Giriş yapMÖ 671 yılının bir gecesi. Asur'un başkenti Ninova'da, saray astrologları gökyüzünü izliyor. Ay yavaş yavaş kararıyor. Bir tutulma. Ve bu tutulma, belirli bir ayda, belirli bir yönden başlıyor. Astrologlar kehanet kitaplarına bakıyor ve sonuç korkunç: Bu tutulma, kralın ölümünü haber veriyor. Ne…
Bir ilahi düşünün. Bir tanrıçayı övüyor, ona hayranlık dolu sözler söylüyor. Ama her dizesinde, bir mutfakta yapılan bir işi anlatıyor: Hamuru kürekle karıştıran sensin. Kokulu bitkilerle tatlandıran sensin. Fırında pişiren sensin. Islatılmış maltı sulayan sensin. Mayşeyi hasırların üzerine seren…
Bir ordu, Uruk'tan doğuya, Zagros dağlarına doğru yürüyor. Hedef, efsanevi Aratta kenti. Ordunun içinde sekiz kardeş var; en küçükleri Lugalbanda. Yolun yarısında Lugalbanda hastalanıyor. Elleri titriyor, ayakları tutmuyor. Kardeşleri onu taşıyamıyor. Bir karar veriyorlar: Onu bir mağaraya…
1950'lerde, Suriye kıyısındaki Ugarit'te, bugünkü Ras Şamra'da, kazı yapan Fransız arkeologlar bir grup kil tablet buldu. Tabletlerden birinin üzerinde, Hurrice yazılmış bir ilahi vardı. Ama ilahinin altında tuhaf işaretler sıralanıyordu: sayılar ve bazı Akkadca terimler. Uzun yıllar boyunca…
Hiç düşündünüz mü, Mezopotamya mitolojisinde neden bu kadar az yer tanrıçası var? Gök tanrısı An'ın adı her yerde. Gökten inen fırtınanın tanrısı Adad, gökteki güneşin tanrısı Şamaş, gökteki ayın tanrısı Sin. Ama yerin kendisi, ayağımızın bastığı toprak, çok az konuşuluyor. Ve konuşulduğunda bile,…
MÖ 8. yüzyılın sonu. Asur kralı II. Sargon yeni bir başkent inşa ettiriyor: Dur-Şarrukin, "Sargon'un kalesi". Sarayın duvarlarına yazıtlar kazınıyor. Bu yazıtlarda kralın tanrısı Aşur'un adı geçiyor. Ama bir şey tuhaf. Aşur'un adı alışılmış biçimiyle değil, iki çivi yazısı işaretiyle yazılmış:…
Ninova'da, Asur saraylarının odalarının zemininin altında, arkeologlar tuhaf bir şey buldu: küçük kil heykelcikler, tuğla kutuların içine gömülmüş. Kimse görmesin diye saklanmış. Bu heykelciklerin bazıları, çıplak, sakallı, uzun saçlı bir adamı gösteriyordu. Saçları her iki yanda üçer bukle halinde…
Bazı tanrılar destanlar boyu konuşur. Bazılarının ise tek bir satırı vardır. Ennugi ikinci gruptan. Gılgamış Destanı'nın on birinci tabletinde, Utnapiştim tufanı anlatmaya başlarken tanrıları tek tek sayıyor: Babaları Anu, danışmanları savaşçı Enlil, mabeyincileri Ninurta, kanal müfettişleri…
Gece yarısı. Bir tanrının evinin etrafında meşaleler yanıyor. Kapının önünde öfkeli bir kalabalık var: aletlerini yakmış, işi bırakmış tanrılar. İçeride efendileri uyuyor. Ve onu uyandırması gereken biri var. Vezir Nuska yatağın yanına geliyor: "Efendim, eviniz kuşatıldı. Savaş kapınıza dayandı."…
Bir sabah bir genç adam uyanıyor ve korkuyla ablasını çağırıyor. "Bir rüya gördüm," diyor. "Sazlar etrafımda yükseliyordu. Tek bir saz başını bana sallıyordu. İkiz sazlardan biri benden ayrıldı. Ormanın yüksek ağaçları üzerime kalktı. Kutsal ocağıma su döküldü. Kutsal yayık kazığım söküldü. Kutsal…
Akkad döneminden kalma bir silindir mühür düşünün. Mühür yumuşak kile yuvarlandığında küçük bir sahne ortaya çıkıyor: Tahtında oturan bir tanrı, omuzlarından su akıyor, suyun içinde balıklar yüzüyor. Bu Ea, yani Enki. Önünde ise tuhaf bir figür duruyor. Başının iki tarafında iki yüz var; biri öne,…
İki talip, bir kız. Biri çoban, öbürü çiftçi. Kız çiftçiyi seviyor. Ama kardeşi çobanı istiyor. Çoban ortaya çıkıyor ve sütünü, yağını, peynirini sayıyor. Çiftçi sakin kalıyor, kavgaya girmiyor. Sonunda çoban kızı alıyor ve çiftçi, düğüne buğday ve fasulye getireceğini söylüyor. Bu hikaye, Sümer…