Hakkında
Divan-ı Hümayun, Osmanlı Devleti'nde devlet işlerinin görüşüldüğü, davaların karara bağlandığı en yüksek kuruldur. Fatih Sultan Mehmed dönemine kadar padişahın başkanlığında toplanırken sonra başkanlık sadrazama geçti. Kubbealtı denilen salonda toplanan divanın üyeleri vezirler, kazaskerler, defterdarlar ve nişancıydı.
Divanda siyasi, askerî ve mali konular görüşülür, halkın şikâyetleri dinlenirdi. XVII. yüzyıldan itibaren işlerin önemli kısmı sadrazamın konağına, Babıâli'ye kaydı ve divanın etkisi azaldı. II. Mahmud döneminde nezaretlerin kurulması ve Meclis-i Vükelâ'nın oluşmasıyla Divan-ı Hümayun işlevini yitirdi.
Zaman çizelgesi
- Tımar sistemi: toprak, sipahi ve tahrir defterleri; Arvanid defterinden 1831'e
- Divan-ı Hümayun: Kubbealtı'ndaki imparatorluk meclisi, üyeleri ve Bab-ı Ali'ye geçiş
- Nişancı: tuğrayı çeken kalem, kanunların bekçisi ve Celalzade Mustafa Çelebi'nin uzun nişancılığı
- Şeyhülislam: İstanbul müftüsünden ilmiye reisliğine, Ebussuud Efendi'nin fetvaları ve makamın sonu
- Hünername: Seyyid Lokman'ın metni, Nakkaş Osman'ın atölyesi ve Osmanlı sarayının resimli tarihi
- Telhis: sadrazamın padişaha sunduğu özet yazılar, Koca Sinan Paşa telhisleri ve hatt-ı hümayunlar
- Adaletname: halkı memur zulmüne karşı koruyan padişah fermanları ve kadı sicillerindeki izleri
- Ali Ufkî (Wojciech Bobowski): sarayda müzisyen, Leiden'de Kitab-ı Mukaddes çevirmeni bir Lehli
- Şeyh Galib: Hüsn ü Aşk'ın yazarı, Galata Mevlevihanesi şeyhi ve III. Selim'in dostu
- Berat: padişahın tuğralı izin belgesi, timar ve görev beratları, beratlı tüccarlar meselesi
- Mithat Paşa: Tuna valisi, anayasanın mimarı ve Taif'te biten bir hayat
- Rauf Yekta Bey: Türk musikisi biliminin kurucusu ve Yenikapı Mevlevihanesi'nin son baş neyzeni
