Hakkında
Baltalimanı Ticaret Konvansiyonu, Osmanlı İmparatorluğu'nun Birleşik Krallık ile İstanbul'un Baltalimanı semtinde, bugünkü Baltalimanı Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi olarak kullanılan binada 16 Ağustos 1838 tarihinde imzaladığı ticaret antlaşması.
Osmanlı İmparatorluğu 1826'dan beri kendi ihtiyaç duyduğu yerli hammaddelerin yabancı tüccarlar tarafından yurt dışına çıkarılmasını önleyen yed-i vahid (tekel) sistemini uygulamaya koymuştu. Bu sistem Büyük Britanya'nın çıkarlarına uygun düşmüyordu ve İngilizler kendilerine Osmanlı topraklarında ayrıcalıklar verilmesi için Osmanlı İmparatorluğu'na baskı yapıyorlardı.
Osmanlı Hariciye Nazırı Mustafa Reşit Paşa, Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın isyanını bastırmak için İngilizlerden yardım istedi. Bu yardıma karşılık olarak, Büyük Britanya'ya ticari bakımdan büyük ayrıcalıklar veren bir ticaret konvansiyonunu Baltalimanı'nda devlete ait olan bir yalıda imzaladı. Anlaşma 8 Ekim 1838'de Kraliçe Viktorya, bir ay sonra da Sultan II. Mahmut tarafından onaylandı.
Tekel sistemi kaldırıldı. Britanyalılara diledikleri miktarda ham maddeyi satın alma imkânı verildi.
İç ticarete Osmanlı vatandaşlarının yanı sıra Britanyalıların da katılması öngörüldü.
Britanya vatandaşları Osmanlı ürünlerini Osmanlı tebâsından tâcirlerle aynı vergi koşulları altında satın alma hakkına sahip oldular.
Britanyalılarla olan transit ticaretten alınan resmi vergi kaldırıldı.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Zaman çizelgesi
- 1580 ahidnamesi ve Levant Kumpanyası: Elizabeth ile III. Murad'ın ticaret köprüsü
- Mustafa Reşid Paşa (1800–1858): Londra ve Paris elçisi, Tanzimat'ın mimarı ve altı kez sadrazam
- II. Mahmud (1785–1839): Yeniçeri Ocağı'nı kaldıran, devlet yapısını baştan kuran padişah
- Hünkâr İskelesi Antlaşması (1833): Osmanlı-Rus ittifakı ve Boğazlar'a dair gizli madde
- Baltalimanı Ticaret Antlaşması (1838): tekellerin kaldırılması ve Osmanlı ekonomisinin dönüşümü
Kaynaklar
- Vikipedi: Baltalimanı Antlaşması CC BY-SA 4.0


