Tevfik Paşa

Tevfik Paşa (tam adı Mehmed (Muhammed) Tevfik Paşa, d. 15 Kasım 1852, Kahire - ö. 7 Ocak 1892, Hulhan), 1879-1892 arasında Mısır Hidivi.

Hidiv İsmail Paşa'nın oğludur. Genç yaşta Meclisü'l-Hususi Başkanı oldu. Mart 1879'da babası tarafından Başbakanlığa atandı. Kabinesinde Maliye Bakanlığına İngiliz, Çalışma Bakanlığına Fransız üyeler ataması tepkilere yol açtı ve bir ay içinde görevinden uzaklaştırıldı. Aynı yıl babası İsmail Paşa İngiliz ve Fransızların etkisiyle, II. Abdülhamid tarafından görevden alınınca Tevfik Paşa veraset yasası gereğince Hıdiv oldu. Hidivliğe gelişinden kısa bir süre sonra, istifa eden Şerif Paşa'nın yerine Başbakanlığı da üstlendi ve bu iki görevi iki yıl birlikte sürdürdü. İngiltere ve Fransa'nın denetiminde Mısır'ın yıllık gelirinin yarısının borçların ödenmesine ayrılmasını kabul etti. 1882'de kurulan Mahmud Sami el-Barudi Hükûmetinde, Savaş Bakanı olan milliyetçilerin önderi Arabi Paşa'nın saygınlığının iyice artması üzerine, İngiltere ve Fransa'dan yardım istedi. İngiliz donanmasının İskenderiye'yi bombalaması (Temmuz 1882) üzerine, Muhalefet tarafından hain ilan edilen Tevfik Paşa İngilizlere sığınmak zorunda kaldı. Mısır'ı işgal eden İngilizler, Et-Tellü'l-Kebir'de Mısır Ordusunun Başkomutanı Arabi (Urabi) Paşa'yı bozguna uğratarak (Eylül 1882), milliyetçi hareketi ezdiler. Tevfik Paşa Hidiv olarak yeniden Kahire'ye döndü. Bundan sonra da Hidivliğini işgal güçlerinin denetimi altında sürdürdü.