Hakkında
V. Karl ya da Şarlken (Fransızca: Charles Quint/Beşinci Charles, İspanyolca: Carlos V, İtalyanca: Carlo V; 24 Şubat 1500 - 21 Eylül 1558), Kutsal Roma imparatoru, İspanya kralı, Habsburg Hollandası Lordu ve Burgonya kontu.
Şarlken, 24 Şubat 1500 tarihinde Belçika'nın Gent şehrinde doğdu. Babası Habsburg Hanedanından Yakışıklı Felipe (I. Felipe), annesi ise Kastilya ve Aragon Prensesi Kastiyalı Deli Juana (I. Juana)'ydı. Geleceğin imparatoru gözüyle bakıldığından özenle büyütüldü. Hem Alman hem de İspanyol kanı taşıyordu ve her iki dili konuşabiliyordu.
Hollanda'da büyüyen Şarlken, babasının erken yaşta ölümü, annesinin de ruhen rahatsız olmasından dolayı halası Prenses Margaret tarafından eğitildi. Margaret, dedesi İmparator I. Maximilian tarafından genç prenses naibi olarak Burgonya Düklüğü'nün valiliğine atandı. Şarlken, halasının 1515 yılında Burgonya ileri gelenlerinin desteğiyle niyabet görevinden alınması ve kendisinin reşit ilan edilmesiyle Burgonya Dükü olmuştur. Anne tarafından dedesi II. Fernando'nun 1516 yılındaki ölümüyle Kastilya, Aragon, Napoli ve Sicilya krallıklarının taçları şahsında birleşti. Kutsal Roma İmparatoru I. Maximilian'ın ölümü sonrasında 28 Haziran 1519'da Kutsal Roma imparatoru ve Avusturya arşidükü olarak seçildi ve Avrupa'daki en büyük imparatorluğun hükümdarı oldu. 26 Ekim 1520'de Aachen'daki bir katedralde yapılan resmi törenle Kutsal Roma Cermen İmparatoru ilan edildi.
Alman İmparatoru olarak 1519 ile 1556, İspanya Kralı olarak 1516 ile 1556, Hollanda ve Belçika Lordu olarak 1516 ile 1556 yılları arasında hüküm sürdü. İmparatorluğun sınırları İspanya'dan (ve İspanya'ya bağlı sömürgelerden) Avusturya ve Almanya topraklarına kadar uzanmaktaydı. Üzerinde hükümdarlık yaptığı Avrupa, Uzak Doğu ve Amerika'daki toprakların yüzölçümünün 4 milyon kilometrekareyi aştığı tahmin edilmektedir.
Şarlken'in imparatorluğu dönemindeki en büyük düşmanları sırasıyla Osmanlı İmparatorluğu, Fransa Krallığı, İngiltere Krallığı ve Hristiyanlığın Protestanlık mezhebinin kurucusu meşhur Alman papaz Martin Luther'di.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Kısa hayat çizelgesi
- Doğdu — Gent
- Rodos Kuşatması (1522): Saint Jean Şövalyeleri adayı bırakıyor
- Mohaç Muharebesi (29 Ağustos 1526): Macar Krallığı'nın çöküşü
- I. Viyana Kuşatması (1529): Osmanlı ilerleyişinin batıdaki sınırı
- İstanbul Antlaşması (1533): Ferdinand'ın Macaristan iddiasından vazgeçtiği sözlü barış
- Preveze Deniz Muharebesi (28 Eylül 1538): Barbaros ve Andrea Doria
- Barbaros Hayreddin Paşa: Cezayir'den kaptan-ı deryalığa uzanan hayat
- İstanbul (Edirne) Antlaşması 1547: Habsburglarla ilk yazılı ahidname
- Trablusgarp'ın Fethi (1551): Sinan Paşa, Turgut Reis ve Saint Jean şövalyelerinin kentten çıkışı
- Cerbe Deniz Muharebesi (1560): Piyâle Paşa'nın zaferi ve Cerbe Kalesi'nin kuşatılması
- Malta Kuşatması (1565): Saint Elmo, Turgut Reis'in ölümü ve kuşatmanın kaldırılması
- Tunus'un Fethi (1574): Halkulvâdî ve Bastiyon kuşatmaları, Hafsî hanedanının sonu
- Öldü
Kaynaklar
- Vikipedi: V. Karl CC BY-SA 4.0
- Wikidata Q32500 CC0
- Wikipedia (EN): Charles V, Holy Roman Emperor CC BY-SA 4.0
