Üsküp

Üsküp (Makedonca: Скопје, trl: Skopye Makedonca telaffuz: [ˈskɔpjɛ]), Kuzey Makedonya'nın başkenti ve en büyük kentidir. Ülkenin politik, kültürel, ekonomik ve akademik merkezi olan kent, ortasından geçen Vardar Nehri tarafından ikiye ayrılır.

Kent en geç MÖ 4000'den beri bir yerleşim bölgesidir; kent merkezine tepeden bakan Üsküp Kalesi'nde Neolitik dönem yerleşimlerinin kalıntıları bulunmuştur. MS 1. yüzyılın başlarında yerleşim Romalılar tarafından ele geçirilmiş ve bir ordu kampına dönüştürülmüştür. Roma İmparatorluğu'nun 395 yılında doğu ve batı olarak ikiye bölünmesinden sonra, o zamanki adıyla Scupi, başkenti Konstantiniye/İstanbul olan Doğu Roma/Bizans'ın hakimiyetinde kaldı. Üsküp, Orta Çağ'ın başlarında Bizans ile 972 ile 992 yılları arası kenti başkent haline getiren Bulgar İmparatorluğu arasındaki çekişmelerin ortasında kaldı. 1282'de Sırp Krallığı'nın bir parçası ve 1346'da bu krallığın başkenti oldu. 1392 yılında Osmanlılar tarafından ele geçirildi ve kayıtlarda Üsküp olarak anılmaya başlandı. 500 yıldan uzun süre Osmanlı hakimiyetinde kalan kent önce Rumeli Eyaleti'ne bağlı Üsküp Sancağının merkezi oldu. Daha sonra vilayet sistemine geçilmesiyle oluşturulan Kosova Vilayeti'nin merkezi oldu. 1912'de Balkan Savaşları sırasında Sırbistan Krallığı tarafından ele geçirilen kent, I. Dünya Savaşı'ndan sonra yeni kurulan Yugoslavya Krallığı'nın bir parçası oldu. II. Dünya Savaşı'nda Mihver Devletleri safında yer alan Bulgaristan tarafından işgal edildi. Savaşın bitiminde, 1944'te Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'ni meydana getiren federal devletlerden Makedonya Sosyalist Cumhuriyeti'nin başkenti oldu. Üsküp II. Dünya Savaşı'ndan sonra hızlı bir gelişim gösterdiyse de 1963'teki depremde büyük zarar gördü. 1991 yılında Yugoslavya'dan ayrılarak bağımsızlığını ilan eden Kuzey Makedonya'nın başkenti oldu.

Üsküp, Vardar Nehri vadisinde kurulmuştur. Belgrad ile Atina arasında ikisine hemen hemen eşit mesafede bulunur. Metal sanayi, kimya, kerestecilik, tekstil, dericilik ve basım endüstrilerinin merkezlerindendir. Kültür ve spor etkinliklerinin yanı sıra ticaret, taşımacılık ve bankacılık sektörleri gelişmiştir. 2002 resmî nüfus sayım sonuçlarına göre 506.926 kişilik nüfusu vardır. En son gayriresmî tahminlerde nüfusu 668.518 kişiye çıkmış olabilir.