Türk Kurtuluş Savaşı Doğu Cephesi

Doğu Cephesi, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında 1919-1921 yılları arasında Türk-Ermeni Savaşı dahil olmak üzere, Doğu Anadolu ve Güney Kafkasya'da gerçekleşen muharebelerden meydana gelen cephe.

Hakkında

Doğu Cephesi, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında 1919-1921 yılları arasında Türk-Ermeni Savaşı (24 Eylül-2 Aralık 1920) dahil olmak üzere, Doğu Anadolu ve Güney Kafkasya'da gerçekleşen muharebelerden meydana gelen cephe.

Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

Zaman çizelgesi

1881Zübeyde Hanım'ın hayatı: Langaza'dan İzmir'e
1881Kardeşleri: Fatma, Ahmet, Ömer, Naciye ve Makbule
10 Şubat 1902Mülazımdan Müşire: Mustafa Kemal'in rütbeleri ve Bey, Paşa, Gazi unvanları tarih sırasıyla
1908Takımın Muharebe Talimi Atatürk'ün kendi kitabı mı? Litzmann çevirisi, Cumalı Ordugâhı
3 Nisan 1915Mecidiye kruvazörünün Odessa önlerinde batışı (3 Nisan 1915): Rus mayınına çarpan Osmanlı kruvazörü
10 Temmuz 1915Malazgirt Muharebesi (10-26 Temmuz 1915): Oganovski'nin taarruzu, Abdülkerim Paşa'nın karşı hücumu
5 Şubat 1916Trabzon Harekâtı (Şubat-Nisan 1916): Rus donanmasının bombardımanları
8 Ağustos 1916Muş ve Bitlis (Ağustos 1916): Diyarbakır'da paşa olan albay, 16. Kolordu'nun taarruzu
2 Eylül 191615. Kolordu Galiçya'da (1916-1917): Osmanlı askerinin Avrupa'daki en uzak cephesi
18 Aralık 1917Erzincan Mütarekesi ve Brest-Litovsk (1917-1918): Kafkas Cephesi'nde silahların susması
21 Mayıs 1918Serdarabad Muharebesi (21-29 Mayıs 1918): Gümrü'den Erivan'a yürüyen 36. Tümen
24 Mayıs 1918Baş Abaran ve Karakilise muharebeleri (Mayıs 1918): Hamamlı'dan inen 9. Tümen

Kaynaklar

Vikipedi: Türk Kurtuluş Savaşı Doğu Cephesi CC BY-SA 4.0
Wikidata Q957586 CC0
Wikipedia (EN): Turkish invasion of Armenia CC BY-SA 4.0

Bağlı maddeler 8

Belge / AntlaşmaGümrü Antlaşması2 Aralık 1920
YerGümrü
ŞahsiyetKâzım Karabekir23 Temmuz 1882 – 26 Ocak 1948
YerErmenistan
YerGürcistan
YerKızıl Ordu
YerKars
YerArdahan

Geçtiği konular 29

Hayatı23 Eylül 1923Selahattin Adil Paşa (1882-1961): Çanakkale'den Sakarya'ya, oradan İstanbul'aKahramanlığını çocuklarına bile anlatmayan paşa Selahattin Adil Paşa'nın adı, Çanakkale'den Sakarya'ya ve İstanbul'un teslim alınmasına kadar Kurtuluş Savaşı'nın pek çok…
Milli Mücadele4 Eylül 1919Cemil Cahit Toydemir (1883-1956): Amasya'daki 5. Kafkas Tümeni'nden Sivas Kongresi'ne ve 1. Ordu'yaAmasya'da Mustafa Kemal'i karşılayan komutan Haziran 1919'da Mustafa Kemal Paşa Havza'dan Amasya'ya geçtiğinde, şehirdeki en önemli askerî güç 5. Kafkas Tümeni'ydi. Tüme…
Milli Mücadele23 Aralık 1919Sivas'tan Ankara'ya giderken Hacıbektaş (22-23 Aralık 1919): Heyet-i Temsiliye dergâhtaAralık 1919'da Mustafa Kemal Paşa ve Heyet-i Temsiliye Sivas'tan ayrılıp Ankara'ya doğru yola çıktı. Yol Kayseri'den, Mucur ve Kırşehir üzerinden geçiyordu. Heyet 22 Ara…
Milli Mücadele12 Kasım 1920Giresun Gönüllü Maiyet Müfrezesi: Topal Osman Ağa'nın Ankara'ya gelişi ve tartışmalı mirası12 Kasım 1920'de Giresun'dan gelen küçük bir silahlı grup Ankara'ya ulaştı. Başlarında, halk arasında Topal Osman ya da Osman Ağa diye bilinen Feridunzade Osman vardı. M…
Yanlış Bilinenler10 Temmuz 1923Yanlışı düzeltir"Dini ve namusu olanlar aç kalmaya mahkûmdur" sözü: Tek tanık Kâzım Karabekir ve metin farklarıSosyal medyada Atatürk'e atfedilen sözler arasında en çok tartışılanlardan biri "Dini ve namusu olanlar aç kalmaya mahkûmdurlar" cümlesidir. Söz kimi zaman Atatürk'ü ele…
Yanlış Bilinenler28 Ekim 1920Yanlışı düzeltirKurtuluş Savaşı yalnızca Yunanlara karşı mı yapıldı? Doğu, Güney, El-Cezire ve iç cephelerYaygın kanı Kurtuluş Savaşı denildiğinde akla ilk gelen sahneler İnönü, Sakarya ve Dumlupınar'dır. Bu yüzden savaşın yalnızca Yunan ordusuna karşı yapıldığı sıkça söylen…
Hayatı30 Ağustos 1926Kâzım Orbay: Enver Paşa'nın başyaveri, Afganistan askerî heyeti reisi ve 3. Genelkurmay BaşkanıKısa tanıtım Mehmet Kâzım Orbay, Türkçe Vikipedi'ye göre İzmir'de doğmuş, 3 Haziran 1964'te Ankara'da ölmüş bir Türk asker ve siyasetçidir; Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 3…
Savaşlar10 Temmuz 1915Malazgirt Muharebesi (10-26 Temmuz 1915): Oganovski'nin taarruzu, Abdülkerim Paşa'nın karşı hücumuAynı adı taşıyan ikinci bir zafer Malazgirt adı Türk tarihinde çoğunlukla 1071'deki meydan muharebesini çağrıştırır. Oysa aynı topraklarda, Birinci Dünya Savaşı'nın Kafk…
Milli Mücadele26 Ocak 1920Akbaş Cephaneliği Baskını (26-27 Ocak 1920): Fransız muhafızlı depodan Kuvâ-yi Milliye'yeMütarekenin ardından boşaltılan Boğaz Akbaş Cephaneliği Baskını, Mondros Mütarekesi'nin ardından İtilaf kuvvetlerinin denetimine geçen ve Eceabat yakınındaki bir koyda b…
Savaşlar3 Nisan 1915Mecidiye kruvazörünün Odessa önlerinde batışı (3 Nisan 1915): Rus mayınına çarpan Osmanlı kruvazörüAmerika'da yapılan bir Osmanlı kruvazörü Mecidiye, Osmanlı ve Türk donanmalarında yarım asra yakın hizmet vermiş bir korumalı kruvazördür. Birinci Dünya Savaşı'nın ilk b…
Savaşlar5 Şubat 1916Trabzon Harekâtı (Şubat-Nisan 1916): Rus donanmasının bombardımanlarıNeden bu konu? Trabzon, Birinci Dünya Savaşı'nda Rus ordusunun ele geçirdiği en büyük Karadeniz limanıydı. Şehir 1914'ten itibaren denizden defalarca bombalandı, Şubat-N…
Savaşlar24 Mayıs 1918Baş Abaran ve Karakilise muharebeleri (Mayıs 1918): Hamamlı'dan inen 9. TümenNeden bu konu? Mayıs 1918'de Gümrü'den doğuya ilerleyen Osmanlı birlikleri üç ayrı vadiden yürüdü. Ortadaki kol Serdarabad'da durdu; bu forumda ayrı bir konuda anlatılır…
Savaşlar21 Mayıs 1918Serdarabad Muharebesi (21-29 Mayıs 1918): Gümrü'den Erivan'a yürüyen 36. TümenNeden bu konu? 1918 baharında Osmanlı 3. Ordusu, Rusya'nın savaştan çekilmesiyle boşalan Kafkas Cephesi'nde hızla doğuya ilerledi; Kars ve Gümrü alındı. Bu ilerleyişin E…
Hayatı21 Temmuz 1922Cemal Paşa (1872-1922): Selanik'teki 3. Ordu kurmaylığından Suriye valiliğine, Kanal SeferiAhmed Cemal Paşa, "Üç Paşalar" olarak anılan İttihatçı yönetimin üçüncü ismidir. Mustafa Kemal ile yolları Selanik'teki 3. Ordu karargâhında kesişti; Birinci Dünya Savaş…
Dış Politika ve Ekonomi18 Aralık 1917Erzincan Mütarekesi ve Brest-Litovsk (1917-1918): Kafkas Cephesi'nde silahların susmasıBirinci Dünya Savaşı'nın Kafkas Cephesi, Rusya'daki devrimlerin ardından iki belgeyle kapandı: Aralık 1917'de Erzincan'da imzalanan mütareke ve 3 Mart 1918'de imzalanan …
Milli Mücadele10 Aralık 1920İnebolu ve İstiklâl Yolu: Mavnacıların taşıdığı cephane, 344 kilometrelik kağnı yolu, Şerife Bacıİstanbul'daki depolardan kaçırılan bir sandık cephanenin Sakarya'daki bir topa ulaşması için önce Karadeniz'i, sonra dağları aşması gerekiyordu. Bu yolun başı İnebolu'yd…
Milli Mücadele28 Ocak 1921Mustafa Suphi ve on dört arkadaşı (28/29 Ocak 1921): Giresunlu hukukçudan Bakü'deki TKP başkanlığınaKurtuluş Savaşı'nın en karanlık olaylarından biri, 1921 Ocak ayının son gecesinde Trabzon açıklarında yaşandı. Türkiye Komünist Partisi'nin ilk Merkez Komitesi Başkanı M…
Milli MücadeleAğustos 1920Sovyet altını ve silahları (1920-1922): Halil Kut'un 500 kiloluk sandıklarıKurtuluş Savaşı'nın parasını kim ödedi? Bu sorunun cevaplarından biri, 1920 yazında Kafkasya'dan Doğu Anadolu'ya altı sandıkla yola çıkan küçük bir kafilede yatar. Mosko…
Milli Mücadele26 Nisan 1920Meclis açıldıktan üç gün sonra Moskova'ya yazılan mektup (26 Nisan 1920)Türkiye Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920'de Ankara'da açıldı. Mustafa Kemal, Meclis'in açılışından yalnızca üç gün sonra, 26 Nisan 1920'de Sovyet Rusya'ya bir mektup y…
Savaşlar2 Eylül 191615. Kolordu Galiçya'da (1916-1917): Osmanlı askerinin Avrupa'daki en uzak cephesi15. Kolordu, Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'nda müttefiklerine destek olmak amacıyla Galiçya Cephesi'ne gönderdiği kolordudur. Yaklaşık 25.000 kişilik bu kuvve…
Hayatı8 Ağustos 1916Muş ve Bitlis (Ağustos 1916): Diyarbakır'da paşa olan albay, 16. Kolordu'nun taarruzuAğustos 1916'da Mustafa Kemal komutasındaki 16. Kolordu, Rusların o yılın mart ayında aldığı Muş ve Bitlis'i geri aldı. Bu, Birinci Dünya Savaşı'nın Kafkas Cephesi'nde O…
Hayatı1919Kâzım Karabekir ve Atatürk: "Ben ve kolordum emrinizdedir" sözünden İstiklal Mahkemesi'neAtatürk'ün hayatında Kâzım Karabekir kadar iki yönlü bir yer tutan az kişi vardır. 1919 yazında Mustafa Kemal'i tutuklama emrine rağmen onun yanında durdu; 1926'da ise A…
Yanlış Bilinenler1908Yanlışı düzeltirTakımın Muharebe Talimi Atatürk'ün kendi kitabı mı? Litzmann çevirisi, Cumalı OrdugâhıAtatürk'ün eserleri sayılırken Takımın Muharebe Talimi çoğu zaman Cumalı Ordugâhı, Taktik Tatbikat Gezisi ve Zabit ve Kumandan ile Hasbihal ile aynı listede, hepsi onun …
Tarih Notları10 Şubat 1902Mülazımdan Müşire: Mustafa Kemal'in rütbeleri ve Bey, Paşa, Gazi unvanları tarih sırasıylaMustafa Kemal'in askerlik hayatı yaklaşık çeyrek yüzyıl sürdü: Harbiye'den teğmen olarak çıktığı 1902'den mareşal rütbesiyle emekli olduğu 1927'ye kadar. Bu sürede Osman…
Milli Mücadele19 Aralık 1918Kuva-yi Milliye: Dörtyol'dan Birinci İnönü'ye milis dönemiKuva-yi Milliye (Ulusal Güçler), Birinci Dünya Savaşı'ndaki yenilginin ardından Mütareke döneminde ortaya çıkan milis gruplarına verilen addır. Kurtuluş Savaşı'nın ilk s…
Savaşlar20 Eylül 1920Doğu Cephesi 1920: Kars'tan Gümrü'ye ve TBMM'nin ilk antlaşmasıKurtuluş Savaşı denince akla önce Batı Cephesi gelir. Oysa TBMM'nin ilk askerî ve diplomatik sonucu doğuda alındı: 1920 sonbaharındaki harekât ve ardından imzalanan Gümr…
Dış Politika ve Ekonomi13 Ekim 1921Kars Antlaşması (13 Ekim 1921): Doğu sınırı nasıl kesinleşti?Kars Antlaşması, 13 Ekim 1921'de TBMM hükûmeti ile Güney Kafkasya'nın üç Sovyet cumhuriyeti (Gürcistan, Azerbaycan ve Ermenistan) arasında imzalandı. Antlaşma Türkiye'ni…
Hayatı1881Kardeşleri: Fatma, Ahmet, Ömer, Naciye ve MakbuleAli Rıza Efendi ile Zübeyde Hanım'ın altı çocuğundan yalnızca ikisi yetişkinliğe ulaştı. Fatma (1872-1875) Ahmet (1874-1883) Ömer (1875-1883) Mustafa (1881-1938) Makbule…
Hayatı1881Zübeyde Hanım'ın hayatı: Langaza'dan İzmir'eZübeyde Hanım 1857'de Selanik'in batısındaki Langaza'da, çiftçi bir ailede doğdu. 1871'de Ali Rıza Efendi ile evlendi, altı çocuk dünyaya getirdi ve dördünü küçük yaşta …