve Donanma
- Kartal Ovası Muharebesi (1770): Rumyantsev'in meydan savaşı ve Tuna'ya dönüşSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1774 24 yaşındaKüçük Kaynarca Antlaşması (1774): Kırım'ın bağımsızlığı, Karadeniz ve halifelik maddesiSavaşlar ve Antlaşmalar
- I. Abdülhamid (1725–1789): Kaynarca'nın yükü, Kırım'ın kaybı ve yenilenme denemeleriPadişahlar
- 1777 27 yaşındaABD'yi ilk tanıyan ülke Osmanlı mı? Fas'ın 1777 kararı ve Osmanlı-Amerikan ilişkileriYanlış Bilinenler
- 1783 33 yaşındaMozart'ın 'Türk Marşı' mehter marşı mı? Rondo alla Turca ve Viyana'nın 'Türk müziği' modasıYanlış Bilinenler
- Kırım'ın Rusya'ya katılması (1783): bağımsız hanlıktan ilhaka giden dokuz yılDuraklama ve Gerileme (1600–1800)
- 1784 34 yaşındaChoiseul-Gouffier'nin İstanbul elçiliği (1784–1792): mühendisler, haritalar ve Atina mermerleriYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1787 37 yaşındaAhmed Vâsıf Efendi'nin Madrid elçiliği (1787–1788): İspanya sarayında bir vakanüvisBelgeler ve Fermanlar
- Mouradgea d'Ohsson'un Tableau général'i (1787): bir tercüman Osmanlı'yı Avrupa'ya nasıl anlattı?Belgeler ve Fermanlar
- 1789 39 yaşındaIII. Selim (1761–1808): Nizam-ı Cedid'in padişahı, şair ve besteci bir hükümdarPadişahlar
- 1790 40 yaşındaOsmanlı-Prusya ittifakı (31 Ocak 1790): savaşa dönüşmeyen bir antlaşma ve Diez'in mirasıSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1791 41 yaşındaZiştovi Antlaşması (4 Ağustos 1791): Belgrad'ın geri dönüşü ve Habsburglarla son büyük barışSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1792 42 yaşındaEbubekir Râtib Efendi'nin Viyana sefaretnamesi (1791–1792): Habsburg devletini inceleyen büyük raporBelgeler ve Fermanlar
- Yaş Antlaşması (9 Ocak 1792): Kırım'ın kaybının tescili ve Dinyester sınırıSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1793 43 yaşındaYusuf Agâh Efendi: Londra'daki ilk daimi Osmanlı elçiliği (1793–1797) ve İngiliz arşivleriBelgeler ve Fermanlar
- Nizâm-ı Cedîd (1793–1807): III. Selim'in yeni ordusu, İrâd-ı Cedîd hazinesi ve sonuOrdu ve Donanma
- 1794 44 yaşındaCezayir'deki Keçiova Camii: Osmanlı Cezayir'inin camisi, Fransız katedrali ve 1962'deki dönüşŞehirler ve Mimari
- 1797 47 yaşındaMoralı Esseyyid Ali Efendi: Paris'teki ilk daimi Osmanlı elçisi ve Mısır işgali yılları (1797–1802)Yenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1798 48 yaşındaVidinli Pazvantoğlu Osman Paşa: Nizam-ı Cedid'e kafa tutan ayan ve 1798 Vidin kuşatmasıYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- Fransa'nın Mısır ve Suriye seferi (1798–1801): Napolyon, Osmanlı-İngiliz-Rus ittifakı ve çekilişSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1799 49 yaşındaAkka Kuşatması (1799): Cezzar Ahmed Paşa, Sidney Smith ve Napolyon'un durduğu kaleSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1800 50 yaşındaMustafa Reşid Paşa (1800–1858): Londra ve Paris elçisi, Tanzimat'ın mimarı ve altı kez sadrazamYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1801 51 yaşındaElgin fermanı tartışması: 'Ferman vardı' ile 'Hiç ferman yoktu' arasındaki belge gerçeğiYanlış Bilinenler
- 1804 54 yaşındaHalet Efendi'nin Paris elçiliği (1802–1806): Napolyon'un taç giyme töreninde bir OsmanlıYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- Birinci Sırp Ayaklanması (1804–1813): dayılara karşı başlayan hareketin özerklik mücadelesine dönüşüYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1805 55 yaşındaKavalalı Mehmed Ali Paşa (1769–1849): Mısır valiliğinden İstanbul'u tehdit eden güceYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1806 56 yaşında1806–1812 Osmanlı-Rus Savaşı: voyvodalar krizi, İngiliz donanması ve Besarabya'nın kaybıSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1807 57 yaşındaKabakçı Mustafa İsyanı (1807): Boğaz tabyalarından başlayan ayaklanma ve III. Selim'in düşüşüYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- 1808 58 yaşındaAlemdar Mustafa Paşa (1765–1808): Rusçuk ayanından sadrazamlığa, II. Mahmud'u tahta çıkaran paşaYenilik ve Dağılma (1800–1922)
- Sened-i İttifak (1808): merkez ile ayanlar arasında imzalanan belge ve 'Magna Carta' tartışmasıBelgeler ve Fermanlar
- 1812 62 yaşındaBükreş Antlaşması (1812): Prut sınırı, Besarabya'nın Rusya'ya bırakılması ve Sırplara afSavaşlar ve Antlaşmalar
- 1814 64 yaşındaFiliki Eterya (1814–1821): Odesa'da kurulan gizli cemiyet ve Eflak-Boğdan'daki başarısız harekâtYenilik ve Dağılma (1800–1922)
Kaynaklar
- Vikipedi: Hüseyin Rıfkı Tamani CC BY-SA 4.0
