Hakkında
Yeni Cami ya da Valide Sultan Camii, İstanbul'da 1597 yılında Sultan III. Murad'ın eşi Safiye Sultan'ın emriyle temeli atılan ve 1665'te zamanın padişahı IV. Mehmed'in annesi Turhan Hatice Sultan'ın büyük çabaları ve bağışlarıyla tamamlanıp ibadete açılan camidir.
Şehrin silüetine ve görselliğine önemli ölçüde katkı sağlayan Yeni Cami, İstanbul'da Osmanlı ailesi tarafından yaptırılan büyük camilerin son örneğidir. Osmanlı dönemi Türk mimarisinde yapımı en uzun sürede tamamlanabilen cami olarak bilinir. Mimar Davud Ağa tarafından yapılmaya başlanmış, Mimar Dalgıç Ahmed Ağa devam ettirmiş ancak Safiye Sultan'ın ölümü ile yarım kalan inşaat, başlangıcından 66 yıl sonra dönemin mimarbaşısı Mustafa Ağa tarafından IV. Mehmed zamanında bitirilebilmiştir.
Cami deniz kenarına inşa edilmiştir ancak denizle mesafesi sonradan denizin doldurulması sonucu artmıştır.
Caminin mimari üslubu, kubbedeki yükseklik vurgusu ve yan cephe revaklarıdır. Mimar Sinan'ın Şehzade Camii'nde ve Sedefkar Mimar Mehmed Ağa'nın Sultanahmet Camii'nde kullandığı kubbe planını tekrarlar. Ancak kubbenin piramidi andırır şekilde yükselmesi kendine has bir özelliktir.
Yeni Cami ile birlikte Valide Sultan Türbesi, Hünkâr Kasrı, sebil, çeşme, sıbyan mektebi, darülkurra, Mısır Çarşısı arastası inşa edilmiştir. Daha sonra külliyeye kütüphane, muvakkithane ve bir türbe ile çeşmeler de eklenmiştir.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Zaman çizelgesi
- Edirne Üç Şerefeli Camii (1438-1447): klasik Osmanlı camisine giden yol
- Safiye Sultan ile I. Elizabeth'in mektupları (1593–1599): İki kadın, bir saray arabası
- IV. Mehmed (Avcı Mehmed, 1642–1693): altı yaşında tahta çıkan padişahın kırk yıllık saltanatı
- Tunus'ta Sidi Mahrez Camii: Muradi beylerinin İstanbul usulü kubbeli camisi
- II. Mustafa (1664–1703): orduyla sefere çıkan şair padişah ve Edirne'de biten saltanat
- Cezayir'deki Keçiova Camii: Osmanlı Cezayir'inin camisi, Fransız katedrali ve 1962'deki dönüş
- Selanik'teki Beyaz Kule: Kanlı Kule'den şehrin simgesine bir Osmanlı tahkimatının dönüşümü
- Kahire'de Mehmed Ali Paşa Camii: Kale'deki İstanbul usulü cami ve Paris'e giden dikilitaşın saati
- Osmanlı'da posta ve telgraf: Postahaneden tuğralı pullara, Kırım'dan Hicaz'a teller
- Amedeo Preziosi'nin Stamboul albümü (1858): Maltalı ressamın İstanbul sokakları
- Sultan V. Murad: Doksan üç günlük saltanat ve Çırağan'da geçen yirmi sekiz yıl
- Sedad Hakkı Eldem (1908-1988): Millî Mimari Semineri'nden Yalova Termal Oteli'ne, Türk evinin izinde
Kaynaklar
- Vikipedi: Yeni Cami CC BY-SA 4.0
- Wikidata Q911720 CC0
